اتحاد گریزان

ترجمه: حامد وفایی
بالغ بر نیمی از شهروندان کشورهای عضو اتحادیه اروپا با پیوستن ترکیه به این اتحادیه مخالف‌اند و این در حالی است که آخرین نظرسنجی‌ها حکایت از تمایل شهروندان اروپایی برای پیوستن صربستان، بوسنی و هرزگوین و مقدونیه به اتحادیه اروپا دارد. کرواسی از سوی دولت‌های بالکان غربی با بیشترین اقبال برای عضویت در این اتحادیه مواجه است (65 درصد ساکنان اتحادیه موافق این عضویت هستند.) کمترین آرا متعلق به آلبانی است که 44 درصد از کل 41 درصد رای دهندگان، با عضویت این کشور در اتحادیه اروپا مخالفت کرده‌اند.
تمامی 25 عضو کنونی اتحادیه اروپا در موضوع عضویت کشورهای جنوب شرق اروپا دیدگاه یکسان و مشابهی ندارند. ترکیه به علت عدم تمایل کافی در داخل و مخالفت 81 درصدی استرالیایی‌ها، 69 درصدی آلمان، 68 درصدی قبرس 67 درصدی یونانیان و 32 درصدی اسپانیا به عضویت اتحادیه اروپا در خواهد آمد. این در حالی است که صرب‌ها، کروات‌ها، بوسنیایی‌ها و مقدونی‌ها با اقبال اعضا قدیمی این اتحادیه و با برخورداری از رضایت یونانی‌ها، اسپانیایی‌ها، دانمارک، چک، ایتالیایی‌ها، پرتقالی‌ها، ایرلندی‌ها و انگلیسی‌ها مواجه شده‌اند. این نکته نیز قابل ذکر است که بیش از 60 درصد آلمانی‌ها، مردم لوکزامبورگ، فرانسوی‌ها و استرالیایی‌ها در تلاش‌اند اتحادیه اروپا در حالت کنونی خود باقی بماند.
در مجموع هنوز هم در اتحادیه اروپا کسانی که معتقدند باید پنج کشور بالکان غربی به عضویت اتحادیه اروپایی پذیرفته شوند، در مقایسه با مخالفان این ایده، رای آن چنان بالایی را به خود اختصاص نمی‌دهند. (45درصد مخالف از 42 درصد کل آرا.)
بین سرزمین‌هایی که خواهان عضویت در اتحادیه اروپا هستند، پیوستگی خاصی تحت عنوان «هم‌گرایی اروپایی» وجود دارد، مطلبی که به هر حال موجب افزایش بدبینی و شکاکیت نسبت به اروپا در بعضی مناطق بوده است. برای مثال مقدونیه براساس آخرین نتایج انستیتوی بررسی‌های دموکراتیک در اسکوپیه، از موافقت 94 درصد شهروندان اروپایی در پیوستن به اتحادیه اروپا برخوردار است، اما این روند هنوز شکل عملی به خود نگرفته است. این رقم در خصوص آلبانی نیز براساس گزارش اطلاعات انستیتوی مطالعات بین‌المللی آلبانی در حدود 83 درصد است.
این در حالی است که براساس آمار منتشر شده توسط موسسه مطالعاتی و تحلیلی بالکان، در صربستان پایه عمومی تمایل برای عضویت در اتحادیه اروپا که در سال 2003، 73 درصد بوده، در اواسط سال 2006 به 60 درصد تقلیل یافته است. در کرواسی و ترکیه که مدتی پیش از این و قبل از صربستان مذاکرات برای ورود به اتحادیه اروپا آغاز شده بود، پایه تمایل برای ورود به اتحادیه اروپا از منظر عموم مردم، کمتر از نیم است. شاید کاهش علاقه شهروندان کشورهایی چون صربستان یا ترکیه برای عضویت کشورشان در اتحادیه اروپا ریشه در گسترش بدبینی و عدم اعتماد به این اتحادیه داشته باشد. امروز همان طور که شرایط پیشرفت و توسعه یافته، نوع تعهدات نیز تغییر کرده و عینی‌تر شده است و قاعدتا کشور متعهد در پی کسب امتیازهایی در برابر تعهدات خود است. (افزایش تقاضا در تسهیلات مربوط به لغو روادید یا کمک‌های اقتصادی از این قبیل.)
در صربستان مردم معتقدند اتحادیه اروپا بر تعمیق تعامل‌های بلگراد با لاهه در خصوص دستگیری راتکو مالادیچ یا در رابطه با مسئله کوزوو بیش از حد تاکید و پافشاری می‌کند، اما در مقابل در بحث اعطای امتیازهایی چون تسهیلات روادیدی هیچ تمایلی از خود نشان نمی‌دهد.
شرایط جدید
بروکسل شرایط جدیدی را برای عضویت در اتحادیه اروپا اعلام کرده که آینده عضویت کشورهایی چون ترکیه را با ناامیدی مواجه می‌سازد؛ این وضع از ترکیه آغاز می‌شود، در بالکان تداوم می‌یابد و حتی از کشورهایی چون اوکراین و ارمنستان نیز می‌گذرد. به نظر می‌رسد شرایط جدید اتحادیه اروپا بیش از آنکه با متقاضیان جدید عضویت ارتباط داشته باشد در راستای منافع اعضای فعلی اتحادیه ترسیم شده باشد. ظاهرا در این میان بیش از هر چیز«منافع اروپایی» تعیین کننده است و شرایط کشورهای منتظر عضویت در اولویت بعدی قرار دارد.  این گزینه را نیز شاید بتوان از جمله دلایل کاهش تمایل مردم برخی کشورهای بالکان همچون صربستان در پیوستن به اتحادیه اروپا دانست.