* حماس از جایگاه مخالف و اپوزیسیون به جایگاه حکمرانی تغییر مکان داده است، آیا در این چارچوب برنامهها و راهبردهای آن هم تغییر کرده است؟
** حماس در واقع با این اقدام خود از یک جنبش اپوزیسیون به جنبشی در متن نظام سیاسی فلسطین تغییر مکان داده است، این اقدام البته نیازهایی هم دارد که جنبش به امید خدا تمامی نیازهای آنرا برآورده خواهد ساخت و از طریق تقویت وحدت ملی و تقویت راهبرد گفتوگو به این هدف خواهد رسید.
* محافل منطقهای و بینالمللی دست به دست هم دادهاند تا از پیشبرد برنامههای کابینه فلسطین جلوگیری به عمل آورند، شما این مواضع و بخصوص مواضع بینالمللی را چگونه ارزیابی میکنید؟
** بیشک انتخابات فلسطین زمانی که به نفع ملت فلسطین به پایان رسید یک پیروزی برای تمامی ملت فلسطین و گزینه دموکراسی محسوب شد اما در سوی دیگر این رخداد پیروزی حماس نوعی سردرگمی به تبع خود مواضع متشجی را از سوی آنها در برخورد با دولت فلسطین باعث شد. این نوع مواضع به طور کلی به نفع هیچ کس نیست، نمیتواند ثبات را به ارمغان آورده و نمیتوان آنرا در راستای گزینه و راهبرد تثبیت دموکراسی در منطقه دانست. ما هم خوب آگاهیم که طرفهایی وجود دارند که سعی دارند کابینه را به چالش بکشند و از پیشرفت طرحهای آن جلوگیری به عمل آوردند اما تاکید میکنم که ما عزم خود را برای تحقق اهدافمان جزم کردهایم و به رغم تمامی کارشکنیها راه خود را ادامه خواهیم داد و در این راستا سعی خواهیم کرد از پشتوانه عربی و اسلامی خود مدد بگیریم.
* اسرائیل اعلام کرده است که هماهنگی و رایزنیهای خود را با دولت آمریکا جهت تکمیل طرح جدایی یکجانبه انجام داده است و حتی برخی از رسانههای اسرائیلی نقشههایی را در این رابطه به چاپ رساندهاند، طرف فلسطینی به طور اعم و دولت فلسطینی به رهبری حماس به طور اخص با این طرح چگونه برخورد خواهد کرد؟
** هر طرح اسرائیلی را باید در راستای کاهش حقوق فلسطینی قلمداد کرد، طرحهای اسرائیلی همواره و به طور واضح و همسو با یکدیگر در راستای قرار دادن فلسطینیان در برابر عمل انجام شده به اجرا در میآیند به نحوی که دیگر مجالی برای برپایی دولتی فلسطینی که قادر به ادامه حیات گردد، نباشد. از این رو چنین طرحهایی همواره توسط دولت فلسطین و ملت فلسطین رد شدهاند. هر نوع تلاشی از سوی اسرائیل برای ترسیم آنچه که به مرزهای موقت دولت فلسطین صورت میگیرد از نظر ما نامشروع است.
* جناب نخستوزیر! از گردانهای عزالدین قسام چه خبر، خبری از آنها در صحنه فلسطین نیست؟ جایگاه شاخه نظامی حماس در آینده چگونه است؟
** این سوال را باید از گردانهای قسام بپرسید تا آنها به شما پاسخ دهند اما آنچه که میخواهم در این رابطه به شما بگویم این است که حماس در بافت اجتماعی ملت فلسطین و در تار و پود آن قرار دارد، در هر جایگاهی از فعالیتهای فلسطینی ما حضور داریم، برنامه انتخاباتی ما بر اساس حمایت از طرح مقاومت علیه اشغالگران و حق دفاع از خود استوار شده است.
* از مقاومت سخن گفتید و اینکه بخشی از برنامه شماست، برخی خواستار چشمپوشی حماس از سلاح است شما چه پاسخی به آنها میدهید؟
** تا زمانیکه اشغالگران اسرائیلی در سرزمین ما جا خوش کردهاند هیچ نوع چشمپوشی از راهبرد مقاومت صورت نخواهد گرفت، بلکه بر عکس با تقویت جبهه داخلی و تقویت وحدت ملی و عدم چشمپوشی و عقبنشینی از اصول اصلی میتواند از اولویتهای برنامههای ما در مرحله بعدی باشد.
