توطئه جنگ داخلی در عراق

گروه جهان؛ حسن فتحی: عراق به صحنه چالش دو گروهی تبدیل شده که هر یک از آنها اهداف خاصی را پی می‌گیرد که با خواسته گروه و جناح دیگر در تضاد است.
در یک سو دولت و دولتی‌ها قرار دارند که طرفدار آشتی ملی و دوستی و هماهنگی تمامی افراد و گروه‌ها هستند. در همین رابطه مالکی نخست وزیر عراق، طرح آشتی ملی را به پارلمان ارایه داده تا با جذب تمامی گروه‌ها و افراد، زمینه را برای کاستن از مخالفت‌ها فراهم آورد. طرح آشتی ملی که نخست وزیر عراق به پارلمان ارایه داده شامل همه گروه‌ها و احزاب می‌شود ولی کسانی که دستشان به خون مردم آغشته است را شامل نمی‌شود.
در سوی دیگر تروریست‌ها و عناصری قرار دارند که وحدت و یکپارچگی عراق را نمی‌توانند بپذیرند. این افراد یا وابسته به خارجی‌ها هستند و یا این که مخالف روند کنونی عراق هستند به همین دلیل در تلاش هستند مانع تحقق طرح‌ها و برنامه‌های دولت و حامیان خارجی آن شوند.
چالش میان این دو جناح با دو طرز فکر و دیدگاه متضاد اوضاع را در عراق بحرانی کرده است به گونه‌ای که ژاک شیراک رییس جمهوری فرانسه صراحتا در مورد وقوع یک جنگ داخلی در عراق هشدار می‌دهد و در مصاحبه‌ای با روزنامه لوموند اعلام می‌دارد که احتمال وقوع جنگ داخلی در عراق وجود دارد و باید خروج نیروهای خارجی از این کشور مورد بررسی قرار گیرد. ولی در این شرایط مساله حضور نیروهای خارجی خصوصا آمریکا‌یی‌ها در عراق را می‌توان بهانه‌ای برای اقدامات تروریستی به حساب آورد در حالی که این سوال مطرح است که چه تضمینی وجود دارد که در صورت خروج خارجی‌ها از عراق و سپردن کامل قدرت و امور امنیتی به عراقی‌ها، آتش این درگیری‌ها و اقدامات فروکش کرده و صلح و آشتی در این کشور استقرار یابد؟
یکی از مسایلی که از سوی جناح‌ها و افراد مختلف به عنوان دلایل آتش افروزی تروریست‌ها مطرح می‌شود حضور نیروهای خارجی در عراق است در صورتی که اگر این نیروها در عراق نبودند هنوز هم بعثی‌ها و صدام حسین قدرت را در دست داشته و به سرکوب سیستماتیک مردم می‌پرداختند.
اصولا دوران گذر از آنچه قبلا در عراق وجود داشته به آن چه در نظر است همیشه و در همه‌ی جوامع با تنش همراه بوده است ولی به نظر می‌رسد در عراق هم این دوره طولانی‌تر شده و هم این که گروه‌ها و جناح‌های مخالف به دلیل حمایت‌هایی که از آنها می‌شود برای به شکست کشانیدن این روند مصمم‌تر شده‌اند. در این رابطه می‌توان به سخنان رییس مجلس عراق استناد کرد که می‌گوید: اشغالگران می‌خواهند عراق را به سوی جنگ داخلی سوق دهند. او مدعی است از آنجا که شبه نظامیان عراقی کاملا قوی‌تر و مجهزتر از نیروهای ارتش و پلیس دولتی هستند آمریکایی‌ها هم به عمد از تحویل سلاح‌های پیشرفته به ارتش عراق خودداری می‌کنند. ولی مالکی نخست وزیر عراق که طرح آشتی ملی را به پارلمان این کشور ارایه داده پس از ملاقات با بلر نخست وزیر انگلیس اعلام می‌دارد که اقلیت‌هایی که در عراق خواهان شکست اکثریت دمکرات در این کشور با استفاده از خشونت طایفه‌ای هستند محکوم به شکست هستند.
آنچه این روزها در عراق جاری است واکنش‌های بسیاری را در پی داشته است. در یک سو مالکی در سخنرانی در کنگره آمریکا، عراق را خط مقدم مبارزه با تروریسم می‌داند و در سوی دیگر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام می‌دارد که آمریکا به دنبال به راه انداختن جنگ شیعه و سنی در منطقه خاورمیانه است. در همین ارتباط پوتین رییس جمهوری روسیه که کشورش سال‌ها از متحدان و دوستان رژیم بعث عراق و صدام حسین بوده بر این مساله تاکید می‌ورزد که اوضاع امنیتی، اقتصادی و اجتماعی عراق در مقایسه با گذشته بدتر شده است. وی در پاسخ به این سوال شبکه‌ ان بی سی آمریکا که آیا زندگی مردم عراق از زمان صدام بهتر شده است یا خیر، اعلام می‌دارد که به لحاظ امنیتی، اوضاع بدتر شده و دولت این کشور در معرض فروپاشی قرار گرفته است. به گفته وی، فروپاشی دولت عراق، فاجعه‌ای بزرگ با عواقبی منفی در مدت طولانی برای همه منطقه است. پوتین مدعی است که از نظر اقتصادی و اجتماعی نیز وضع زندگی مردم بدتر شده است.
