ترکیه به دنبال نوسازی نظامی

براساس اخبار مجله دیفنس نیوز (اخبار دفاعی)، ترکیه قصد دارد از آمریکا 30 فروند هواپیمای اف-16 خریداری کند.
براساس اخبار این مجله، مقامات ترکیه در حال حاضر برای خرید هواپیماهای اف- 16 ساخت شرکت لاکهید مارتین آمریکا مذاکره خود را آغاز کرده‌اند. گمان می‌رود ارزش این هواپیماها 1/5 میلیارد دلار باشد.
سال گذشته کشور یونان تصمیم گرفت 30 فروند از همین نوع هواپیما را از آمریکا خریداری کند که تا سال 2009 آنها را تحویل خواهد گرفت.
به گزارش ایسنا نوسازی نظامی ترکیه ستون اصلی سیاست خارجی جدید این کشور محسوب می‌شود. ترکیه در فرایند نوسازی نظامی خود به این امر پی برده که قراردادهای عظیم دفاعی می‌تواند مبدل به ابزار هدایت سیاست خارجی شوند. به هر میزان که قدرت نظامی ترکیه افزایش یابد، طبیعی است که الگوهای همکاری آن کشور با‌ آمریکا، اسرائیل نیز ارتقاء می‌یابد.
در این شرایط کشورهای اتحادیه اروپا، تمایل کمتری برای ایجاد روابط سازمان یافته و مؤثر با مقامات نظامی و سیاسی ترکیه خواهند داشت، زیرا ائتلاف آمریکا محور، هیچ مطلوبیتی برای اروپا ندارد.
ترکیه در برنامه 25 ساله خود برای نوسازی و تجهیز ارتش خود طرح‌های بلندپروازانه‌ای را دنبال می‌نماید که این امر می‌تواند از سوی این کشور با چند هدف پی‌گیری گردد: 1- تحقق رویای سیادت بر منطقه؛ 2- اعمال سیاست برادر بزرگتر نسبت به کشورهای ترک زبان آسیای میانه؛ 3- ایجاد مانع در مقابل برخی از همسایگان که نسبت به آنها احساس امنیت نمی‌نماید.
پایان جنگ سرد، موقعیت استراتژیک ترکیه را دگرگون ساخت. این کشور به مشارکت در اقدامات مربوط به صلح‌سازی، بهبود روابط با شرکای منطقه‌ای، همگرایی بیشتر با غرب و نیز استفاده بهینه از فرصت‌ها علاقه‌مند بود. یک عنصر ضروری برای این سیاست خارجی، در اختیار داشتن یک نیروی نظامی است که برای انجام عملیات در مناطق دور مجهز شده، اقدام به مداخله کند، قادر به ایجاد تهدیدات معتبر باشد و به عنوان یک متحد قابل اعتماد عمل کند.
به این ترتیب، نوسازی نظامی ترکیه، مبدل به ابزار سیاست خارجی این کشور شده است. ساختار صنایع دفاعی در غرب موجب تقویت ترکیه به منظور بهره‌گیری از قراردادهای دفاعی بزرگ برای دستیابی به دیگر اهداف سیاسی شده است. از سوی دیگر، میزان مداخلات گسترش یابنده آمریکا در کشورهای خاورمیانه را می‌توان به عنوان زمینه‌ای در جهت فرایند نظامی‌گری در ترکیه دانست. این روند در دوران جنگ آمریکا در عراق برنامه‌ریزی شد و طی ماه‌های اوت و سپتامبر 2003 به مرحله اجرا درآمد.
در کشورهای تولید کننده تسلیحات، فروش‌های تسلیحاتی به ترکیه مبدل به یک موضوع مناقشه برانگیز سیاست داخلی شده است. از یک سو، عناصر ضدترکیه‌ای و هواداران حقوق بشر برای جلوگیری از فروش سلاح به کشوری با سوابق مشکوک در زمینه دموکراسی و حقوق بشر که درگیر تنش‌هایی با همسایگان خود است، مبارزه می‌کنند و در سویی دیگر، لابی‌های صنایع دفاعی قرار دارد که در پرتو شرایط و اوضاع اقتصادی ایجاد شده شدیدا نیازمند به برنده شدن در قراردادهای نظامی ترکیه هستند.
