چرایی نیاز آمریکا به ایران در عراق

تا همین چند ماه پیش، هیچ خبری از مذاکره ایران و آمریکا در خصوص عراق و حتی دخالت دادن ایران در حل بحران عراق نبود. گاهی اوقات برخی از منابع معمولا ناشناس از اختیار مذاکره با ایران که به زلمای خلیل‌زاد سفیر آمریکا در عراق داده شده بود سخن به میان می‌آوردند. تنها پس از وقوع خشونت‌های گسترده قومی عراق در 2 ماه گذشته بود که برخی از مقامات نزدیک به رئیس‌جمهور آمریکا از لزوم شرکت دادن ایران در مذاکرات برای حل بحران عراق سخن به میان آوردند و در همان حال، بحث مذاکره با کشورهای عربی همسایه عراق را نیز مورد توجه قرار دادند. این مواضع تا حدی زیادی با آنچه که پیشتر مطرح شده بود در تضاد بود. گفته می‌شد که با توجه به نفوذ همسایگان عراق. یعنی ایران و کشورهای عربی. در این کشور می‌توان از نفوذ آنها برای اعمال فشار بر گروهها و احزاب عراقی و کم کردن ابعاد بحران قومی در عراق استفاده کرد.
در راستای این مواضع جدید، جان کری که در جریان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2004 میلادی نامزد حزب دموکرات آمریکا بود، اخیر طی مقاله‌ای در روزنامه نیویورک تایمز از لزوم برگزاری جلسه‌ای مشابه کنفرانس صلح سال 1995 میلادی. که به خاتمه جنگ بوسنی منجر شد. سخن به میان آورده و خواهان برگزاری جلسه‌ای مشابه با حضور متحدان آمریکا و اتحادیه عرب شده تا راه‌های حل بحران عراق را مورد بررسی قرار دهند. از سوی دیگر، زبیگنیو برژینسکی مشاور امنیت ملی جیمی کارتر نیز به عنوان یکی از چهره‌های برجسته در عرصه سیاست خارجی آمریکا به ضرورت برگزاری جلسه‌ای با حضور «همسایگان مسلمان عراق» ‌اشاره کرده و به طور خاص با خطاب قرار دادن ایران تاکید کرده است که ثبات عراق به سود ایران نیز هست.
با این ترتیب، از زمان بروز خشونت‌های قومی در عراق، بحث فرار خواندن ایران و کشورهای عربی پای میز مذاکره در خصوص عراق به طور جدی دنبال می‌شود؛ زیرا‌ آمریکا به درستی دریافته که قادر نیست بدون مشارکت همسایگان عراق، موج خشونتها در این کشور را متوقف کند.
در این میان، تاکید خلیل‌زاد بر لزوم وجود کمک واشینگتن برای اعمال فشار بین‌المللی بر احزاب عراقی تنها می‌تواند به «فشار ایران بر گروه‌های شیعه عراق» و «فشار کشورهای عربی بر گروه‌های سنی عراق» برای حل این بحران مرتبط باشد. اما این مذاکرات، مخالف‌هایی را هم به همراه داشته است. استفن هادلی مشاور امنیت ملی آمریکا یکی از افرادی است که سعی کرده از حضور ایران در مذاکرات عراق ممانعت کند و در داخل ایران نیز گروه‌هایی با برگزاری این مذاکرات مخالفند.