پاییز جمهورى‌خواهان در کنگره

گروه بین‌الملل؛ حامد خیبرى: امریکایى ها امروز در شرایطى ترکیب کنگره را مشخص مى کنند که انتخابات جارى از بیشتر جهات با انتخابات میان دوره اى قبل متفاوت است.
از شرقى ترین ایالت امریکا (واشنگتن دى سى) تا غربى ترین ایالت در عرض جغرافیایى 30درجه، دغدغه هاى رفاهى روزمره همواره نوک پیکان هدایت آراى شهروندان امریکایى در انتخابات ریاست جمهورى، کنگره و مجلس سنا بوده است، اما اکنون براى اولین بار از زمان جنگ ویتنام، سیاست خارجى و امنیت ملى به دغدغه مهم شهروندان امریکایى تبدیل شده است.
با گذشت 5 سال از انفجار برجهاى دوقلو در سپتامبر ،2001جهت گیرى رادیکال رئیس جمهور امریکا در مسایل جهانى که برخى آنرا «انقلاب بوش در سیاست خارجى» نامیدند، به خاطر بحران عراق در وضعیتى به شدت لرزان قرار گرفته و مى رود تا به سلطه 12ساله جمهورى خواهان بر کنگره امریکا پایان دهد. این هم از طنزهاى تاریخ است که دموکرات هایى که سیاست خارجى را به طور سنتى به عنوان عامل فرعى رقابت هاى انتخاباتى بکار مى گرفتند، اکنون از ناکامى بوش در جنگ عراق بهره مى برند تا رقباى جمهورى خواهشان را از میدان بدر کنند.
در حالى که جمهورى خواهان به طور سنتى بر ارزش هاى خانوادگى و کاهش مالیاتها تأکید داشتند، در رقابت هاى این دور داستان برعکس شد و آن ها در خیلى از حوزه ها با ازدواج درون جنسى مخالفت کردند و بر طبل کاهش مالیات ها کوبیدند. جالب تر آنکه خیلى از جمهورى خواهان پیرو سنت نومحافظه کارى که بیشتر مردم آنها را جزو طراحان جنگ عراق مى شمردند، حالا براى دستیابى به آراى انتخاباتى سیاست هاى بوش در خاورمیانه را به سخره مى گیرند.
همین چند روز پیش «دیوید فروم» که به خاطر نوشتن نطق هاى بوش و سابقه چند ساله اش در پنتاگون زبانزد خاص و عام شده، سیاست امریکا در عراق را به باد انتقاد گرفت و گفت که اگر دوباره در وضعیت تصمیم گیرى براى جنگ عراق قرار بگیرد، هرگز دست به چنین کارى نخواهد زد.
بیشتر نامزدهاى جمهورى خواه در انتخابات جارى در هیات نامزدهاى مستقل وارد گود رقابت ها شدند، ولى کماکان نمى توان بختى براى برنده شدن آنها در نظر گرفت.
دموکرات ها براى اینکه براکثریت صندلى هاى کنگره تکیه بزنند، فقط به 15رأى بیشتر از آنچه اکنون در کنگره دارند، نیاز دارند، این در حالى است که تحلیل هاى خوش بینانه نشان مى دهد آنها چیزى بین 20تا 25کرسى بدست خواهند آورد.
«ایمنى والتر» از تحلیل گران کنگره که در گروه بى طرف موسوم به دیده بان سیاسى کوک قرار دارد، پیش بینى کرده که جمهورى خواهان در انتخابات 25تا 35کرسى جدید کسب کنند.
تحلیل هاى بدبینانه تر بیان کننده رقابت تنگاتنگ تر نامزدهاى دو حزب براى دستیابى به کرسى ها است، ولى حتى این تحلیل ها هم احتمال پیروزى دموکرات ها را بیشتر از جمهورى خواهان ارزیابى مى کنند. ظاهراَ دموکرات ها از دو هفته پیش در پنسیلوانیا، اوهایو و روایسلند جمهورى خواهان را پشت سرگذاشته اند، ولى تا آخرین روزها وضعیت در ایالت هاى ویرجینیا و میسورى هنوز مشخص نیست.