* زنان فلسطینی باز هم نقش کمرنگی در کابینه دارند، چرا؟
** زنان همواره یکی از ستونهای فعالیت سیاسی و رویکرد ما به شمار میآیند، زنان اکنون در شوراهای شهر، در مجلس قانونگذاری و در دولت حضور چشمگیری دارد. من به شما قول میدهم که دولت فلسطین از حقوق زن فلسطینی حمایت خواهد کرد و زمینه را برای ایفای نقشی بیشتر به اندازه فداکاریهایی که انجام داده فراهم خواهد کرد، تا دوش به دوش نیمه دیگر جامعه فعالیتهای خود بازیابد، ما هم در این راستا در کابینه سعی خواهیم کرد با تقدیم لوایحی حقوق زن فلسطینی را نهادینه و قانونمند کنیم.
* در حالیکه همه رسانهها از اختلافات شما با ابومازن یاد میکنند، چه زمینههای مشترکی بین دولت و رهبری وجود دارد؟
** سطح وسیعی از توافق بین ما و آقای محمود عباس وجود دارد، حتی در بسیاری از مسائل که دارای ابعاد سیاسی و فکری است هم ما خود را مقید میکنیم که در آنها نیز روابط خود را با رهبری و نهاد ریاست حسنه نگه داریم. من به شما اطمینان میدهم که آقای محمود عباس در بلند مدت از همکاری با دولت ما خرسند شود. اما باید بگویم که افرادی هستند که سعی میکنند این رابطه را بر هم بزنند و به تشنج اوضاع کمک کنند. در مورد نوع روابط هم تاکید میکنم که قانون اساسی نوع روابط و نحوه آنرا کاملا تشریح کرده و این قانون است که بر حسن رابطه دولت با رهبری نظارت خواهد کرد.
* آیا این رابطه با فتح هم به همین خوبی است؟ گفته میشود که فتح در رسانهها یک چیز میگوید و در خفا چیز دیگری را ذکر میکند، نظر شما چیست؟
** ببینید اجازه بدهید ابتدا بگویم که ما افراد را به دلیل قصد و افکارشان محاکمه نمیکنیم و روابطمان را براساس قصد و نیتها شکل نمیدهیم، در ثانی باید بگویم که آقای ابومازن خود بارها تاکید کرده و این تاکید را تکرار کرده است که دولت فلسطینی با تمامی اختیارات فعالیت کند. وی حتی گفت اختیاراتی که برای خودم از آقای یاسر عرفات گرفتم، به شما تفویض میکنم.
* رسانهها میگویند یکی از اختلافاتی که بین شما و سازمان آزادیبخش فلسطین است، این است که شما حاضر نیستید سازمان آزادیبخش فلسطین را به عنوان تنها نماینده مشروع ملت فلسطین به رسمیت بشناسید؟
** بله برخی سعی کردند اینگونه وانمود کنند که جنبش حماس حاضر نیست سازمان آزادیبخش فلسطین را به رسمیت بشناسد، اما این درست نیست، مطلقا صحیح نیست، جنبش حماس و دولت فلسطین سازمان آزادیبخش فلسطین را به رسمیت میشناسد چون ما هم جزیی از ملت فلسطین هستیم اما چهار مساله در این چارچوب باید مشخص شود که چهار پایه اصلی سازمان هم محسوب میگردد.
اول؛ منشور سازمان آزادیبخش فلسطین است که در واقع چارچوب فکری سازمان است، ما شاهد بودیم که چه بلایی بر سر این منشور آمد.
دوم؛ مجلس ملی فلسطین است که اکنون هیچ کس نمیداند اصلا چند عضو دارد، یکی بیاید به ما بگوید مجلس ملی فلسطین (بالاترین نهاد تصمیمگیری سازمان آزادیبخش فلسطین) چند عضو دارد تا حداقل بدانیم که ما وارد چه مجلسی میشویم.
سوم؛ کمیته اجرایی سازمان است که راس هرم ساختار آن محسوب میشود اکنون به نصاب قانونی برای تشکیل جلسات خود نمیرسد.
چهارم؛ صندوق ملی سازمان آزادیبخش فلسطین عملا متوقف است و دقیقا میتوان گفت که چنین صندوقی اکنون وجود خارجی ندارد.
