دیوان محاسبات و تنگنای محاسبه

یدالله اسلامی/ دبیرکل مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی
«یکی از مسلمانان به من گفت که من معتقدم اگر بنا بود بعد از پیامبر، پیامبری بیاید، آن احمدی‌نژاد بود و این ابراز احساسات برای ما افتخار بزرگی است. در حلب با افتخار می‌کردیم؛ چرا که در این شهر وقتی راه می‌رفتیم همه به ما احترام می‌گذاشتند و به برکت وجود شما، ما را مورد نوازش و احترام قرار می‌دادند و حتی در جاهایی ما را به چای و بستنی دعوت می‌کردند و می‌گفتند دکتر احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ماست»
جملات بالا را یک بار دیگر مرور کنیم. این‌ها بخشی از سخنان رئیس دیوان محاسبات کشور است. دیوانی که مهم‌ترین ابراز نظارتی مجلس بر دولت است و باید عملکرد مالی دولت و دستگاه‌های اجرایی را با قانون مطابقت دهد. ریاست محترم دیوان حتی ضرورتی برای ارائه گزارش نیافته است و با تعریف و تمجید نقشی فرودستی برای دیوان و نقش نظارتی آن ترسیم کرده است. اینکه کار نظارت گذاشته شود و سخن از پاکدامنی و کاردانی همکاران آقای احمدی‌نژاد گفته شود و در تعریف همه مرزها در هم ریخته شود بدعتی است آشکار. نمی‌توان تنها به دلیل پاکدامن بودن کارگزاران کار نظارت را تعطیل کرد و نمی‌توان این امر را به دلیل دوستی با دولتمردان از یاد برد. شاید اگر هم در گذشته با دقت نظر، برخی از تخلفات مورد پیگیری و بررسی قرار می‌گرفت امروز شاهد چنین موضعگیری‌ها و اظهارنظرهایی نبودیم. گسترده کردن دامنه تعریف و دادن حالت قدسی به انسان‌های دربند زندگی فریب بزرگتری است که خودنمایی می‌کند.
فروکاستن جایگاه و شأن پیامبر بزرگ اسلام در قالب تمجیدهایی بی‌پایه کاری است ناپسند و ناپسندتر آن است که کسانی اینگونه سخن گفتن را تاب بیاورند و فریاد بر نیاورند. سکوت معنادار کسانی که در آن جلسه سخنان آقای رحیمی را شنیدند و فریاد برنیاوردند هم جایی برای تأمل باقی می‌گذارد. این پرسش از آقای احمدی‌نژاد هم وجود دارد که چرا بر سر کسانی که اینگونه سخن می‌گویند فریاد نمی‌زند و تنها لبخندی را بدرقه راهشان می‌کند. اینکه در شهری گمنام فردی گمنام‌تر سخنی ناروا بگوید و آقایان به جای برحذر داشتن گوینده از این خطای آشکار آن سخن ناصواب را دلیل بر درستی خود دانسته و با شادمانی آن را در هر کوی و برزن فریاد می‌کنند چه چیزی را می‌رساند؟ مگر نه این است که با این‌گونه تقدس‌‌مابی‌ها سعی در پوشانیدن خطاهای آشکار خود داشته و برای فهم مردم نیز سهمی را قائل نمی‌شوند؟ با گسترده کردن چتر تقدس‌مابی راه را بر هر نقد و نظر بستن هم گام دیگری است که آقایان برخواهند داشت.
