آیا صدام اعدام خواهد شد؟

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
دادگاه محاکمه کننده صدام سرانجام حکم اعدام وی برادرش برزان تکریتی و یکی دیگر از همدستانش را صادر کرد. اعلام این حکم هر چند موجی از شادی در میان مردم عراق پدید آورد و اقشار مختلف مردم این کشور با جشن و پایکوبی از آن استقبال کردند اما در همان حال تعدادی از عراقی ها با مطرح کردن سئوالهائی درباره اینکه آیا این حکم اجرا خواهد شد یا نه ابراز تردید نمودند.
اقدام دادگاه جنبه های دیگری نیز دارد که در مجموع موجب می شود موارد قابل تردید در حکم صادر شده بسیار بیش از آنچه از زبان تعدادی از مردم عراق نقل شده است باشد. در یک جمع بندی کلی این موارد را می توان اینگونه مطرح کرد.
1 ـ دادگاه هنوز بسیاری از جنایات صدام را بررسی نکرده و حکم صادره فقط مربوط به بعضی از جرایم ارتکابی است . آنچه تقریبا به تفصیل در این دادگاه مورد بررسی قرار گرفته جنایت دجیل است که در جریان آن ده ها نفر از شهروندان عراقی به قتل رسیدند. مواردی نیز بصورت اجمالی در این دادگاه مطرح شدند لکن هنوز بسیاری از جنایات دوران دیکتاتوری 35 ساله حزب بعث و شخص صدام در این دادگاه مطرح نشده است . اصل کودتای حزب بعث و در دست گرفتن حکومت عراق برخلاف قانون و رای و نظر مردم سرکوب مخالفت های علما و حوزه های علمیه بویژه حبس و حصر آیت الله سیدمحسن حکیم مرجع شیعیان به شهادت رساندن ده ها نفر از اعضای خاندان حکیم به شهادت رساندن آیت الله سیدمحمدباقر صدر و بنت الهدی صدر به شهادت رساندن تعدادی از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف تبعید و شکنجه و به شهادت رساندن صدها نفر از فضلای حوزه های علمیه عراق به جرم مخالفت آنان با دیکتاتوری حزب بعث سرکوب انتفاضه دهه هفتاد عراق و کشتار دستجمعی مردم جنوب این کشور کشتار مردم کردستان عراق در نوبت های متعدد و در طول سالهای حاکمیت صدام و حزب بعث سرکوب قیام های نیروهای مسلح عراق و کشتارهای آشکار و مخفی نظامیان عراقی به جرم مخالفت با جنایات صدام تجاوزهای مکرر به اموال و نوامیس مردم غارت کردن بیت المال و هلاکت حرث و نسل از جمله جنایات صدام و همدستان او هستند که در دادگاه اصولا مطرح نشده اند.
2 ـ تجاوزات صدام به ایران و کویت و به راه انداختن دو جنگ با جنایات وسیع و دامنه دار که در جریان آنها صدها هزار نفر کشته شدند بزرگترین خسارت های مالی به دو ملت ایران و کویت وارد شد منطقه دچار ناامنی و زیانهای زیست محیطی بی سابقه گردید. صدام در این جنگ از یکطرف محکومیت بین المللی دریافت کرد و از طرف دیگر به عنوان جنایتکار جنگی شناخته شد. ایران و کویت نیز شکایات خود را به دادگاه عراقی تسلیم کردند ولی این شکایت ها مطرح نشده اند.
3 ـ اکتفا کردن به صدام ـ حتی اگر همه جنایاتش نیز مورد رسیدگی قرار گرفته باشند ـ نشانه بارزی از ناقص بودن کار دادگاه است . صدام یک مهره سرسپرده آمریکا بود. سردمداران کاخ سفید در همه جنایات صدام و حزب بعث عراق شریک بودند. دولتمردان آمریکائی از زمان کارتر تا ریگان و بوش پدر و کلینتون و بوش کوچک و همه دستیاران و همکاران آنها در تشویق کردن صدام به جنایت هائی که مرتکب شده نقش اساسی داشتند. برگزاری دادگاه صدام بدون محاکمه این دسته از سران و دولتمردان آمریکائی مفهوم خاصی دارد که افکارعمومی منطقه و ملت عراق با آن کاملا آشناست و نمی تواند آنرا نادیده بگیرد.