این چهار اصل و پایه که سازمان بر روی آن استوار است دچار مشکل است، ما برای اصلاح سازمان کاملا جدی هستیم، از همه میخواهیم تا به اصلاح این چهار اصل توجه کنند خود نیز آمادگی داریم در هر زمانی در این رابطه وارد گفتوگو شده و وارد سازمان آزادیبخش فلسطین شویم. باید بگویم که ما هشت سال است که خواهان ورود به سازمان آزادیبخش فلسطین هستیم که این مساله در نشست گروههای فلسطینی در قاهره نهادینه شد و ما ذیل توافقنامه این نشست را امضا کردیم.
* از اصلاحات سخن گفتید، آیا کار اصلاحات تشکیلات خودگردان را آغاز کردهاید؟
** ما به دنبال انجام اصلاحاتی فراگیر هستیم که در چهار محور خواهد بود: این محورها عبارتند از اصلاح ساختار مالی، اصلاح ساختار اداری، اصلاح سیستم نظارتی و تصویب قوانینی در مجلس قانونگذاری فلسطین برای نهادینه کردن مساله اصلاحات و حمایت از آن است. شفاف سازی نظام اداری، مالی و نظارتی که تمامی افراد از نخست وزیر گرفته تا وزرا و بقیه اعضای دولت تحت نظارت آن قرار گیرند و میتواند اوج این اصلاحات باشد.
* جناب آقای نخست وزیر آیا شما آمادگی دارید که وارد انتخابات دیگر و زودرسی شوید و آیا فکر میکنید مردم باز هم به شما رای بدهند؟
** برگزاری انتخابات جدید کار چندان آسانی نیست، نمیتوان هم پیشبینی کرد اوضاع به این شکل رقم بخورد، به همه هم اطمینان میدهم انشاالله صحنه فلسطین وارد چنان بحرانی نخواهد شد که مستلزم اعلام انتخابات زودرس شود.
* شما خیلی اوضاع را آسان میگیرید اما در حقیقت وضعیت بغرنج و دشواری برای شما به وجود آمده است، همه برای سرنوشت دولت شما نگران هستند؟
** ما همواره موظف هستیم که خوشبین باشیم و خود را با امید مسلح کنیم، ما مسوولیت یک ملت را بر دوش میکشیم پس باید از بدبینی خود را دور کنیم. ملت فلسطین ملت بزرگ و عظیمی است که قادر است از تمامی دشواریها بگذرد. ما از سختیها و چالشهای بزرگ زیادی گذاشتهایم و ملت ما میتواند که از بقیه این چالشها هم عبور کند.
* دولت حماس با مسائل عالیه فلسطین همچون مساله اسرا و آوارگان چگونه برخورد خواهد کرد؟
** ما به عنوان یک دولت که موظف به رتق و فتق منافع ملت فلسطین است خود را امین و مدافع حقوق این ملت میدانیم و تاکید میکنیم که از اهداف این ملت در کسب آزادی و استقلال و بازگشت به خانه و کاشانه خواهیم بود. آنچه که برای ما مهم است این است که ملت فلسطین از یک دولت فلسطینی مستقل با تمایت ارضی بهرهمند شده و تمامی اسرایش از زندانهای اشغالگران خارج و آوارگانش هم به میهن بارگردند.
* یک هیات بلند پایه از حماس چندی پیش به جمهوری اسلامی ایران سفر کرد. روابط خود را با تهران چگونگی ارزیابی میکنید؟
** شاید بتوانیم بگویم که سفر آقای خالد مشعل به ایران یکی از مثمر ثمرترین سفرها بود.
این سفر نتایج پرباری داشت، موضع ایران در قبال مساله فلسطین بسیار متعالی و مایه مباهات است، برادران ما درجمهوری اسلامی تاکنون در کمک به ملت فلسطین از کاری فروگذار نکردند و امیدواریم که بیش از گذشته هم ما را یاری کنند. روابط با ما جمهوری اسلامی بسیار خوب و گسترده است.
* چه وعدههایی از عربستان دریافت کردید؟
** عربستان هم از کشورهایی است که حاضر نشد به خواست آمریکا که کاندولیزا رایس قصد دیکته کردن آن را داشت توجهی بکند، و در مقابل فشارهای آمریکا ایستاد و اعلام کرد با دولت فلسطین همکاری خواهد کرد.
* چه پیامی برای اروپا دارید؟
** ما میخواهیم در این شرایط به اروپا گوشزد کنیم که آنها در منطقه منافع عدیدهای دارند، پس این منافع ایجاب میکنند که روابط حسنهای با ملت فلسطین و امت عربی داشته باشند.
