هم شادمان هم حیران

ناهید توسلی مدیر مسئول مجله نافه
«171 سال خورشیدی و 175 سال قمری از حیات مطبوعات در کشور ما می‌گذرد». این خبر در نخستین هم اندیشی ساماندهی میراث مطبوعات ایران که با حضور جمعی از کتاب‌داران کتابخانه‌های کشور، کارشناسان و پژوهشگران تاریخ مطبوعات ایران در محل سازمان اسناد و کتابخانه ملی برپا شده بود عنوان شد. چنین آماری در عین این که موجب شادمانی است، موجب حیرت نیز می‌شود! اینک در دوران حضور مطبوعات و نشریات، عملا بایگانی و مرجع معتبر و روزآمدی برای بررسی و پژوهش وضعیت تاریخی، جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، هنری، و ... در اختیار داریم.
در ایران حضور مطبوعات با این قدمت نسبتا طولانی 171 ساله نشان از رشد فرهنگی، علمی و تاریخی، سیاسی جامعه ما دارد. جامعه‌ای که به نظر می‌رسد هنوز نتوانسته است دموکراسی را درونی خود کند! روند رشد کمی و کیفی مطبوعات پس از انقلاب اسلامی از سال‌های نخست به گونه چشمگیری رو به بهبودی نهاد. اوج شکوفایی و نقطه این رشد از ماه‌های پس از دوم خرداد به این سو شروع شد و در همین دوران بود که گشایش اندیشه و تفسیر و تاویل سیاسی در ایران رو به رشد نهاد. گرچه متاسفانه نشریات این دوران با قلع و قمع شدید رو به رو شدند اما کیفیت آنها به میزان چشمگیری بالا رفته بود، به گونه‌ای که کاهش کمی آنها باعث کاهش کیفی آنها نشد.
این روند با همه تلاشی که در توقف انتشار بسیاری از نشریات این دوره ادامه داشت تا هنوز هم ادامه دارد. در توازی و در کنار روزنامه‌های خبری، اطلاع رسانی، نشریات تخصصی بسیاری مشغول به کار شدند؛ نشریات ادبی، فرهنگی، هنری، اقتصادی، سیاسی، ورزشی، خانوادگی و ... که گرچه چندی از آن‌ها نیز گرفتار قلع و قمع شدند. اما حضور آنان به فضای مطبوعاتی کشور چهره‌ای تازه و روشنفکرانه بخشید، چهره‌ای که بدون شک نیاز جدی جامعه امروز ایران است.
بی‌شک مسئولان امور مطبوعات که فرهنگ و هنر و ادب و سیاست و بسیاری دیگر از شاخه‌های علوم انسانی و فنی و غیر فنی از طریق آن اشاعه پیدا می‌کند می‌دانند مسئولیت بار سنگینی را بردوش دارند. نیز، به این مساله آگاهی دارند که در دنیای دیجیتالی- الکترونیکی امروز همه چیز پیدا و عریان است و در دسترس. زیرا این آشکارگی از ویژگی‌های پست مدرنیستی تحمیل بر جامعه جهانی امروز است.