سفر مسلمانان به آمریکا افزایش یافت

گروه بین الملل: حوادث 11سپتامبر زندگی مسلمانان ساکن آمریکا را متحول و مهاجرت از کشورهایی مانند مصر، پاکستان و مراکش به ایالات متحده را به شدت محدود کرد. اما پنج سال پس از آن واقعه و در حالی که آمریکا همچنان درگیر مسائلی چون تروریسم، آزادی های مدنی و مهاجرت است، آمارهای سازمان امنیت ملی آمریکا و اداره آمار این کشور نشان از افزایش مجدد و چشمگیر مهاجرت مسلمانان به آمریکا دارد. مهاجرینی که از کشورهای مسلمان خاورمیانه، آفریقای شمالی و آسیا به آمریکا می روند، در حال مستقر شدن و ریشه دواندن در ایالت های مختلف از ویرجینیا تا تگزاس و کالیفرنیا هستند. آمارهای سازمان امنیت ملی آمریکا که از مسافران 22کشور مسلمان به آمریکا جمع آوری شده حاکی از صدور مجوز ورود 40هزار نفر در سال گذشته میلادی است یعنی بالاترین رقم پس از حملات تروریستی 11سپتامبر. در سال 2005تعداد مهاجران کشورهای مسلمان که مجوز اقامت دائم در آمریکا را گرفتند به 96هزار نفر، یعنی بیشترین تعداد در دو دهه گذشته رسید.
سفر بسیاری از آنها با سختی های فراوان و تحقیر و سختگیری های اداره مهاجرت آمریکا همراه بوده و برخی حتی با سیاست های آمریکا در خاورمیانه کاملا مخالفند. اما آنها هم به دنبال همان آرمان هایی آمده اند که سال ها است مهاجرین را به سوی ایالات متحده سوق می دهد: موقعیت های بهتر اقتصادی و آزادی های سیاسی. وسوسه رسیدن به این آرزوها آنقدر قوی هست که بر نگرانی هایی همچون بدرفتاری آمریکایی ها با مسلمانان چیره شود. «بهزاد یغماییان» مهاجر ایرانی و کارشناس مسئله مهاجرت مسلمانان می گوید: «آمریکا همواره برای مسلمانان و غیر مسلمانان سرزمین رویاها بوده. مسلمانان هم با وجود مخالفت با سیاست های خارجی آمریکا هنوز به این کشور می آیند تا از آنچه در کشورشان ندارند، بهره مند شوند.»
مهاجرت مسلمانان به ایالات متحده از اواسط دهه 1960و پس از آن که سهمیه مهاجرتی ساکنان اروپای شرقی کاهش یافت، یک باره رشد چشمگیری کرد، مسجد ها یکی پس از دیگری در شیکاگو، لس آنجلس و نیویورک ساخته شد و نسل جدید مسلمانان با تحصیلات عالیه جایگاه خود را تثبیت کردند. در طول سه دهه بعد از آن، داستان مهاجرت مسلمانان به آمریکا با امید و شکوفایی روایت می شد. درصد مهاجرین مسلمانی که در رشته های دانشگاهی فارغ التحصیل می شدند از دیگر جوامع مهاجر بیشتر بود و متوسط حقوق دریافتی آنها براساس داده های اداره آمار آمریکا 20درصد بیشتر از سایرین بود. اما حملات 11سپتامبر وضعیت مسلمانان آمریکا را دگرگون کرد. مسجد ها ویران شد، موج نفرت عمومی بالا گرفت و هزاران نفر از کشور اخراج شدند. برخی از مسلمانان نامشان را تغییر دادند تا با تبعیض های شغلی روبه رو نشوند و بسیاری به کانادا مهاجرت کردند. با این حال این دوره سیاه، به چشم بسیاری از مسلمانان نتایج مثبتی نیز در پی داشت و آنها را خود به خود از لحاظ سیاسی و اجتماعی در کنار هم قرار داد و متحول کرد. در سرتاسر کشور گروه هایی شروع به آموختن حقوق مدنی به مسلمانان و ثبت نام آنها برای شرکت در انتخابات و تشویق برای مخالفت با سیاست های جدید دولت فدرال ازجمله «قانون میهن پرستی» کردند. به گفته رهبران مسلمانان آمریکا، مهاجران جدید بهتر از قبلی ها می توانند با جامعه پس از 11سپتامبر روبه رو شوند، چرا که مراکز اسلامی بیش از همیشه سازماندهی شده اند و منابعی از قبیل راهنما های حقوقی و اجتماعی به زبان انگلیسی بیشتر در دسترس قرار دارد.
با این حال خارج از مساجد و مراکز اسلامی، زندگی برای بسیاری از مسلمانان با فشار و سختی همراه است. به زنان مسلمان توصیه می شود برای فرار از متلک و کنایه های عابرین حجاب را کنار بگذارند و ظاهری غربی داشته باشند. در فرودگاه ها هم این مسلمانان هستند که باید بیش از همه انتظار بکشند و سئوال و جواب شوند. به عقیده بسیاری از مهاجران قدیمی زندگی پیش روی مهاجران مسلمان جدید هرگز قابل مقایسه با دوران خوش و صلح آمیز گذشته نیست.