به آنها یادآوری میکنیم که حل و فصل عادلانه مساله فلسطین میتواند روابط آنها را با ملل عربی و اسلامی تعمیق بخشد.
* در سخنانتان اعلام کرده بودید که یکی از اصول اساسی دولت حماس عدم کرنش در برابر تهدیدهای بینالمللی است آیا همچنان به این اصل پایبند هستید؟
** یکی از اصول ثابت فعالیتهای دولت جدید عدم کرنش در برابر تهدیدهای بینالمللی است، ما هرگز حاضر نخواهیم شد رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسیم. حماس تمایز بسیار زیادی بین فعالیتهای مربوط به مذاکرات سیاسی و بین ارتباط امور معیشتی و روزمره ملت فلسطین با اشغالگران خواهیم داشت.
* پس اسرائیل را به رسمیت نخواهید شناخت؟
** خیر هرگز اشغالگران اسرائیل را به رسمیت نخواهیم شناخت و از اصول ملی فلسطینیان چشمپوشی نخواهیم کرد، من همین جا جنایات اشغالگران اسرائیلی را در چند روز گذشته در کرانه باختری و نوار غزه محکوم میکنم و تاکید میکنم که حماس همچنان به رویکرد مقاومت پایبند است.
* آیا دولت شما آمادگی دارد تا با کمیته چهارجانبه و طرفهای مختلف منطقهای و بینالمللی وارد مذاکره شود؟
** ما از این طریق به آنها این پیام را ارسال میکنیم که به خواست ملت فلسطین احترام بگذارند، ما نه بر روی تانک به قدرت رسیدهایم و نه کودتای نظامی ما را به این کرسی رساند، بلکه مسیر صندوقهای رای بود که توانست ما را به این نقطه برساند، انتخاباتی آزاد و شفاف که تمامی جهانی شاهد سلامت آن بود پس به خواست ملت فلسطین احترام بگذارید.
ما همچنین آمادگی خود را برای گفتوگو اعلام میکنیم اما به شرطی که این گفتوگوها بدون پیش شرط باشد و آنها به نقطه نظرات ما گوش دهند، تصورات و دیدگاههای ما را بشنوند و دریابند که ما چگونه میخواهیم با مسائل مختلف برخورد کنیم.
* اما آمریکا انجام هر نوع مذاکرهای را با شما رد کرده است؟
** آمریکا در اتخاذ چنین تصمیمی بسیار عجله کرده است، من به آمریکاییها پیشنهاد میکنم که با عقلانیت بیشتری با این مساله برخورد کنند و قصاص قبل از جنایت نکنند.
* فشارهای اسرائیلی را چگونه ارزیابی میکنید؟
** پیشبینی میکنم که فشارهای اسرائیل به زودی با شکست مواجه شود، فشارهایی که بر دولت فلسطین یا بر حماس وارد میشود چه از جانب اسرائیل و چه از جانب محافل بینالمللی برای باجگیری و مجبور کردن فلسطینیان به چشمپوشی از حقوق مشروع آنهاست اما نخواهند توانست دولت فلسطینی را برکنار کنند زیرا دولتی منتخب است و قدرت و توان خود را از مردم فلسطین میگیرد. پس مطمئن باشید که فشارها، سرکوبها و ترورهای اسرائیلی هیچ یک نخواهد توانست آتش مقاومت و انتفاضه را خاموش کند.
* چندی پیش وزیر جنگ اسرائیل اعلام کرد شما یکی از اهداف ترور رژیمش هستید، چه پاسخی برای آن دارید؟
** تهدیدهای موفاز تاکید بر برخورد ددمنشانه صهیونیستهاست که قصد ضربه زدن به مشروعیت فلسطینی را دارند، این تهدیدها چندان تازگی ندارد بلکه در ادامه اندیشههای دشمنانه اسرائیل است.
* و اما آخرین سوال: آقای هنیه بزرگترین چالشی که فراروی دولت خود میبینید چیست؟
** تامین امنیت و پایان دادن به هرج و مرج داخلی در صحنه فلسطینی را بزرگترین چالش مییابم همچنین سروسامان دادن به اوضاع اقتصادی و وضعیت بغرنجی که ملت فلسطین از آن رنج میبرند نیز دیگر چالش مهم من است که در کنار پرونده اصلاحات نو مبارزه با فساد اداری و مالی میتواند سه رکن اصلی بزرگترین برنامههای من باشد.