جعفری کنار می‌رود؟

کریم جعفری
تشکیل دولت وحدت ملی در عراق به جمع شدن انگیزه و اهداف تمام نیروهای سیاسی حاضر در صحنه سیاسی عراق وابسته است. در حالی که گروه‌های قومی و مذهبی عراق در حال کشمکش بر سر به دست آوردن مناصب مهم دولت آینده هستند، به نظر می‌رسد عوامل جدیدی عراقی‌ها را وادار به افزایش تلاش‌های خود برای تشکیل دولت آینده کرده است. حضور وزرای امور خارجه آمریکا و بریتانیا در عراق در ماه گذشته میلادی و همچنین فشار بر ائتلاف یکپارچه از طرف نیروهای سیاسی و وخیم‌تر شدن اوضاع امنیتی از جمله این عوامل به شمار می‌روند.
یکی از دلایل مهم تاخیر در تشکیل دولت آینده مخالفت با ابراهیم جعفری رئیس حزب الدعوه و نامزد ائتلاف یکپارچه عراق برای تشکیل دولت آینده توسط دو نیروی سیاسی عمد حاضر در صحنه سیاسی عراق یعنی ائتلاف کردها و احزاب سنی مذهب است. انتظار می‌رفت جعفری که فقط با اختلاف یک رای از رقیبش عادل عبدالمهدی از رهبران بلندپایه مجلس اعلای انقلاب اسلامی نامزد نخست وزیری شد، مشکل چندانی برای تشکیل دولت نداشته باشد اما با سفر ناگهانی وی به ترکیه که با مخالفت صریح جلال طالبانی رئیس جمهور عراق مواجه گردید اوضاع پیچیده گشت و اینک پس از گذشت سه ماه از انتخابات مجلس ملی عراق همچنان تکلیف دولت آینده در پرده‌ای از ابهام قرار دارد.
ابراهیم جعفری که با مخالفت برخی نیروهای سیاسی عراقی مواجه شده، حاضر نیست از موقعیت خود به عنوان نامزد نخست‌وزیری عراق عقب‌نشینی کند و علی‌رغم رایزنی‌های بسیار این کلاف کماکان گشوده نشده است.
علی‌رغم آن که ائتلاف یکپارچه عراق که متشکل از هفت حزب و گروه عمده شیعی است، به عنوان پیروز انتخابات مجلس ملی عراق حق انتخاب نامزد نخست‌وزیری عراق را دارد، اما در حال حاضر با افزایش زمزمه‌های مخالفت با جعفری، این ائتلاف در بن‌بست جدیدی که همان سردرگمی در انتخابات فرد جانشین برای جعفری است، گیر افتاده است و با شرط‌های حزب‌الدعوه و گروه مقتدا صدر، این مساله پیچیده‌تر شده است. ائتلاف یکپارچه برای حل این مشکل جلسات متعددی تشکیل داده و حتی خواستار پادرمیانی آیت ا... سید علی سیستانی مرجع عالی شیعیان شده است.
در طول‌ ماه‌های گذشته (از زمان انتخابات مجلس قانونگذاری) عراق یکی از خونین‌ترین دوران خود پس از اشغال را گذراند و بدون دخالت رهبران مذهبی، بدون شک این کشور وارد یک جنگ قومی- مذهبی شدید می‌شد.
حال پس از هفته‌ها رایزنی، تشکیل دولت جدید عراق، برای مردم و سران سیاسی این کشور چندان دور از دسترس نیست. اما اختلافات درون‌ گروهی ائتلاف شیعیان برای معرفی نامزد جدید نخست‌وزیری، این بار آنان را در مقابل عدنان پاچه‌چی رئیس سنی مجلس نمایندگان عراق قرار داد که خواستار تشکیل جلسه پارلمان شده بود، اما عبدالعزیز حکیم بر این باور است که ائتلاف یکپارچه هنوز آمادگی حضور در جلسه پارلمان را ندارد.
به نظر دو مسأله در حال حاضر در عراق می‌تواند مهم جلوه کند؛ اول برکناری و یا کناره‌گیری جعفری از پست نخست‌وزیری و دوم انتخاب نخست وزیر آینده از درون حزب‌الدعوه، در این صورت جعفری با کنار رفتن از صحنه قدرت به پشت صحنه آن می‌رود تا طرح‌ها و نقشه‌های خود را به عنوان یک سیاستمدار پراگماتیست به مرحله اجرا در آورد.