بنابر تخمین ها، حدود شش میلیون مسلمان در آمریکا زندگی می کنند. از آنجا که اداره آمار آمریکا و سازمان امنیت ملی، مذهب مسافرین آمریکا را پیگیری نمی کنند، آمار هر دو برگرفته از تعداد مهاجرین از کشورهای مسلمان است و فرض می شود که بیشتر این مهاجرین مسلمان هستند. پس از 11سپتامبر مهاجرت از این مناطق به شدت کاهش یافت و افراد کمتری موفق به دریافت «گرین کارت» و ویزای غیراقامتی شدند. تا سال 2003شمار مهاجرین از 22کشور مسلمان بیش از یک سوم کاهش یافت و از آن بدتر ورود دانشجویان و توریست ها از این کشورها تقریبا به نصف میزان قبلی رسید. پس از 11سپتامبر، سختگیری های آمریکا برای ورود به این کشور تنها مختص مسلمانان نبود و برای بسیاری از کشورها افزایش یافت، اما معیارها و قوانین جدید برای ورود مسافرین از کشورهای مسلمان همچون پاکستان، مراکش و ایران از همه سختگیرانه تر بود و هنوز هم هست. عوامل زیادی را به عنوان دلیل این کاهش ورودی می توان ذکر کرد از جمله آنکه رد درخواست صدور ویزا برای ورود به آمریکا، متقاضیان را ناامید می کرد و این خود باعث می شد تعداد کمتری برای ورود به آمریکا درخواست روادید کنند.
اما از سال 2004دوباره این تعداد افزایش یافت و شمار افرادی که از کشورهای بنگلادش، ترکیه، الجزایر و دیگر کشورهای مسلمان برای زندگی راهی آمریکا شدند، 20درصد افزایش یافت. صدور ویزاهای غیراقامتی نیز در این دوره افزایش چشمگیر داشت. برای مثال در سال 2005برای بیش از 55هزار اندونزیایی ویزای غیراقامتی صادر شد در حالی که این رقم در سال 2002کمتر از 36هزار بود. به گفته «کریس بنتلی» سخنگوی اداره مهاجرت و شهروندی آمریکا این میزان افزایش به دلیل کاهش سختگیری های امنیتی نیست، بلکه دلیل آن افزایش دوباره درخواست ویزا و همچنین تسریع روند رسیدگی به این درخواست ها است. همچون دیگر مهاجران، مسلمانان هم از شیوه های متعددی برای ورود به آمریکا استفاده می کنند. پناهندگی، تحصیل و توریسم از جمله این روش ها است و کسانی هم که نزدیکان و اقوام شان در آمریکا هستند، برای ویزای اقامتی اقدام می کنند. عده کمی هم در لاتاری برنده گرین کارت می شوند.
احمد یوسف 29ساله از همین دسته آخر است. او هیچ گاه فکر نمی کرد در لاتاری برنده شود، اما او یکی از 50هزار نفری بود که در سال 2003از میان نه ونیم میلیون شرکت کننده از سرتاسر جهان موفق به دریافت گرین کارت شد. هنگام ترک مصر برخی از دوستانش به او می گفتند چطور می تواند به کشوری برود که مردم را در عراق و افغانستان می کشد. اما کسانی که در آمریکا زندگی کرده بودند، او را تشویق به رفتن می کردند. او ماه مه سال 2005به آمریکا رسید و در یک ساندویچ فروشی کار پیدا کرد. او با چند مصری دیگر هم خانه شد، اما در یک ماه اول موفق به دیدن هیچ یک از همسایگانش در طول روز نشد. یوسف می گوید: «به شوخی به هم اتاقی هایم می گفتم: پس کی قرار است این آمریکا را ببینم» سه ماه بعد که در دکه خودش شروع به فروختن هات داگ کرد، کم کم کشور جدیدش را کشف کرد. او دلش برای شنیدن صدای اذان تنگ شده بود و برای خواندن نماز سجاده اش را کنار دکه اش پهن می کرد تا اینکه همسایگان به او هشدار دادند این کارش باعث می شود او را با مسلمانان تندرو اشتباه بگیرند. در نهایت احمد یوسف دبیر مرکز اسلامی جرسی سیتی شد. او می خواهد برای گذراندن دوره کارشناسی ارشد زبان عربی در دانشگاه کلمبیا ثبت نام کند و اکنون در اتاقی داخل مسجد زندگی می کند. نزدیک تخت خوابش جدولی برای نمازهای روزانه اش نصب کرده و اگر نمازش را اول وقت بخواند در جدول به عربی می نویسد: «درست.» او می گوید: «اینجا وضعیتم خیلی بهتر از زمانی است که هات داگ می فروختم.»