کاوه شجاعی: جنگ بلند؛ در انگلیسی که به زبانش بیاورید شبیه جنگ سرد به نظر میرسد و این اتفاقی نیست. واشینگتن حالا نبرد جدید جهانیاش را «جنگ بلند» مینامد، پیکاری که علیه تروریسم جریان خواهد داشت.
ارتش ایالات متحده جزئیات برنامهریزیهایی را فاش کرده که نشان میدهد آنها چگونه در این جنگ کاملا متفاوت خواهند جنگید. آنان علاوه بر این افکار عمومی جهان را برای جنگی که اعتقاد دارند 20 سال طول خواهد کشید آماده میکنند.
مرکز روانی جنگ علیه تروریسم در پایگاه عظیم هوایی «مک دیل» در تامپای فلوریدا قرار دارد. شنزار و درختان نخل آن را احاطه کردهاند و دو زمین گلف را در نزدیکی آن ساختهاند. «مک دیل» بیشتر به کمپی تفریحی شبیه است تا اردوگاهی نظامی.
اما در داخل وضعیت دیگری جریان دارد. آنجا فرماندهان نیروی زمینی ارتش آمریکا برای آنچه که «جنگ نسل چهارم» میخوانند، برنامه ریزی میکنند. آنها پیش از این نیز مسوولیت عملیات نظامی در خاورمیانه، جنوب آسیا و آفریقا را بر عهده داشتهاند. جنگهای عراق و افغانستان هم تحت فرمان آنها بود. جنگ جدید آنها اما تمامی جهان را در بر میگیرد.
ژنرال مارک کیمیت اصول کلی جنگ بلند مدت را تبیین کرده است. او که جانشین رئیس بخش نقشه و استراتژی نیروی زمینی آمریکاست به بی بی سی میگوید: حتی اگر فردا شاهد ثبات در عراق باشیم، « جنگ بلند» ادامه خواهد داشت.
زمانی که نیروی زمینی آمریکا در پایگاه «مک دیل» برای کنترل اوضاع داخلی عراق نقشه میکشد، ارتشبد کیمیت و همراهانش استراتژی مقابله با القاعده در سراسر جهان و جنبشهای وابسته به آن را برنامه ریزی میکنند. به عقیده کیمیت «ایدئولوژیهای افراطی» القاعده و جنبشهای مشابه را به هم وصل کرده است.
کیمیت میگوید: ارتش آمریکا باید برای پیروزی در «جنگ بلند» به طور بنیادی تغییر کند. مانند تروریستها باید شبکهای جهانی ترتیب بدهیم و از «قدرت نرم» بهتر بهره گیریم. منظور کیمیت استفاده از دیپلماسی، سرمایه گذاری، بازرگانی و تکنولوژی است.
او تصریح میکند: من نمیتوانم در اینترنت توپ شلیک کنم. در دنیای مدرن اینترنت به سلاحی کلیدی تبدیل شده است.
کیمیت معتقد است: ارتش آمریکا باید از روشهای قدیمی و دیوان سالاری گسترده رهایی یابد. باید روابطمان را با اف بی آی، پلیس و وزارت امور خارجه از نو تعریف کنیم.
تئوری جدید این است: ارتش نمیتواند به تنهایی علیه دشمنی قدرتمند و زیرک مثل القاعده بجنگد و باید شبکهای جهانی مانند شبکه آنها ایجاد کند؛ همان قدر انعطاف پذیر و هوشمندانه. به همین دلیل کیمیت در جنگ بلند مدت نقشی کمرنگتر برای نیروهای سنتی ارتش در نظر گرفته است.
او اعتقاد دارد که ایالات متحده با از بین بردن تصویر «آمریکای اشغالگر در خاورمیانه» میتواند بر قلبها و مغزهای مردم نفوذ کند. کیمیت ادامه میدهد: «هنوز در حال کار بر روی تصویر جدید آینده ایالات متحده هستیم.»
کیمیت میگوید: باید از شمار 300 هزار سربازمان در خاورمیانه بکاهیم. حداقل نیمی از آنها باید به خانه برگردند. در عوض ارتش آمریکا میخواهد شمار «نیروهای ویژه» را بالا ببرد. تعداد آنها به مراتب کمتر است، به زبانهای محلی صحبت میکنند، به سرعت استقرار مییابند و توانایی همکاریهای نزدیک با ارتشهای محلی را دارند.
در قسمت بیرونی پایگاه هوایی نماد رویکرد جدید و پیچیده آمریکا قرار دارد. پارکینگی از 63 تریلر که بر فراز هر کدام پرچم یک کشور افراشته شده است که با ارتش ایالات متحده همکاری میکند: از دانمارک گرفته تا السالوادور.
در هر تریلر، تیم کوچکی از افسران رابط هر کشور با همقطاران آمریکایی شان اطلاعات مربوط به عراق، افغانستان و دیگر نقاط جهان را رد و بدل میکنند. یک افسر آمریکایی میگوید: برای پیروزی در جنگ علیه ترور به چنین نظمی نیاز داریم. ما میخواهیم که این سازمان پایدار بماند. هر چند روابط نه چندان گرم آمریکا با بعضی از متحدانش پس از 11 سپتامبر 2001 از دور دست بودن این هدف حکایت میکند. برای مثال فرانسه و آلمان با جنگ عراق مخالفت کردند.
ژاک مزرس از تریلر فرانسه میگوید: همکاری ارتشی دو کشور امید بخشتر از روابط سیاستمداران است. با این حال او معتقد است برقراری یک ائتلاف برای مدتی طولانی بسیار مشکل است.
مزرس ادامه میدهد: بر روی کاغذ همه چیز مرتب است، جنگی علیه تروریسم که باید بر آن پیروز شویم اما در عمل همه چیز سختتر میشود.
یکی از مواردی که همیشه به بحران میان متحدان میانجامد، به اشتراک گذاشتن اطلاعات حساس است. یک افسر آمریکایی میگوید: اطلاعاتی هستند که نمیتوانید حتی با متحدانتان در میان بگذارید.
با این همه، نشانههایی دیده میشود که با تمامی سختیها، ائتلاف جدید علیه تروریسم پایدار خواهد ماند. پنتاگون اقرار میکند هنوز همه چیز کامل نیست. با این حال آنها خانه سازی برای ساکنان خارجی تریلرها را در پایگاه «مک دیل» آغاز کردهاند.
مارک بیبی رئیس ستاد انگلیس در «مک دیل» میگوید: این ماجرای سادهای نیست. 63 کشور ائتلاف دیدگاههای متفاوتی درباره مسائل دارند. او اضافه میکند: بالاخره باید از جایی شروع کرد. باید نقشه کشید. باید به سمت مسیری مشخص حرکت کنیم. اگر حالا آغاز نکنیم، دیر میشود.