انتخابات به مثابه فرصت است

پژمان کریمی
گروه سیاسی
انتخابات به معناى یک فرصت است. زیرا:
1- انتخابات، تابلویى است که فراخوانى و معرفى نخبگان کشور را فراهم مى‌آورد. به این ترتیب از دروازه انتخابات، نخبگان کشور مجال و اجازه مى‌یابند که وارد گردونه اداره کشور شوند و دانش و قابلیت‌هاى اجرایى آنان محل بروز و اعمال یابد.
2- انتخابات، جمع‌پذیرى و احساس جمعى را ایجاد و دامن مى‌زند. رویدادى که موجب مى‌شود نیروهاى اجتماعی، به دور از حس پراکندگى به یک نقطه مشترک با عنوان “مشارکت سیاسى و سازندگى و مدیریت کشور” بنگرند. با این نگرش میل و جاذبیت استقلال ملى و تحکیم عمومى تقویت مى‌شود.
3- انتخابات، به واسطه نقش مردمى در تعیین سرنوشت خود و تعیین کارگزاران، نقش نظارت عمومى را به حاکمان و کارگزاران یادآور مى‌شود و ضریب احتمال سوق یافتن حاکمان یا تعدادى از حاکمان به سوى خودکامگى را به حداقل مى‌رساند.
4- انتخابات، با اشاره به انتخاب شوندگان، “دیدگاه، سلیقه و خواست” عمومى انتخاب‌کنندگان را به نمایش مى‌گذارد و حاکمان را نسبت به چگونگى اداره جامعه آگاه مى‌سازد. زیرا فرض بر این است که دیدگاه، سلیقه و خواست انتخاب‌کنندگان، معیارهایى است که بر اساس آن نام منتخبان از صندوق انتخابات بیرون کشیده مى‌شود.
5- انتخابات، تمرین دموکراسى و تحمل یکدیگر است. این رویداد مدنی، اذهان را رو بدین موضوع پرورش مى‌دهد که براى با هم بودن و تضمین سلامت اجتماعى [صرفنظر از معیار اخلاقی] ناگزیر به مدارا و احترام به حق دیگران در تعیین سرنوشت خود و مشارکت دهى افراد در مدیریت جامعه هستیم. بنابراین انتخابات را مى‌توان میدان تمرین دگرخواهى و مدارا نیز معنا نمود.
6- انتخابات، فرصتى براى سنجش بلوغ فکری- سیاسى احزاب است. احزاب جایى براى اجتماع نخبگان جامعه است. نخبگانى که مى‌کوشند در سایه یک اجتماع بر مبناى آرمانی، نقش راهنمایان و پیشروان جامعه را ایفا نمایند.
گونه ایجاد و تقویت میل عمومى نسبت به مشارکت سیاسی، معرفى نخبگانى براى نامزدى در انتخابات به همراه تبیین و تاکید اهداف و برنامه‌هاى نامزدها... جملگى آزمونى براى سنجش بلوغ احزاب است که نمره این بلوغ، درجه مرجعیت احزاب را در نظر مردمى و به بیانى گستره نقش‌آفرینى‌ آنها را در صحنه سیاست و روشنگرى جامعه، تعیین و ترسیم خواهد کرد.
7- انتخابات، با اشاره به جامعه شرکت‌کننده در آن یا نمایش اندازه مشارکت سیاسی، میزان مقبولیت و مشروعیت نظام سیاسى‌ را آشکار مى‌کند و توضیح مى‌دهد که در چارچوب آن نظام و قوانین آن انتخابات برپا شده است.
اندازه مقبولیت و مشروعیت، جایگاه نظام سیاسى در دو حوزه داخل و خارج را افزایش مى‌دهد، پشتوانه اعمال قدرت نظام قرار مى‌گیرد و از دامنه تنش‌هاى تنشگران مخالف مى‌کاهد.
8- انتخابات، مخالفینى دارد. این مخالفین مى‌کوشند با رفتارهاى زیرکانه، ارزش انتخابات را مثلا با کاستن از مشارکت سیاسى خدشه‌دار سازند. به این ترتیب انتخابات بسترى است که نظام سیاسى و علاقه‌مندان بدان، دستهاى پیدا و نهان مخالف را که به سرنگونى نظام و منافع غیرجمعى و کاملا فردى مى‌اندیشند، شناسایى و بازشناسایى مى‌کند.
9- انتخابات، حقوق طبیعی، عرفى و شرعى مردم را یعنى حق انتخابات و تعیین سرنوشت، جستار زندگى بهتر در پرتو انتخاباتى و مشارکت اجتماعی- سیاسى آگاهانه، یادآور مى‌شود و این چنین فضاى اندیشیدن در گستره عمومى فراهم مى‌آید؛ فضایى که همزاد تحقق آن “آزادی” است.
انتخابات خبرگان و شوراهاى اسلامى شهر و روستا به عنوان یک فرصت در پیش‌روى ملت ایران است. سهم ما در تبیین و قدرشناسى این فرصت تا به چه اندازه است؟!