مخالفان فروش‌های تسلیحاتی به ترکیه، مرکب از فعالان حقوق بشر و یا گروه‌های قومی و ملی هستند که در منازعه تاریخی با ترک‌ها به سر می‌برند. نظر لابی‌های ارمنی و یونانی که به ویژه در ایالات متحده آمریکا صاحب نفوذ هستند.
موافقان فروش تسلیحات به ترکیه نیز شبکه‌های قدرتمندی از لابی‌های مختلف در پایتخت‌های کشورهای گوناگون هستند. این شبکه‌ها به خصوص متعلق به ایالات متحده هستند. آنانی که کارگزاری سیاست دفاعی و امنیتی اسرائیل را به عهده دارند و تمایل زیادی برای تجهیز ساختار دفاعی ترکیه از خود نشان داده‌اند. این امر از یک سو منجر به افزایش درآمدهای اقتصادی گروه‌های ذی نفوذ ترکیه شده است و از سوی دیگر، روابط نظامی و استراتژیک ترکیه با کشورهای آمریکا و اسرائیل را توسعه می‌دهد و در نهایت این که با تجهیز ساختار دفاعی ترکیه، امکان دفاع منطقه‌ای از موجودیت و منافع استراتژیک اسرائیل فراهم خواهد شد.
در حال حاضر، عمده‌ترین همکاری نظامی ترکیه با سازمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است. جمهوری ترکیه در سایه عضویت در ناتو و روابط گسترده نظامی با ایالات متحده آمریکا توانسته، ارتشی قوی و مدرن ایجاد کند که مطابق با استاندارد ناتو است. هم اینکه در بین کشورهای عضو ناتو، ترکیه جایگاه ویژه‌ای دارد. چنین موقعیتی در اثر استفاده از مزیت‌های جغرافیایی و استراتژیک این کشور حاصل شده است. بنابراین، فرایند همکاری‌های نظامی ترکیه با غرب به ویژه آمریکا فرایندی است پایدار و مستمر که هر چند ممکن است در شرایطی محدود شود، ولی در درازمدت این همکاری‌ها ادامه خواهد یافت.
شرایط جغرافیایی و همچنین ویژگی‌های ژئوپلتیک ترکیه چنین فضایی را برای این کشور به وجود آورده است. بهینه‌سازی قدرت نظامی ترکیه را می‌توان عامل موثری در تأمین منابع استراتژیک آمریکا دانست، زیرا این کشور در مرکز کمربند بی‌ثباتی قرار دارد که از مدیترانه شرقی تا خاورمیانه گسترش یافته است. ترکیه همواره یک متحد قابل اعتماد ناتو بوده است. این کشور دومین ارتش بزرگ در این اتحادیه را در اختیار دارد. با این همه، نیروهای نظامی کمتر پیچیده آن معمولا به نحو کامل در مأموریت‌های نظامی مفید نبوده‌اند.
اگرچه ترکیه صرفا عضو ناظر در اتحادیه اروپا محسوب می‌شود، اما شواهد موجود نشان می‌دهد که همکاری‌های نظامی ترکیه با اسرائیل و آمریکا، مانعی در جهت حداکثرسازی روابط سازمان یافته با اتحادیه اروپا است. این موقعیت نظامیان ترکیه را ارتقاء می‌دهد، در حالی که شرایط برای اقتصاددانان و نیروهای سیاسی آن کشور سخت‌تر شده و امکان تحرک آنان برای مشارکت در پیمان‌های منطقه‌ای اروپایی کاهش می‌یابد.
به هر حال هم ایالات متحده و هم ترکیه، در قالب ناتو به این نتیجه رسیده‌اند که همکاری‌های نظامی بین دو کشور به ویژه استفاده از پایگاه‌های نظامی ترکیه، تضمن کننده منافع نظامی- امنیتی دو کشور است و نباید به راحتی از این گونه امکانات چشم‌پوشی کنند. بنابراین همکاری‌های دفاعی ترکیه و ناتو طی سال‌های آینده ادامه خواهد یافت. این امر در چارچوب منافع استراتژیک آمریکا سازماندهی می‌شود و طبعا کشورهای اروپایی با این روند مخالف هستند. آنان معتقدند که امنیتی شدن جهان و منطقه به موقعیت اروپا آسیب می‌رساند.
در حال حاضر ترکیه از ارتشی به بزرگی یک میلیون و 43 هزار نیروی فعال نظامی برخوردار است که پس از ایالات متحده آمریکا دومین ارتش بزرگ ناتو به حساب می‌آید.