آقای رحیمی به گونه‌ای گفته است که گویا آنچه که در گذشته بوده است همه بر خطا بوده و امروزه همه چیز در کمال انصاف و عدل و پاکدامنی است. نمی‌توان گفت در گذشته امور همه درست و بی‌اشتباه بوده است ولی به کارهای گذشته هاله قدسی پوشانیده نمی‌شده است. ولی اینک به مدد تبلیغات بر همه ناروایی‌ها و پنهانکاری و ریخت‌وپاش‌ها پرده می‌کشند. و گمان می‌برند که چشم تیزبین و واقع‌نگر مردم نیز با این پرده‌پوشی‌ها و تبلیغات دروغ افسون می‌شود. انحرافات از آنجا آغاز می‌شود که با گمان پاکدامنی امور زمینی و نظارت‌ها و حسابرسی‌ها و پرسش‌ها از میان برداشته شود. این گمان سبب بهبود امور نخواهد شد بلکه برای کسانی این توهم پدید خواهد آمد که هر چه می‌کنند درست است و تاب شنیدن سخن درست را هم از دست خوهند داد. دامنه تعریف و تمجید چنان گسترده است و چنان در بوق تبلیغات دمیده می‌شود که آدمی درمی‌ماند چگونه کاستی‌ها را در پرده می‌پیچند.
بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد که قانون در دولت جدید جایگاه آنچنانی‌ای نیافته است. خوب است گزارش‌ها با دقت مورد بررسی قرار گیرد تا خود آقایان با گفتن سخنان مبالغه‌آمیز خود به باور رفتارهای نادرست عادت نکنند. اگر آقایان می‌گویند امن و امان است چند پرسش به میان می‌کشم خوب است که پاسخ مناسب داده شود. بسیار پرسیده می‌شود که در پس افزایش تعرفه تلفن‌های همراه چه نهفته است؟ کدام شرکت و یا گروه برای به دست آوردن سود بیشتر وارد این بازی و کارزار اقتصادی شده است؟ وزیر صنایع چه جایگاهی در این تصمیم‌گیری‌ها داشته و دارد؟
باید از چرایی واگذاری پروژه‌های نان و آب‌دار و بزرگ نفت و گاز با ترک تشریفات مناقصه پرسش به عمل آید؟ آیا این کار در راستای تأمین منافع کشور است؟ منافع چه گروه و یا کسانی در پی این تصمیمات نهفته است؟ بخش خصوصی نوپا دچار چه زیان‌هایی می‌شود؟‌ و دلال بازی‌ها چگونه رونق می‌گیرد؟ مروری بر عملکرد اقتصادی دولت و مطابقت تصمیمات با قوانین و مصوبات مجلس این نکته را در برابر ما می‌گذارد که اگر بنا بر رعایت قانون بود باید دیوان محاسبات گزارشی پرمایه را ارائه می‌داد و به دولتیان برای عمل بر مدار قانون و جلوگیری از هرزروی منابع تذکرات لازم را می‌داد. و مطابق قانون برخی نارسایی‌ها را مورد پیگیری قرار می‌داد. آیا می‌توان تنها به این بسنده کرد که چون گروهی پاکدامن اداره امور را بر عهده دارند پس هر چه می‌کنند رواست و هر پرسشی از آنان و کارشان ناروا و نادرست است؟ از سخنان آقای رحیمی این جور برداشت می‌شود که در گذشته چشمان تیزبین چیزی را از نظر دور نمی‌داشته‌اند و امروز بر هر چیز چشم بسته‌اند. و گرنه نیاز به این همه گزافه گویی نیست. اگر کار دولت درست و بر مدار قانون است می‌توان همین امر را با مدد آمار و ارقام به اطلاع مردم رسانید. در آن صورت مردم نیز پذیرش بهتری خواهند داشت.
آیا از این گفته‌ها برداشت نمی‌شود که در گذشته از سوراخ سوزنی‌ چشم نپوشیده‌اند و امروز برگذر شتری از دروازه هم چشم بسته‌اند؟
اگر همه به این باور می‌رسیدند که راه گذر از تنگناها و از میان برداشتن مشکلات نه پناه بردن به تملق بلکه عمل به قانون و ترویج و تبلیغ قانون گرایی است گامی به پیش برداشته می‌شد. گامی که امروز هم از برداشتن آن دریغ می‌شود.