*آقای طلایی نیک، در این چند روزی که خبر از تحویل پاسخ تهران به بسته پیشنهادی غرب در رابطه با پرونده هستهای گذشته هنوز آنطور که باید در این زمینه شفافیت سخنی گفته نشده است. کمیسیون امنیت ملی محتوای این پاسخ را چطور ارزیابی میکند؟
** محتوای پاسخ ایران به بسته پیشنهادی اروپا را باید مسئولان ذی ربط اعلام کنند. افکار عمومی در انتظار اطلاعیابی از پاسخ کامل و محتوایی ایران به بسته پیشنهادی اروپاست.
* چارچوب کلی پاسخ جمهوری اسلامی به اروپا چه هست؟
** چارچوب کلی آن آمادگی برای مذاکره و نیل به تفاهم در محورهای پیشنهادی اروپا است.
* در کدام محورها؟
**ایران در تمام محورهای پیشنهادی اروپا برای مذاکره و تفاهم نهایی با رفع برخی ابهامات و اصلاحات خاصی اعلام آمادگی کرده است.
ایران با اعلام آمادگی برای از سرگیری مذاکرات و انعطاف طرفین فرصت جدیدی را جهت پیدا کردن راه حل دیپلماتیک پرونده هستهای خود ایجاد کرده است.
*مساله "تعلیق غنیسازی" که همواره دغدغه اصلی غرب در این رابطه بوده در پاسخ تهران بالاخره به چه شکل آمده است؟
** جهت گیری ایران در مورد تعلیق غنی سازی شفاف شدن محدوده و مدت آن است.
* یعنی چه؟
**در صورت حفظ حقوق هستهای ایران برای امکان برخورداری در آینده و حفظ مرحله تحقیق و توسعه در وضعیت موجود برای امکان مشارکت با سایر کشورها یا تعلیق در مقیاس تجاری صنعتی در روند مذاکره ایران ابراز تمایل کرده است.
*یعنی به هر حال تعلیق مقطعی غنیسازی؟
** در واقع تعلیق در مقیاس تجاری صنعتی و تولید انبوه برای اعتماد سازی بیشتر میتواند طبق آمادگی ایران در مذاکرات به شرط تعیین محدوده و مدت آن و سایر تضمینهای متقابل بررسی شود.
* در واقع تعلیق غنی سازی در یک محدوده زمانی درست است؟
** تعلیق بخشی از غنی سازی برای مدت معین در صورت برآورده شدن شرایط به صورت تعهدات و تضمینهای متقابل و جامع.
* کلیات این تعهدات در پاسخ تهران به بسته پیشنهادی اروپا چه هست؟
** ابعاد حقوقی، اقتصادی، تکنولوژیکی و تا حدودی سیاسی و امنیتی دارد.
* در پیوند مستقیم با پرونده هستهای روابط آتی تهران و واشنگتن مطرح است. گمان میکنید ادامه این روند چه تاثیرات احتمالی میتواند بر این روابط بگذارد؟ این پاسخ در واقع سخن گفتن مستقیم با واشنگتن نیست؟
**به هر حال ایران در این مرحله پاسخ بسته اروپا را علاوه بر پنج کشور دیگر به نماینده واشنگتن یعنی سوئیس به عنوان حافظ منابع آمریکا در ایران ارائه داده است. در صورت تغییر رفتارهای آمریکا و خارج شدن از جایگاه برتری طلبی و امتیازگری امکان تعامل ایران با آمریکا وجود خواهد داشت.
* با توجه به شرایط منطقه وضعیت فعلی کابینه نئوکانها در داخل ایالات متحده و نوع تعامل مسکو و پکن با مساله پرونده هستهای ایران به نظر کمیسیون امنیت ملی چقدر واشنگتن آماده همراهی با چنین روندی خواهد بود؟
** در صورت کاهش همراهی اروپا و چین و روسیه با آمریکا مواضع خود را نسبت به ایران تعدیل خواهد کرد. اما در صورت همراهی اروپا و چین و روسیه همانند گذشته آمریکا زمینه تعامل را با ایران کاهش خواهد داد. بخشی از دیپلماسی تهران همواره بر حساب ویژه باز کردن بر مسکو و پکن بوده است. امروز گمان میکنید تا چه حد میتوان به همراهی و اعمال نفوذ این دو کشور در مورد پرونده هستهای ایران دل بست مسکو به دنبال طولانیتر شدن و تداوم چالش در پرونده هستهای ایران است. چون منافع روسیه در تداوم و چالش دار ماندن پرونده هستهای ایران ارزیابی میشود. چین تلاش زیادی را برای پیشگیری از فضای تحریم و تهدید در پرونده هستهای اتخاذ کرده اما در صورت تشدید فشارهای آمریکا به چین همانند مرحله اخیر، این کشور نیز شاید گرایش بیشتری به آمریکا نشان دهد.
* با این وضعیت دیپلماسی ایران در تعامل با مواضع روسیه و چین به چه شکل میتواند تعریف شود؟
** ایران نمیتواند همه سیاستهای خود را به اتکا به کشورهای دیگر پرونده هستهای دنبال کند. البته زمینه تعامل و استفاده از موقعیت چین و روسیه و حتی برخی از کشورهای اروپایی برای تعادل بخشیدن و ایجاد انعطاف در پرونده هستهای به طور نسبی وجود دارد.
* با توجه به افتتاح مجتمع تولید آب سنگین اراک گمان میکنید که این اقدام چه تاثیری بر مذاکرات احتمالی آتی با اروپا داشته باشد؟
** این پروسه نشان دهنده بومی بودن فناوری هستهای در ایران است. این اقدام نشان میدهد بخش پایه غنیسازی یعنی دانش هستهای را نمیتوان در ذهن و دانایی و خلاقیت پژوهشگران و دانشمندان تعلیق کرد. این مسأله قطعاً با واکنشهای مثبت و منفی همراه خواهد بود و به همین منوال میتواند تأثیرات گوناگونی نیز بر روند مذاکرات و چانه زنیها با اروپا داشته باشد.