حیاط خلوت آمریکا در تسخیر مخالفان

امیر محبیان
آخرین نظرسنجى‌ها از پیشتازى دانیل اورتگا رهبر ساندینیست‌ها در انتخابات ریاست جمهورى پنجم نوامبر نیکاراگوئه حکایت دارد.
خبرها حاکى از آن بود که در واکنش به انتخاب احتمالى اورتگا در یک روند دموکراتیک؛ یک نماینده جمهورى‌خواه کنگره از ایالت کالیفرنیا خواستار بلوکه‌کردن کلیه کمک‌هاى آمریکا به دولت نیکاراگوئه در صورت پیروزى رهبر ساندینیست‌ها شده است.
بر اساس گزارش‌هاى وزارت خزانه‌دارى آمریکا میزان کمک‌هاى نقدى به دولت نیکاراگوئه حدود 700 تا 800 میلیون دلار در سال است که بى‌گمان تاثیر قطعى زیادى در سرنوشت دولت مذکور ندارد.
تردیدى نیست که آمریکا نگران تقویت جنبش چپ جدید در صورت پیروزى اورتگا مى‌باشد. فراموش نکرده‌ایم که همزمان با پیروزى انقلاب اسلامى در ایران؛ اورتگا در سال 1979 با انقلاب علیه دولت آناستازیو ساموزا دیکتاتور نیکاراگوئه، ریاست جمهورى این کشور را برعهده گرفت. به دلیل اصلاحات اقتصادى و اجتماعى گسترده در انتخابات سال 1984 میلادى به پیروزى دست یافت؛ اما دولت رونالد ریگان رئیس‌جمهورى وقت آمریکا با تحریم تجارى علیه نیکاراگوئه و حمایت از شورشیان موسوم به کنترا، اوضاع اقتصادى و اجتماعى این کشور را آشفته کرد. ساندینیست‌ها که با کشته‌شدن 50 هزار نیکاراگوئه‌ای؛ کشور را در آستانه یک جنگ داخلى مى‌دیدند، با برگزارى رفراندوم؛ قدرت را در سال 1990 به مخالفان دولت سپردند. اما عملکرد نامناسب دولت‌هاى پس از ساندینیست‌ها و وعده‌هاى اقتصادى و سیاسى اورتگا که اعتماد مردم نیکاراگوئه را جلب کرده؛ موجب شده است تا مجددا اورتگا در صحنه سیاسى به عنوان رئیس‌جمهور احتمالى مطرح شود. اما آمریکا با نگرانى از شرایط متحول منطقه آمریکاى لاتین تلاش مى‌کند تا به هر نحو ممکن از قدرت‌یابى مجدد ساندینیست‌ها در نیکاراگوئه جلوگیرى کند.
ظهور موج جدید حاکمان ضدآمریکایى در ونزوئلا، برزیل، بولیوى اکنون به دغدغه جدى آمریکایى‌ها تبدیل شده است.
در آخرین نبرد ونزوئلاى ضدآمریکایى تحت رهبرى چاوز با ایالات متحده بوش بر سر دستیابى ونزوئلا به کرسى غیردائم شوراى امنیت؛ به روشنى على‌رغم میل آمریکا (که گواتمالا را به عنوان کاندیدا معرفى کرده بود)؛ هرچند ونزوئلا پیروز نشد ولى آمریکا هم برنده نگردید؛ حتى پاره‌اى از کارشناسان حضور پاناما در شوراى امنیت را که رئیس‌جمهورى آن در حال حاضر از ابراز دوستى با هوگو چاوز در محافل بین‌المللى خوددارى نمى‌کند و مخالف طرح تجارت آزاد قاره آمریکاست، نشانه شکست آمریکا در شوراى امنیت مى‌دانند.
به عبارت روشن‌تر؛ در صورت پیروزى اورتگا حلقه چپ‌هاى ضدآمریکایى دور ایالات متحده سخت‌تر شده و مى‌توان گفت: آمریکا که براى حضور در کلیه حوزه‌هاى جهان بر نبردى سنگین توسط محافظه‌کاران نو حاکم دست زده است، شاهد تسخیر حیاط خلوت خود در آمریکاى لاتین توسط سرسخت‌ترین مخالفان خویش آن هم طى فرآیندى کاملا دموکراتیک است.
اکنون دموکراسی، نردبانى براى مخالفان آمریکا در سراسر جهان است و آمریکاى مدعى حاکمیت مطلق بر دنیاى قرن بیست و یکم مغلوب مخالفانى مى‌شود که با اتکا به محورى‌ترین شعار آن کشور ـ دموکراسی ـ قدرت را به چنگ آورده‌اند و بعید نیست ایالات متحده تا چندى دیگر در برابر آزمونى سخت قرار گیرد؛ پذیرش مشروعیت حاکمیت‌هاى ضدآمریکایى در همسایگى خود یا عبور از دموکراسى و زیر پا نهادن این شعار.