برای مقابله با تروریست‌ها و سرکوب خشونت‌های قبیله‌ای، آمریکایی‌ها با کمک عراقی‌ها یک برنامه امنیتی مشترک 6 هفته‌ای را به اجرا درآورده‌اند. این نیروها قرار است به نقاط مختلف عراق اعزام و با عوامل ناآرامی‌ها برخورد نمایند. ولی تجربه نشان داده‌ که این طرح‌ها و برنامه‌ها چندان کارآمد نبوده و پس از مدتی کارآیی خود را از دست داده است به همین دلیل انتظار نمی‌رود تروریسم در عراق ریشه کن شود زیرا باید شرایط کاملا دگرگون شده و مردم این سرزمین و تمامی احزاب و گروه‌ها به این واقعیت پی ببرند که زندگی در صلح و استقرار دموکراسی به نفع آنهاست و در سایه صلح و دوستی بهتر می‌توانند به خواسته‌هایشان جامه عمل بپوشانند هم چنین اگر صلح برقرار شود و آرامش به عراق باز گردد زمینه برای خروج ارتش‌های بیگانه از این کشور مهیا گردیده و بهانه از دست گروه‌های شبه نظامی تروریستی و حامیانش گرفته خواهد شد. به همین دلیل با نگاهی اصولی عمیق به آنچه در عراق می‌گذرد می‌توان به این واقعیت پی‌برد که بهانه گروه‌های شبه نظامی که یکی از دلایل جنگ و روی آوردن به تروریسم را وجود ارتش‌های بیگانه در عراق می‌دانند غیر منطقی بوده و سرپوشی بر خواسته‌های دیگرشان که مخالف با دموکراسی و مردم‌سالاری است، می‌باشد.
زیرا اگر هدف بیرون راندن خارجی‌هاست و یا به قولی آنها درصدد آزادسازی سرزمین‌شان از یوغ خارجی‌ها هستند با صلح و بازگشت آرامش بهتر می‌توانند به این خواسته جامه عمل بپوشانند در غیر این صورت با جنگ و تروریسم نه تنها نمی‌توانند راه را برای بیرون راندن ارتش‌های بیگانه از عراق هموار سازند بلکه حضور آنها در این کشور را تضمین خواهند کرد.
با نگاهی به ماهیت و ترکیب گروه‌های تروریستی درعراق و تجزیه و تحلیل فعالیت آنها این واقعیت آشکار می‌شود که این گروه‌ها وابسته به یک جناح و قوم و ملیت نیستند. یعنی نمی‌توان ادعا کرد شیعه‌ها و کردها که در زمان بعثی‌ها صدام حسین تحت فشار و اقدامات تبعیض‌آمیز قرار داشتند حامی دولت بوده و از طرح‌ها و برنامه‌های آمریکا و متحدانش طرفداری می‌کنند ولی اهل سنت که مخالف افزون طلبی برخی از گروه‌های شیعه و کرد هستند در جبهه مقابل قرار دارند.
شواهد امر نشان از این واقعیت دارد که در میان گروه‌های تروریستی و کسانی که در آشفته کردن اوضاع عراق نقش دارند و جناح‌هایی از تمامی اقوام و قومیت‌ها دیده می‌شوند و نمی‌توان آنها را صرفا به اهل سنت یا طرفداران وهواداران صدام حسین رژیم بعث نسبت داد. هدف از جنگ داخلی که آنها درصددند در این کشور به راه بیندازند و یا طرح آشتی ملی مالکی نخست وزیر عراق جذب حداکثر احزاب و گروه‌هاست تا وزنه را به نفع خود سنگین کنند. اگر این وزنه به نفع گروه‌های تروریستی سنگین شود راه برای جنگ داخلی و تشدید درگیری‌ها هموار خواهد شد و در صورتی که دولت و طرح آشتی ملی مالکی قادر به جلب گروه‌ها و جناح‌هایی که خارج از پارلمان و دولت قرار دارند بشود می‌تواند راه را برای استقرار صلح و از بین رفتن تروریسم هموار کرده و شرایط را به گونه‌ای تغییر دهد که زمینه مساعدی برای خروج کامل ارتش‌های بیگانه فراهم شود. اگر عراقی‌ها خواهان تخلیه کشورشان از ارتش‌های غریبه هستند باید از طرح آشتی ملی مالکی پشتیبانی کنند در غیر این صورت، اگر جنگ داخلی در این کشور راه بیفتد بیم آن می‌رود که تمامیت ارضی عراق خدشه‌دار شده و استقلال آن نیز دستخوش تحولات منفی و ناخواسته شود.