عملیاتی خارج از تصور حزب الله

احمد زیدآبادی: از منظر اسرائیل حزب‌الله با سلاح‌هایی که در اختیار دارد تهدید دایمی بالقوه علیه اسرائیل به شمار می‌رود به ویژه این که حزب‌الله خارج از ساختارهای دولتی بر جنوب لبنان سلطه دارد و همچنین خارج از ارتش لبنان برای خود جنگ جویانی در اختیار دارد. بنابراین اسرائیل می‌داند که این خطر روزی به فعل در خواهد آمد قاعدتا طرح‌ها و استراتژی‌هایی را برای رویارویی با حزب‌الله تدوین کرده است البته به نظر نمی‌رسد اسرائیل موقعیت فعلی را برای درگیری‌ نهایی با حزب‌الله آماده کرده باشد. از طرفی حزب‌الله هم که فلسفه وجودی خود را مقاومت در برابر اسرائیل و مبارزه با آن تعریف کرده است امکان یک رویارویی نهایی با اسرائیل را هیچ گاه از نظر دور نمی‌دارد به همین دلیل نه حاضر به خلع سلاح شدن بود و نه به ارتش لبنان اجازه می‌داد که در جنوب مستقر شود. در عین حال حزب‌الله به امکانات نظامی خود می‌افزاید و با توسعه بنیادهای خدماتی و رفاهی در جنوب لبنان علاقه شیعیان لبنان، را به سمت خود جلب می‌کرد و مورد دوم نوعی ضمانت بقای حزب‌الله داده بود که از طریق نظامی لزوما تامین نمی‌شد با این همه حزب‌الله نیز تصور نمی‌کرد که عملیات این گروه به شمال اسرائیل و گروگان گیری دو سرباز منجر به یک جنگ تمام عیار شود. هر چند که احتمال وجود چنین اقدامی نیز نباید برای حزب‌الله کاملا دور از انتظار بوده باشد به هر حال موقعیت منطقه نشان می‌دهد که جنگ اجتناب‌ناپذیر بود اما زمان آن شاید تصادفی انتخاب شد زیرا هدف اسرائیل از عملیات قطعی نابودی تمام بنیادهای خدمات رسانی و رفاهی حزب‌الله است تا هزینه‌های حمایت مردمی از این گروه را از بین ببرد و باعث فشار افکار عمومی به ویژه از جانب دروزی‌ها، سنیء‌‌ها و مسیحی‌ها علیه حزب‌الله شود. از سوی دیگر اسرائیل می‌کوشد تا توان نظامی حزب‌الله را به صفر رساند و با بمباران مراکز تسهیلاتی پایگاه‌های نظامی این گروه آن را به شیوه مورد علاقه خود خلع سلاح کند. در حال حاضر به نظر نمی‌رسد اسرائیل هدفی بیش از این مساله داشته باشد اما روشن است که خنثی کردن حزب‌الله ایران و سوریه را در منطقه فوق‌العاده ضعیف می‌کند و زمینه را برای اعمال فشار جهانی علیه این دو کشور فراهم می‌آورد. سوریه هیچ علاقه‌ای به رویارویی با اسرائیل ندارد چرا که فوق‌العاده آسیب‌پذیر است اهرم فشار سوریه علیه اسرائیل همیشه از طریق لبنان به کار افتاده است و از رویارویی مستقیم همواره اجتناب کرده است. در واقع ممکن است اسرائیل علاقمند به وارد کردن سوریه به یک مناقشه باشد. به هر حال اسرائیل می‌خواهد برای سوریه روشن سازد که نباید از گروه‌های فلسطینی و لبنانی حمایت کند. اما به فرض حمله اسرائیل به سوریه بعید است ایران بتواند به دلیل مسافت طولانی بین ایران و نقطه وقوع جنگ دخالت موثری انجام دهد. روسیه حامی قدرتمند برای سوریه نیست اگر چنین محسوب می‌شد روسیه به قطع نامه 1559 رای مثبت می‌داد. سیاست روسیه حمایت از امنیت اسرائیل در چارچوب مرزهای 1967 میلادی است. هیچ کشوری از نوع روسیه با حضور نیرویی مثل حزب‌الله و دخالت آن در شمال اسرائیل موافق نیست. انتقاد به حجم واکنش اسرائیل است نه اصل واکنش آن. به همین دلیل زبان دو پهلو در نظر گرفته و کاری نمی‌کند. دولت سینیوره در شرایط غم‌انگیزی قرار گرفته است. این دولت از یک سو از اقداماتی که موجب تضعیف و خلع سلاح حزب‌الله شود، ناراضی نمی‌شود. اما نمی‌خواهد چنین اتفاقی از طریق نابودی ساختارهای زیربنایی و همین طور ایجاد صحنه‌ای که دولت لبنان در آن کاملا ضعیف عمل کند صورت گیرد. از این جهت دولت سینیوره کاملا نگران است و حتی بیم آن دارد که اتفاقات اخیر موجب تضعیف دولت خودش و یا حتی در شرایطی باعث محدودیت حزب‌الله شود. به هر حال دولت لبنان به رغم میل باطنی خودش که ممکن است دوگانه باشد در سطح دیپلماسی کاملا علیه اسرائیل موضع خواهد گرفت. در پاسخ به این پرسش که آیا ایران در موقعیتی است که کمک‌هایش را به طور مدام به آن جا بفرستد باید گفت:نه چرا که راه‌های ارتباط ایران با لبنان به لحاظ هوایی غیرممکن و راه‌های زمینی هم تخریب و کنترل می‌شود.