در سال 2003 بودجه نظامی این کشور بالغ بر 12 میلیارد و 155 میلیون دلار بود که 5/3 درصد تولید ناخالص ملی آن را شامل می‌شد.
بحثی پیرامون هواپیماهای اف- 16
هواپیمای اف- 16 فایتینگ فالکون، ساخت شرکت جنرال داینامیکز، جنگنده‌ای در کلاس کوچک و چند مأموریته می‌باشد که نخستین پرواز خود را با اولین نمونه خود در سال 1976 به انجام رساند. این هواپیما توانایی حمله به صورت هوا به هوا علیه هواپیماهای دشمن و هوا به زمین علیه تجهیزات زمینی برای مثلا تانک‌ها و زره‌پوش‌های دشمن را به طور کامل و بهینه داراست.
فالکون در حقیقت آمیزه‌ای از هزینه نگهداری اندک و به صرفه و همچنین کارائی تسلیحاتی و تهاجمی بالاست. این جنگنده هم اکنون در اختیار نیروی هوایی ایالات متحده و همچنین متحدان این کشور مانند ترکیه یا امارت متحده عربی می‌باشد.
در طراحی این هواپیما، از سیستم‌های به کار رفته در هواپیماهایی چون اف- 15 و اف- 111 نیز بهره‌برداری شده که البته قبل از به کارگیری از سیستم‌ها، عملیات ارتقاء و به روزسازی کاملی نیز بر روی آن‌ها صورت گرفته است.
در یک نبرد هوایی، مانورپذیری باورنکردنی فالکون و برد بسیار زیاد آن در مقایسه با هواپیماهای مشابه از همان ابتدا پیروز میدان را مشخص می‌سازد. رادار پیشرفته این هواپیما قادر به تشخیص اهداف در هر شرایط آب و هوایی و هر ساعت از شبانه‌روز بوده و حتی می‌تواند اهدافی را که برای جلوگیری از دید رادار در ارتقاع فوق‌العاده پایین پرواز می‌کنند، شناسایی نماید.
همچنین در این هواپیما سیستم HUD نیز به کار برده شده که تمامی اطلاعات پرواز را بر روی شیشه جلو خلبان منعکس ساخته و مانع از این می‌شود که خلبان هر لحظه چشم از روی هدف مورد نظر خود برداشته و برای آگاه شدن از وضعیت پرواز هواپیمای خود، مرتبا به نشان دهنده‌ها نگاه کند. کاناپی این هواپیما نیز از نوع حبابی بوده که دیدی بسیار عالی را از محیط اطراف برای خلبان فراهم می‌سازد که از این لحاظ بسیاری از خلبانان آن را به هلیکوپتر مانند می‌سازند.
طول این هواپیما حدود پانزده متر و طول دوسر بال‌های آن نیز حدود ده متر است که از این جهت در کلاس هواپیماهای اندازه کوچک قرار می‌گیرد. حداکثر وزنی که این هواپیما قادر به حمل آن به آسمان است به حدود هفده تن می‌رسد. این هواپیما می‌تواند با حداکثر شش موشک هوا به هوا اعم از موشک‌های ساید وایندر، آمرام و اسپارو تجهیز شده و برای حمله به اهداف زمینی نیز قادر است که به انواع موشک‌های هوا به زمین ماوریک و هارپون و بمب‌های مارک، جی دی ای ام و جی بی یو مسلح شود. همچنین برای نبردهای نزدیک، توپ یا مسلسل هنوز هم یک سلاح موثر به شمار می‌آید و به همین دلیل، این هواپیما از یک توپ بیست میلیمتری با حداکثر خشاب پانصد گلوله‌ای بهره می‌برد.
در هواپیمای فالکون، برخلاف بیشتر جنگنده دسته فرمان در وسط و میان پاهای خلبان قرار نگرفته بلکه برای راحتی بیشتر و جلوگیری از خم شدن دست خلبان و ناراحتی او، دسته استیک در سمت راست او با وضعیتی بهینه قرار گرفته است. حداکثر برد این هواپیما، با حداکثر سوخت در تانک‌ها و مخازن سوخت خارجی اضافی، حدود سه هزار و دویست کیلومتر یا هزار و پانصد مایل می‌باشد که مسافتی بسیار زیاد و البته عالی و بهینه برای هواپیمایی نظامی به شمار می‌آید.