عملیات بیتالمقدس در بیستم اردیبهشت آغاز شد و پس از دو هفته در روز سوم خرداد 61 منجر به آزادسازی خرمشهر شد. در آستانه سالگرد فتح خرمشهر این حادثه بزرگ تاریخی را از چند بعد میتوان بررسی کرد تا اهمیت آن آشکارتر شود، عملیات بیتالمقدس پیامدها و تحولات بسیار مهمی را به دنبال داشت که اهم آن عبارتند از:
1- ظهور قدرت دفاعی ایران:
پیروزیهای نظامی ایران در عملیات بیتالمقدس پس از ناکامی و شکست در دو مرحله که مرحله اول آن بازدارندگی در برابر تجاوز دشمن و مرحله دوم، جلوگیری از اشغال 15 هزار کیلومتر از خاک ایران بود را میتوان به عنوان ظهور قدرت دفاعی ایران مورد توجه قرار داد. ماهیت پیروزی از نظر جغرافیا و میدان درگیری، زمان، روش دستیابی به آن (تاکتیک عملیات)، فرماندهی و کنترل و نیروهای شرکتکننده و همچنین بسیاری از موضوعات دیگر، هر کدام مقوله جداگانهای است که در صورت بررسی و کالبدشکافی هر یک میتواند رخداد عظیم تاریخی را با شکلی درخور شأن آن جلوهگر سازد، به نحوی که شایسته عملیات بزرگی باشد که امام در ثمره آن فرمود: «خدا خرمشهر را آزاد کرد.»
2- ثبات داخلی، بازدارندگی خارجی:
اقدامات مسلحانه منافقین و فرار بنیصدر منجر به ایجاد چالشهای امنیتی و ارائه تصویری ناامن و بیثبات در داخل جمهوری اسلامی ایران گردید و کشور را در مقابل مداخله خارجی آسیبپذیر کرده بود. فتح خرمشهر توانست پایداری سیاسی و تأمین ثبات سیاسی در برابر چالشهای امنیتی و مداخله خارجی را به ارمغان آورد. البته این امر بیانگر نقش پراهمیت مردم، مدیریت دفاعی ـ امنیتی و سیاسی کشور و نقش برجسته حضرت امام بود که این سه مقوله نیز هر کدام نیازمند پرداخت مستقلی است.
3- ظهور ایران به عنوان یک قدرت منطقهای:
از پیامدهای فتح خرمشهر تأثیر فوقالعادهمهم سیاسی، نظامی آن بر روند تحولات سیاسی ـ نظامی منطقه است. این امر که منجر به تغییر برخی از معادلات منطقهای شد، بیانگر ظهور قدرت جدید ایران به عنوان قدرتی تأثیرگذار بود. این موضوع در صورت موشکافی، میتواند ابعاد منطقهای فتح خرمشهر را بیشتر آشکار سازد.
4- اثبات یک سبک موفق از جلوه ایمان در کشاکش سهمگینترین میدان:
الگوی تفکر و رفتار رزمندگان، شهدا و ایثارگران به عنوان یک فرهنگ ارزشی ـ حماسی بیانگر نقش بیبدیل، ایمان، روحیه فداکاری و خلاقیت و ابتکار عمل در کسب پیروزیها بویژه فتح خرمشهر است که برای همیشه در طول تاریخ میتواند الهام بخش باشد. مجموع این تحولات چهارگانه نشان میدهد که خرمشهر یک حادثه تاریخی و تاریخساز است. یک الگوی کامل اندیشه و عمل نظامی و مدیریت کلان دفاعی ـ امنیتی و استراتژیک در کشور است. ـ ملتی که حماسه مقاومت و آزادسازی خرمشهر را دارد، ثابت کرده است که دیگر مجالی برای تجاوز باقی نخواهد گذاشت و این ملت با قدرت از امنیت ملی و استقلال خود دفاع خواهد کرد. ـ هویت ملت ایران برآمده از حماسه فتح خرمشهر است که الهامبخش تفکر و رفتار آنها در صحنههای سیاسی، اجتماعی، نظامی و امنیتی و در برابر مداخله و تجاوز بیگانگان خواهد بود. آن روز بزرگ را ارج نهیم. بر شهدایش درود فرستیم و از آموزهها و عبرتهای بیشمار آن درس آموزی نماییم و تاریخ این حماسه پرفروغ را برای هر ایرانی و ایران اسلامی همچنان زنده نگه داریم.