بر اساس آخرین نظر سنجى انجام شده توسط روزنامه هاى امریکایى از جمله واشنگتن پست، که دو هفته قبل از انتخابات انجام شد، 95درصد از دموکرات ها به سود نامزدهاى دموکرات شرکت خواهند کرد و رأى خود را در صندوق هاى رأى خواهند ریخت. در مقابل 88درصد از جمهورى خواهان حاضر شده اند که به سود نامزدهاى جمهورى خواه در این انتخابات شرکت کنند و رأى خود را در صندوق هاى رأى بیندازند. همچنین در این نظر سنجى مشخص شده است که 59درصد از افراد مستقل به سود نامزدهاى دموکرات رأى خواهند داد و تنها 31درصد از این افراد مستقل رأى خود را به سود نامزدهاى جمهورى خواه خواهند ریخت. با توجه به این نظر سنجى، دموکرات ها 54درصد از کل آراء را به خود اختصاص داده اند و در مقابل جمهوریخواهان تنها 31درصد از کل آراء را به خود اختصاص داده اند. به همین دلیل است که بسیارى از تحلیل گران سیاسى اطمینان دارند که حزب دموکرات امریکا اکثریت آراء را در مجلس نمایندگان امریکا بدست خواهد گرفت. نظرسنجى هاى دیگرى هم که انجام شده، بیانگر وضعیت نامساعد جمهورى خواهان است. نظرسنجى مشترکى که به طور مشترک توسط شبکه ABC نیوز و واشنگتن پست انجام شده نشان مى دهد که در مقایسه با انتخابات قبلى کنگره در سال ،2002جرج بوش تلاش بیشترى کرده تا شهروندان امریکایى را براى رأى به جمهورى خواهان تشویق و ترغیب کند. بیشتر تحلیل گران این موضوع را نشان دهنده نگرانى رییس جمهور از آراى بالاى دموکرات ها و احساس خطر او از در معرض انتقاد قرار گرفتن سیاست خارجى کابینه به ویژه در مورد عراق مى دانند. با این حال، نکته جالبترى که در نظر سنجى ها منعکس شده، میزان بالاى ستیزه جویى شهروندان با ایده هاى رئیس جمهور و حامیانش در انتخابات میان دوره اى کنگره است. در سال 2002حدود 55درصد رأى دهندگان گفته بودند که مواضع رئیس جمهور عامل تعیین کننده اى در راه آنان نیست، ولى نظرسنجى مشترک واشنگتن پست ABC NEWS نشان مى دهد که اکنون چیزى حدود 35درصد امریکایى ها به خاطر ابراز مخالفت با جرج بوش به دموکرات ها رأى مى دهند.
در هر حال اگر روال سیاسى به طریق 2هفته آخر رقابت هاى انتخاباتى پیش برود، دموکرات ها براى نخستین بار از سال 1994در انتخابات امروز بر اکثریت کرسى هاى کنگره تکیه خواهند زد. در چنین حالتى بسیارى از تحلیل گران به این نتیجه رسیده اند که برنده شدن دموکرات ها پى گیرى سیاست خارجى کنونى را براى بوش و تیم دوروبر او دشوار مى کند. روزنامه لس آنجلس تایمز روز شنبه در تحلیلى انتخابات جارى را رفراندومى در مورد سیاست بوش در عراق خواند و نوشت: موفقیت چشمگیر دموکرات ها، از نظر جمهورى خواهان اثبات این مساله خواهد بود که رأى دهندگان امریکایى از وضعیت فعلى خسته و از رهبران کشور خود انتظار تغییرات دارند.
یکى از کارکنان ارشد حزب جمهورى خواه گفته است که بوش تا انتخابات آتى ریاست جمهورى، همچنان هدایت سیاست خارجى امریکا را برعهده خواهد داشت، اما در عین حال پیروزى دموکرات ها نشان دهنده مقاومت ناپذیرى احساسات عمومى خواهد بود که البته جمهورى خواهان نیز چشم خود را به روى آن نخواهند بست. دیک چنى معاون رییس جمهور امریکا هم در مصاحبه با شبکه «اى.بى.سى» اذعان کرد که انتخابات امروز احتمالاً تأثیراتى در کنگره خواهد گذاشت. چنى در عین حال خاطرنشان کرد: «با توجه به اینکه بوش دیگر در انتخابات دور بعد شرکت نخواهد کرد، با قدرت هرچه تمامتر به سمت دستیابى به هدف خود یعنى پیروزى در جنگ عراق در حرکت است».
با وجود اینکه انتخابات جارى رییس جمهور امریکا را تحت فشار خواهد گذاشت تا سیاست خارجى خود را تغییر دهد، ولى همانطور که از صحبت هاى چنى مشخص است، هیچ کس انتظار ندارد، که دموکرات ها قادر باشند در مقابل انقلاب بوش در سیاست خارجى انقلاب جدیدى به راه بیندازند. از این فراتر و با توجه به روند کنونى، حتى تحلیل گران درباره ایجاد تغییرات چشمگیر در سیاست خارجى امریکا هم به کلى تردید دارند. روزنامه لس آنجلس تایمز در تحلیلى نوشت: بوش و جمهورى خواهان شدیداً در برابر هرگونه تلاش براى عقب نشینى نیروها از عراق مقاومت خواهند کرد و دموکرات ها نیز در مورد این مساله دچار اختلاف خواهند شد.
خلاصه گزارش
* براى اولین بار از زمان جنگ ویتنام، سیاست خارجى و امنیت ملى به دغدغه مهم شهروندان امریکا در انتخابات تبدیل شده است.
* انتخابات امروز احتمالاً به سلطه 12ساله جمهورى خواهان به کنگره پایان مى دهد
* 35درصد امریکایى ها گفته اند که به خاطر مخالفت با بوش به دموکرات ها رأى مى دهند.
* پیروزى احتمالى دموکرات ها پى گیرى سیاست خارجى کنونى را براى بوش و تیم او دشوار مى کند، ولى کسى انتظار انقلاب یا حتى تغییرات چشمگیر در سیاست خارجى امریکا ندارد.