ابوالقاسم قاسمزاده
"رویکرد تهاجمی آمریکا در خاورمیانه شکست خورده و زیانهای جدی به بار آروده است" این جمله را "ماسیمو دالما" وزیر خارجه ایتالیا در مصاحبه با روزنامه مشهور اسرائیل "هاآرتص" گفته است. این روزها در کشورهای اروپایی اغلب سیاستمداران چنین جملهایی را با محوریت شکست سیاست جنگی آمریکا در خاورمیانه تکرار میکنند و پس از اعلام آتشبس در جنگ اسرائیل، لبنان نتیجهگیری روز در رسانههای عمومی و محافل سیاسی غرب شده است. دنبالهروی از سیاست خارجی دولت جرج بوش را بیش از همه در اروپا نخستوزیر انگلیس "تونی بلر" در پیش گرفته بود و آن را به دیگران دیکته میکرد. امروز، حتی نخستوزیر انگلیس نیز خواهان تجدیدنظر در سیاستهای خاورمیانهای غرب شده است و خود را قربانی سیاست جنگی "جرج بوش" و نتایج تخریبی و بحران آفرینی آن میبیند.
انتقاد دولتهای فرانسه و ایتالیا از بستهبندی سیاستهای تنشآفرین دولت جرج بوش در خاورمیانه با جمله سیاست شکست خورده، اندک، اندک فاصله اروپا از آمریکا را ظاهر میسازد، اگرچه دولت جرج بوش، حتی در پایان دوران ریاست جمهوری خود، دست از بهرهگیری از اهرمهای مالی و اقتصادی برای فشار بر دولتهای اروپایی و وادار به تمکین کردن آنها بر نمیدارد و همچنان نگاه سیاسی خود را به دولتمردان اروپائی دیکته میکند. جنگ در لبنان و فاجعه انسانی و زیستمحیطی که از این جنگ و تهاجم اسرائیلیها بجای مانده، فصل جدیدی برای نیاز به ترمیم سیاسی طرحهای جنگ واشنگتن درباره خاورمیانه را در اروپا نشان میدهد. صدور قطعنامه1701 درباره جنگ لبنان و اعلام آتشبس، پرده از شکست مثلث آمریکا، اسرائیل و انگلیس در طراحی کسب هژمونی از طریق اعمال قدرت نظامی برداشت. پس از صدور قطعنامه 1701 اسرائیلیها و آمریکاییها تلاش کردند تا تشکیل نیروهای "صلحبان" و اجرای استقرار نیروهای سازمان ملل (یونیفل) با مشکل مواجه گردد و بصورت عملی به تأخیر بیافتد.
تلاش دبیر کل سازمان ملل آقای "کوفی انان" و تصمیمگیری دو دولت اروپائی فرانسه و ایتالیا در اعزام نیرو و شرکت در طرح حفاظت مرزی از جنوب لبنان اجرای قطعنامه را عملی ساخت. اکنون از فرانسه 3000 نیرو، از ایتالیا 2 تا 3 هزار نیرو، از بنگلادش 3000 نیرو، از مالزی، یک گردان، از اسپانیا یک گردان مکانیزه، از اندونزی، یک گردان و یک واحد مهندسی ارتشی، از نپال، یک گردان، دانمارک، دو گشتی نظامی، لهستان 500 نیرو، فنلاند 250 نیرو، آلمان چندگشتی از ناوبرهای کوچک نظامی، بلژیک تا حد400 نظامی و نروژ 100 نفر از نیروهای ارتش خود را در طرح "یونیفل" از نیروهای صلحبان سازمان ملل به لبنان اعزام خواهند کرد. در مجموع و در مرحله اول حدد7000 نیروی نظامی با رهبری فرانسه در مرزهای جنوبی لبنان مستقر میشوند تا در آینده شمار مجموع آنها به 14000 نفر برسد. فرانسه تا فوریه 2007، حدود شش ماه فرماندهی را بعهده خواهد داشت و پس از آن، ایتالیا مسئولیت فرماندهی این نیروها را بعهده میگیرد. دبیر کل سازمان ملل از موفقیت دیدار خود با وزراء خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل یاد کرده است و تداوم آتشبس و ایجاد آرامش برای بازسازی ویرانیهای ناشی از جنگ در لبنان را وعده داده است.
لبنان در نیاز فوری و مبرم برای بازسازی ویرانههای ناشی از بمبارانهای ارتش رژیم صهیونیستی بسر میبرد و نیازمند اجرا کامل آتشبس است. رژیم صهیونیستی همچنان با نقض تعهد آتشبس به حریم هوایی لبنان تجاوز میکند و مشکل نیروهای سازمان ملل نقض آتشبس از سوی اسرائیل با حمایت دولت "جرج بوش" است. دبیر کل سازمان ملل پس از نشست بروکسل در جمع وزراء خارجه اروپا گفت "ماموریت این نیروها کنترل آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در مرزهای لبنان و اسرائیل است." بسیاری از تحلیلگران سیاسی معتقدند، تا زمانی که دولت جرج بوش نسبت به سیاستهای گذشته خود درباره خاورمیانه با محوریت "اعمال قدرت نظامی" و تشویق دولت اسرائیل به تهدید نظامی سوریه و لبنان، تجدیدنظر نکند، همچنان منطقه خاورمیانه در شرایط بحران در بحران و در حالت خطر جنگ دیگر، بسر خواهد برد. این نویسندگان سیاسی، پرونده بحران در لبنان را همچنان گشوده میبینند و سیاستهای واشنگتن را بخصوص در دو سال پایانی از دوران ریاست جمهوری جرج بوش، خطرناک ارزیابی میکنند.
آدمربایی، ادامه حملات نظامی اسرائیلیها به غزه، تهدیدهای نظامی مرزی علیه سوریه و نقض مکرّر آتشبس در لبنان از سوی اسرائیلیها، شرایط نظامی را همچنان در منطقه حاکم نگهداشته است. دولتهای اروپایی دریافتهاند که شرایط جنگی در خاورمیانه، زیانهای اقتصادی، سیاسی سنگین را برای آنها دارد و خواهان ترمیم روشهای گذشته از طرحهای نظامیگری برای منطقه خاورمیانه هستند. استقرار نیروهای نظامی اعزامی به لبنان اگر توان توقف جنگطلبی را نداشته باشند، منطقه سوریه، فلسطین و لبنان شاهد جنگی دیگر و با وسعت افزونتر خواهد شد. نگرانی دبیر کل سازمان ملل آقای "کوفی انان" از شرایط کنونی اگر چه با خوشبینی و امیدواری به حل بحران بازگو میشود، اما همچنان باقی است تا "جرج بوش" و دولت او از تحمیل جنگی دیگر در خاورمیانه دست بردارند.