عراق پس از مرگ زرقاوی

حمید اسماعیلی
خبرگزاری جمهوری اسلامی : مرگ دو عنصر اصلی گسترش تروریسم در عراق یعنی ابومصعب زرقاوی و مشاور او عبدالرحمن که بر اساس پاره ای گزارشها نقش برنامه ریز و طراح عملیاتی گروه زرقاوی را ایفا می کرد ، در عملیات بمباران ارتش آمریکا در روز چهارشنبه گذشته اگرچه یک پیشرفت و گامی به جلو در مبارزه علیه تروریسم محسوب می شود ، اما این حادثه مهم به معنای پایان یافتن امواج خشونت در این کشور جنگ زده نیست.
امیر " مرگ زرقاوی یا آنچنان که خود خوش می داشت او را بخوانند و نیز برنامه ریز این گروه تروریست در عراق در " القاعده در سرزمین رافدین دو سطح قابل بررسی است ، یکی امتیازاتی است که اقدام یادشده برای ارتش آمریکا و جرج بوش ، دولت نوری المالکی نخست وزیر جدید و سرانجام ملت زخم خورده عراق دارد ، ولی با لحاظ این مهم که سطح خشونتها در عراق هرگز به عملیات تروریستی عوامل وابسته به نیروهای تحت فرمان زرقاوی محدود نبوده است و دامنه موسع و گسترده تری را در بر می گیرد.
مرگ دو چهره اصلی از رهبران القاعده در عراق بی گمان برای دولت جرج بوش که کارنامه ضعیفی از رهبری جنگ با تروریسم به ملتش و افکار عمومی جهان ارایه کرده است ، یک موفقیت بزرگ محسوب می شود.
بوش حالا می تواند بگوید چشم افراسیاب را در معرکه تروریستی عراق کور کرده است ، چون هم زرقاوی بعنوان رهبر این جریان تروریستی کشته شده و هم یک عضو ارشد و بلندپایه این جریان یعنی عبدالرحمن به هلاکت رسیده است .
بدیهی است همانطور که بوش اعتراف کرد عملیات تروریستی ادامه خواهد یافت ، اما شدت آن در پروسه ای که تب خبر ماجرای چهارشنبه گذشته فروکش کند ، دچار فترت می گردد.
به عبارت دیگر اگر فرض کنیم همه عملیات تروریستی با فرماندهی واحدی انجام می شد ، حالا هسته های عملیاتی القاعده بدون داشتن مرکز فرماندهی متمرکز ناگزیرند بر اساس ابتکارهای شخصی دست به انجام عملیات ایذایی بزنند تا بروز اجتماعی داشته باشند ، اما همین امر پاشنه آشیل آنان خواهد بود زیرا در وضعیت جدید قدرت استتار آنان به شدت کاهش یافته است و این افت نیرو در آینده ملموس تر خواهد شد.
جنبه دیگر پیروزی ارتش آمریکا در به هلاکت رسانیده رهبران القاعده در عراق مربوط به دولت نوری المالکی است که جرج بوش هشیارانه ، اعلام نخستین خبر حادثه چهارشنبه گذشته را به نخست وزیر تازه کار عراق سپرد.
نوری المالکی می تواند حالا مدعی باشد که در نخستین روزهای استقرار دولتش هم توانسته دو وزیر باقی مانده کابینه اش یعنی وزیران دفاع و کشور را به پارلمان معرفی کند و برای آنان رای اعتماد بگیرد و از طرف دیگر یک اقدام و تحول اساسی در روند سرکوب تروریسم پدید آورده است زیرا حالا عراق بدون زرقاوی و مشاورش نفسی به راحتی می کشد.
جنبه سوم حادثه چهارشنبه گذشته مربوط است به آسودگی خاطر نسبی مردم عراق برای امیدواری به آینده ای که در آن کمتر تخم کین ورزی میان اهالی تسنن و تشیع پاشیده می شود.
گروه زرقاوی طی ماههای اخیر با گسترش عملیات تروریستی علیه شیعیان می کوشید با ایجاد فاصله میان مردم عراق مانع استقرار ثبات و صلح در کشوری شود که بیش از دودهه زیر رگبار نابسامانیهای ناشی از وضعیت جنگی آسیب دیده است .
مرگ زرقاوی و کاهش عملیات تروریستی گروه وابسته به او می تواند از شمار عملیات ایذایی با نیت و هدف تفرقه افکنی میان مردم عراق بکاهد و عراقیها فارغ از گرایشهای مذهبی خود زندگی مسالمت آمیزی را در جنوب ، مرکز و حتی شمال این کشور ادامه دهند.
به این ترتیب مرگ رهبران القاعده در عراق گامی به جلو برای همه طرف هایی است که بطور مستقیم در این ماجرا و پیامدهایش ذینفع هستند اما آیا حادثه چهارشنبه گذشته به معنای پایان خشونت در عراق است آیا پس از این شاهد قتل ، گروگانگیری و حتی رودرروییهای نظامی در عراق نخواهیم بود
اگر علت وجود گروه زرقاوی را روزنه ای ناشی از فقدان استقرار نظام سیاسی در این کشور محسوب کنیم که سبب شد نیروهای سرگردان اما در عین حال مستعد القاعده بتوانند در آن رسوخ کنند ، ولی هلاکت سرکردگان این جریان به معنای پایان خشونتها نیست .
از دیدگاه برخی کارشناسان خشونت در عراق درگیر لایه هایی است که یکی از آنها می توانست با وجود جریانی مثل گروه زرقاوی معنا پیدا کند ، در حالی که لایه های دیگر به مطالباتی مربوط است که کمتر می توان آن را با انگیزه های عملیاتی گروه زرقاوی منطبق دانست .
بنابراین می توان مدعی شد مرگ زرقاوی و مشاورش یک پیشرفت مهم در مبارزه با تروریسم بوده است ، اما به معنای پایان خشونتها در عراق نیست .
بدیهی است زمان طلایی ایجاد شده در فرصت حاصل از مرگ رهبران القاعده در عراق ، مجال و امکانی است که دولت و ملت عراق می توانند در پی آن به حل مسایل و مشکلاتی بپردازند که به لایه های خشونت در عراق معنا می دهد. آیا دولت و ملت عراق از این فرصت بهره خواهند برد آینده معلوم می کند.