روشن است که یک کشور تحت اشغال نظامیان آمریکائی نمی تواند دولتمردان آمریکائی را محاکمه کند اما حداقل این انتظار وجود داشته و دارد که دستگاه قضائی عراق برای نشان دادن استقلال خود به شرکت دولتمردان آمریکائی از دوران کارتر تا بوش کوچک در جنایات حزب بعث و صدام و همدستان او اشاره ای می کرد و بررسی آنرا به زمان بعد از اشغال موکول می نمود.
4 ـ بسیاری از دولتمردان سابق اروپائی نیز در جنایات صدام و حزب بعث شریکند. تجهیز صدام و ارتش بعث عراق به سلاح های کشتارجمعی بویژه شیمیائی که موجب کشتارهای وسیع مردم در داخل عراق و مردم ایران در جریان جنگ تحمیلی شد بخشی از همدستی های سران تعدادی از کشورهای اروپائی با صدام و حزب بعث عراق را به اثبات می رساند. فرانسه آلمان و انگلیس در راس این کشورها قرار دارند که سران وقت آنها باید پاسخگوی جنایت حلبچه و سردشت و سایر جنایات جنگی صدام باشند. دادگاه صدام بدون محاکمه سران کشورهای اروپائی حامی او که در جنایاتش شریک هستند یک دادگاه ناقص است .
5 ـ صدام با تبانی سران مرتجع عرب از مصر گرفته تا عربستان و اردن و تا شیخ نشین های خلیج فارس و با بهره گیری از دلارهای نفتی کمک های لجستیکی مشاوره های نظامی مساعدت های سیاسی و همراهی های تبلیغاتی سران این کشورها بود که توانست مرتکب آنهمه جنایات در جنگ تحمیلی شود.
حزب بعث عراق و شخص صدام با سکوت و همراهی های پنهان سران مرتجع عرب بود که توانست در داخل خود عراق مرتکب آنهمه جنایت علیه مردم شود. هر چند همین کمک ها سرانجام صدام را سرمست کرد و او را به جان خود عرب ها از جمله شیوخ کویت انداخت و سازهای تبلیغاتی وی را علیه خاندان سعودی نیز کوک کرد اما از آنجا که سران این کشورها و همه سران مرتجع عرب در جنایات صدام و حزب بعث عراق شریک بودند و همراهی های آنها او را آنچنان مغرور کرد که حتی به خود آنها نیز تعرض کند دادگاه صدام فقط در صورتی می تواند یک دادگاه کامل باشد که این موضوع را نیز مورد بررسی قرار دهد و سران این کشورها را نیز به عنوان شرکای جرم صدام بازجوئی و محاکمه کند. حتی اگر چنین اقدامی برای دادگاه میسر نبود لااقل می توانست موضوع را مطرح نماید کیفرخواست ها قرائت شود شهود و مطلعین مطالب خود را مطرح نمایند و دادگاه بصورت غیابی اقدام به رسیدگی وصدور حکم کند.
6 ـ اکنون که دادگاه صدام بدون توجه به این موارد و بصورت ناقص برگزار شده و یکی از بزرگترین دیکتاتورها و جنایتکاران جنگی دوران معاصر را در حد و اندازه یک قاتل معمولی یا حداکثر یک باج گیر محله محاکمه کرده و حکم اعدامش را صادر نموده سئوال بسیار مهم اینست که آیا این حکم اجرا خواهد شد یا نه آیا دستگاه قضائی عراق قدرت اجرای حکم اعدام را دارد قرار است حکم دادگاه در دادگاه عالی عراق نیز مورد بررسی قرار گیرد. در آن مرحله چه اتفاقاتی را باید انتظار کشید اصولا چرا فقط سه نفر از سران بعث عراق (صدام برادرش و یکی از همکارانش ) محکوم به اعدام شدند و به بقیه چرا با زندان و جریمه و حتی تبرئه داده شده است میان اعلام حکم اعدام صدام و انتخابات قریب الوقوع آمریکا چه رابطه ای وجود دارد اعلام این حکم با تحولات مهمی که در خود عراق در حال رخ دادن است چه ارتباطی دارد
اینها و چندین سئوال مهم دیگر از جمله مطالبی هستند که با گذشت زمان می توان به پاسخهای آنها رسید. اوضاع عراق پیچیده تر از آنست که بتوان حتی فردای آنرا پیش بینی کرد. به همین دلیل شاید جدی ترین سئوال در این موضوع اکنون این باشد که اصولا آیا منافع آمریکا در اعدام صدام است یا زنده نگهداشتن او باهدف بهره برداری از صدام نیمه جان برای از دست ندادن بهانه ادامه اشغال عراق؟