خدا را شکر که هند کنار کشید

* نظر شما درباره کنار کشیدن هند از قرارداد صلح گازی یا انتقال گاز ایران از طریق پاکستان به هند چیست؟
** خط لوله صلح برای صلح بین چه کسانی است؟ مگر غیر این است که این خط لوله صلح بین پاکستان و هند است؟ ما که از اول با هند و پاکستان مشکلی نداشتیم و با هر دو کشور صلح داریم. این صلح به ما ربطی ندارد، لذا به هم خوردن قرارداد یک امداد غیبی است و ما باید خدا را شکر کنیم که قرارداد به هم خورد. مسئولین ما متاسفانه متوجه نشدند که مرتکب چه اشتباهی شده‌اند. خدا به دل هندی‌ها گذاشت و آنها از قرارداد کنار کشیدند.
* یعنی به نظر شما بهتر شد که هندی‌ها از قرارداد منصرف شدند؟
** بله، بسیار بهتر شد، چون به خاطر این قرارداد کشور هزاران موقعیت اشتغال را از دست می‌داد. اگر تزریق گاز به میدان‌های نفتی کم شود، تولید نفت کم می‌شود و دیگر درآمد نفتی هم نخواهیم داشت. لذا گاز را برای صنایع، کارخانه‌ها، اشتغال و مصرف خانگی نیاز داریم. اما مسئولین کشور متوجه مشکل نبودند.
* پس قضیه پاکستان که هنوز پای قرارداد ایستاده است چه می‌شود؟
** امیدوارم خدا به دل آنها هم بگذارد و پاکستان هم از قرارداد کنار برود. چون حتی بودن پاکستان هم به نفع ما نیست. خدا به ایران کمک کرد که این کشورها از ایران نفت نخریدند.
* اگر واقعا اجرای طرح زیان داشت چه رقمی را برای این زیان تخمین می‌زنید؟
** اگر قرارداد 25 ساله باشد 250 میلیارد دلار به کشور خسارت وارد می‌شد یعنی هر سال 10 میلیارد دلار.
* پیش بینی درآمد ایران از این قرارداد چقدر بود؟
** آن طور که گفته شده است، سالانه 2 تا 3 میلیارد دلار سهم سود ایران از قرارداد می‌شد، اما سالی 10 میلیارد دلار ضرر می‌کردیم. متاسفانه مسئولین کشور هنوز متوجه اهمیت گاز نشده‌اند و نمی‌دانند که گاز چقدر برای اقتصاد یک کشور مهم است. گاز برای صنعت کشور و تزریق گاز به سکو‌های نفتی کشور لازم است.
به ازای هر 150 میلیون متر مکعبی که قرار بود، گاز فروخته شود، حداقل 150 هزار فرصت اشتغال از دست می‌رفت.
* این رقم بسیار بزرگ است، یعنی می‌خواستیم به این دو کشور سوبسید بدهیم؟
** همین‌ طور است، اگر هند از قرارداد کنار کشیده است به خاطر فشار آمریکا بوده است و این انصراف از قرارداد، یک اشتباه تاریخی برای هند خواهد بود، هند ضرر بسیار بزرگی به خاطر لغو یک طرفه قرارداد نسبت به خود وارد کرد. اگر هندی‌ها روی قرارداد می‌ایستادند منفعت بزرگی را نصیب خود می‌کردند، یعنی رقمی در حدود مبلغ قرارداد را سود می‌کردند حالا که قرارداد متوقف شده است به نفع ما و به ضرر آنها است.
* پاکستان هنوز بر قرارداد پافشاری می‌کند در این شرایط آیا ایران باید میزان تقاضای پاکستان را تامین کند؟
** من همه جا رسما گفته‌ام که مسئولین کشور ما به جای اینکه گاز به پاکستان بفروشند، اقدام به فروش فرآورده کنند، مثلا برق بفروشند، محصولات پتروشیمی بفروشند، آهن و فولاد بفروشند، آلومینیوم بفروشند، یعنی محصولات نهایی را بفروشند.
نه اینکه محصول خام را به پاکستان بفروشند. اما متاسفانه مسئولان گوش نمی‌کنند، چه کاری می‌شود کرد؟
* جدا از این قرارداد، ‌قرارداد گازی دیگری هم با امارات منعقد شده است. تکلیف این قرارداد چه می‌شود؟
** این قرارداد هم یک اشتباه دیگر است. گازی را که می‌شود در داخل استفاده کرد و اشتغال و درآمد در داخل ایجاد کند را به صورت خام و به بهایی پایین‌تر می‌فروشیم. قرارداد امضا شده است اگر قرارداد را به قیمت واقعی افزایش دهیم، باید تعهدی که دولت امضا کرده است را ادامه بدهیم ولی در این قرارداد،‌ هم گاز ارزان فروخته شده است هم نباید قراردادی امضا می‌شد.
بهتر است به این نکته توجه کنیم. یک متر مکعب گاز ارزش حرارتی برابر با یک لیتر گازوئیل دارد. یک لیتر گازوئیل 60 سنت است وقتی یک متر مکعب گاز 2 یا 3 سنت فروخته می‌شود چه معنایی دارد؟ معنی آن چیزی نیست جز یک ضرر خیلی بزرگ؛ یعنی گاز30 برابر ارزان‌تر فروخته می‌شود. آقایان باید بفهمند که اگر گاز ارزان فروخته شود، نسل بعد به آنها به عنوان افراد خادم نگاه نمی‌کنند.
* دولت جدید تصمیم به نقض قرارداد ندارد؟
** دولت جدید ابتدا مخالف قرارداد بود ولی حالا موافق این قراردادها شده است، من نمی‌دانم چرا تغییر جهت داده‌اند. این اشتباه بزرگ و تاریخی دولت جدید قلمداد می‌شود.
* منظور شما این است که دولتی که ادعای جلوگیری از اشتباه را دارد، اشتباه دیگری را تکرار کرده است؟
** اگر قرارداد گاز عملی شود اشتباه بزرگی است.
* مجلس نظر خاصی برای چنین تصمیمات عجیب دولت ندارد؟
** دولت برای قراردادهای بلند مدت و پیشتر از یک میلیارد دلار، ‌حتما باید از مجلس اجازه بگیرد، تصمیم داریم این مساله را اجرایی کنیم.
* مدت‌ها است که بورس نفت در میان شروع به کار یا تعویق افتتاح دست و پا می‌زند، بالاخره این بورس چه زمانی تشکیل می‌شود؟
** موضوع بورس نفت ایران از 3 سال پیش آغاز شده است ولی در این چند ماه سرعت بیشتری گرفه است . در یک ماه پیش سرعت اجرای کار بیشتر هم شده است . اما به هر حال باید بدانید که دولت با این وجود باز هم از برنامه عقب است. در کشورهایی مثل قطر، روسیه و کویت این برنامه به سرعت رو به ‌پیشرفت است و آنها دست روی دست ما گذاشته‌اند.
* ولی ایران مبنای محاسبه بورس نفتی که در ‌آینده شکل می‌گیرد را یورو قرار داده است و دیگر بورس‌ها بر مبنای دلار عمل خواهند کرد.
** به هر حال ما هر کاری که بخواهیم انجام دهیم هر چه زودتر باید به فکر عملی شدن آن باشیم. متاسفانه مسئولان قراردادهایی که به ضرر کشور است مثل گاز را فوری امضا می‌کنند ولی به قراردادهایی که برایمان منفعت دارد مثل تشکیل بورس نفت تعلل می‌کنند.