قطع نامه‌ای که به جنگ پایان نمی‌دهد

احمد زیدآبادی: پیش نویس قطعنامه‌ای که آمریکا و فرانسه برای پایان دادن به جنگ اسراییل و حزب‌الله بر سر آن توافق کرده‌اند، چنانچه بدون هر گونه تغییری از تصویب شورای امنیت سازمان ملل بگذرد، بعید است به جنگ ویرانگر لبنان خاتمه دهد، ولی ممکن است از شدت درگیری‌ها بکاهد. کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا گفته است که پیش نویس قطعنامه طی یکی، دو روز آینده در شورای امنیت به رای گذاشته خواهد شد و این بدان معناست که طراحان پیش نویس علاقه‌ای به تغییر مفاد آن ندارند. دولت اسراییل از پیش نویس قطعنامه پیشنهادی فرانسه و آمریکا استقبال کرده است، هر چند که برخی از درخواست‌های خود از جمله استقرار یک نیروی قدرتمند بین‌المللی در جنوب لبنان را پیش از اعلام آتش بس در آن نمی‌بیند. در مقابل، نبیه بری رئیس پارلمان لبنان که از متحدان نزدیک حزب‌الله به شمار می‌رود، به صراحت از رد پیش نویس قطعنامه توسط جناح‌های لبنانی خبر داده و تاکید کرده است که مفاد طرح فواد سینیوره نخست وزیر لبنان در پیش نویس پیشنهادی گنجانده نشده است. این در حالی است که واکنش دولت سینیوره نسبت به پیش نویس پیشنهادی فرانسه و آمریکا از موضع گیری بری محتاطانه‌تر بوده است. یکی از مشاوران سینیوره بخش‌هایی از پیش نویس را مغایر مواضع دولت لبنان دانسته و خواستار اصلاح آن شده است. در واقع، چند مورد از طرح هشت ماده‌ای سینیوره که به تصویب کابینه او رسیده، در پیش نویس گنجانده شده اما درخواست اصلی او برای اعلام آتش بس دادیم و خروج فوری ارتش اسراییل از مناطقی در جنوب لبنان که در جنگ جاری به اشغال آن درآمده، تقریبا نادیده گرفته شده است. پیش نویس پیشنهادی به جای درخواست آتش بس دائم بر توقف فوری درگیری‌ها تاکید کرده و حزب‌الله را به قطع حملات خود علیه اسراییل و اسراییل را به قطع حملات تهاجمی خود به لبنان فرا خوانده است. تاکید بر قطع حملات تهاجمی اسراییل تلویحا به مفهوم باز گذاشتن دست تل آویو برای ادامه عملیاتی که "دفاعی" خوانده می‌شود، قابل تفسیر است. در عین حال، بر اساس پیش نویس پیشنهادی، اسراییل می‌تواند تا زمان دستیابی توافق با دولت لبنان در جهت استقرار آتش بس دائمی، مناطق اشغالی جنوب لبنان را در اختیار داشته باشد. ایران و سوریه به عنوان دو کشور حامی حزب‌الله با پیش نویس قطعنامه به شدت مخالفت کرده‌اند و حتی ولید معلم وزیر خارجه سوریه احتمالا به قصد متقاعد کردن دولت لبنان برای مخالفت با پیش نویس قطعنامه به بیروت سفر کرده است، اقدامی که به دلیل تشنج در روابط سوریه و لبنان طی یک سال و نیم گذشته سابقه نداشته است. با این وضعیت حزب‌الله نیز با قطعنامه به مخالفت برخواهد خاست، اما میزان مخالفت حزب‌الله به موضع نهایی دولت سینیوره بستگی خواهد داشت. حزب‌الله در حال حاضر به دلایل متعدد علاقه‌ای به رو در رو شدن با دولت سینیوره ندارد، از همین رو، رد قطعنامه شورای امنیت از سوی دولت را روزنه امیدی برای خود تلقی می‌کند. با این همه، نمی‌توان نسبت به ثابت ماندن موضع دولت سینیوره در برابر پیش نویس پیشنهادی بویژه پس از آنکه از تصویب شورای امنیت بگذرد، مطمئن بود. در واقع دولت سینیوره حیات خود را مدیون حمایت برخی از قدرت‌های بین‌المللی از جمله فرانسه می‌داند و نمی‌خواهد که روابط خود را با آنها تیره کند، زیرا در صورت بروز این تیرگی برنده آن سوریه و گروه های متحد آن در لبنان خواهد بود. بدین ترتیب، معادله‌ای بسیار پیچیده شکل گرفته است، که حل آن قاعدتا به زمان نیاز دارد. تا حل این معادله پیچیده، تصور نمی‌شود، آتش جنگ اسراییل و حزب‌الله خاموش شود، اما صدور قطعنامه از جانب شورای امنیت ممکن است از شدت آن بکاهد و یا دست کم مانع گسترش آن شود.