یک وجب پارچهای که دختران سر میکنند حجاب نیست
مبارزه با بدحجابی؛ برخورد یا ارشاد
چند سالی است که همزمان با آغاز فصل گرما بحث در مورد پوشش جوانان و به ویژه زنان داغ میشود. امسال هم از این قاعده مستثنا نیست؛ با این تفاوت که این موضوع زودتر از سالهای گذشته، همزمان در شورای شهر تهران و مجلس شورای اسلامی مطرح شد.
برخی از مسئولان معتقدند پوشش نامناسب زنان تجاوز به حقوق دیگر شهروندان است و فرمانده نیروهای انتظامی، مرتضی طلایی، که پلیس را مدافع حقوق شهروندان میخواند اعلام کرده است: متاسفانه شاهدیم که برخی زنان با تجاوز به حقوق دیگران اقدام به پوششهای نامناسب و زننده و حتی در برخی موارد کشف حجاب کردهاند.
طلایی هشدار داد که از اول اردیبهشت با کسانی که اقدام به رفتارهای ناهنجار و پوششهای نامناسب میکنند برخورد قاطع میشود. پوشش بسیاری از جوانان به ویژه زنان مایه تأسف و نارضایتی برخی از اعضای شورای شهر نیز شده است به طوری که صدای بعضی از آنها را در آورده است. نادر شریعتمداری، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه، با انتقاد از وضعیت پوشش گفت: متاسفانه با شروع فصل گرما شاهد این هستیم که در سطح شهر خطوط قرمز حفظ نمیشود و صحنههایی را مشاهده میکنیم که در هیچ معیار و چارچوبی نمیگنجد. نماینده اصولگرای اصفهان در مجلس، محمد تقی رهبر نیز در توصیف وضع موجود، با انتقاد گفت: نمیتوان یک وجب پارچهای که دختران سر میکنند حجاب دانست؛ موضوع پوشش امسال زنان کار را به جایی کشاند که 9 تن از نمایندگان مجلس هفتم در تذکر کتبی خطاب به وزیر کشور بر برخورد قاطع نیروی انتظامی با پدیده بدحجابی با توجه به تعارض آن با ارزشهای اسلامی تاکید کردند.
همچنین فرمانده نیروی انتظامی آذربایجان شرقی نیز اعلام کرد که مبارزه با پدیده شوم بدحجابی توسط این نیرو در سطح استانی آغاز شده است. سردار محمدعلی نصرتی، تصریح کرد که نیروی انتظامی با صلابت و جدیت تمام مبارزه با بدحجابی و مظاهر بیبندوباری را دنبال خواهد کرد. همه ساله با آغاز فصل گرما و تغییر پوشش ظاهری زنها، نیروی انتظامی به عنوان ضابط قضایی اقدام به برخورد یا ارشاد زنان به اصطلاح بدحجابی مینماید که به شکلی زننده در انظار عمومی ظاهر میشوند. واژه تنپوش، پوشش یا پوشاک در زبان فارسی از لحاظ لغوی به معنی عوض کردن و به صورت دیگر در آوردن به کار رفته است. در ادبیات فارسی گاهی دو کلمه «شعار» و «دثار» را به دنبال هم به کار میبرند که دثار به معنی روانداز که به هنگام خواب به خود میپیچند که این کلمات از زبان عربی گرفته شده است. شرع اسلام نیز حضور زنان در اجتماع را منوط به ملبس بودن او به لباس عفت میداند و تنها از این طریق است که زن میتواند دستی در چرخش اقتصاد وسازندگی و بالندگی جامعه در عرصههای گوناگون فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی داشته باشد، زیرا پوشش مناسب دامنه فعالیت او را بیشتر میکند و امنیت بیشتری در انجام کارها به او می دهد.
بدحجاب بیحجاب نیست
نیروی انتظامی نیز طی سالهای اخیر با اجرای طرح مبارزه با بدحجابی سعی در حفظ عفت عمومی جامعه داشته است.
به نظر میرسد مستند نیروی انتظامی در برخورد با بدحجابی تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی است که میگوید: زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر میشوند، به حبس از 10 روز تا دوماه و یا به پنجاه هزار تا پانصد هزار ریال جریمه نقدی محکوم خواهند شد و بانوان و دختران با این توجیه که جرم مشهود (بدحجابی) مرتکب شدهاند ارشاد و یا دستگیر میشوند؛ اما مبارزه با بدحجابی در سال گذشته صرفا محدود به اقدامات نیروی انتظامی نشد، بلکه طی بخشنامهای که از سوی مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی منتشر شد دانشجویان واحدهای مختلف این دانشگاه موظف به رعایت پوشش خود شدند. در این بخشنامه که از سوی عبداله جاسبی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی صادر شد آمده بود: دانشجویان در راستای اعتلای اخلاق و معنویت لزوم سالمسازی فضاهای آموزشی از هرگونه فشارهای ناهنجار و دور از شان محیطهای دانشگاهی پرهیز کنند.
همچنین در بخش دیگری از این بخشنامه تصریح شد که در این مورد طی مرحله اول تذکر شفاهی و ثبت آن انجام میگیرد و در مرحله بعدی به پیشنهاد دفاتر فرهنگ اسلامی تذکر کتبی از طریق حوزه معاونت آموزش دانشجویی به دانشجو ابلاغ میشود که در صورت تکرار تخلف با اخذ تعهد انضباطی به هنگام ثبت نام با اطلاع خانواده دانشجو فرد خاطی برخورد خواهد شد و پس از اجرای مرحله سوم چنانچه تخلف استمرار داشته باشد مساله در کمیته انضباطی مطرح خواهد شد و فرد از امتحان یک درس یا دو درس در همان نیمسال و در نهایت اخراج از یک تا دو نیم سال برای فرد بدحجاب منظور خواهد شد. یک عضو هیات رئیسه کمیته امنیت در رابطه با برخورد با پدیده بدحجابی گفت: برخورد با معضلات اجتماعی نباید به صورت قهری باشد، بلکه باید بخشی از خود جامعه بر اساس وظیفه دینی که همان امر به معروف و نهی از منکر است نسبت به ارشاد افراد ناآگاه جامعه اقدام کنند. سلیمان جعفرزاده گفت: کشور در این گونه موارد نیاز به یک مشارکت اجتماعی دارد نه یک برخورد امنیتی موردی. وی تصریح کرد: برای برخورد با پدیدهای اجتماعی تنها عملکرد نیروی انتظامی کافی نیست، بلکه کلیه نهادهای مدنی نیز کم کم باید وارد عمل شوند.وی خطاب به کسانی که تاکید میکنند نیروی انتظامی باید هر چه سریعتر با افراد بدحجاب برخورد کنند گفت: اگر این وضعیت پیش بیاید نیروی انتظامی و جامعه با چالش جدی مواجه میشود.
هدایت زنان بدحجاب نه تادیب آنها
یک عضو کمیسیون اجتماعی مجلس هفتم هم حجاب را یک امر قرآنی و دینی معرفی کرد و گفت: حجاب یک امر قرآنی و دینی است و شکل و شمایل و رنگ آن را باید زنها مشخص کنند. محمد عباسپور افزود: رعایت حجاب اسلامی که آن هم حد و حدودی دارد در ایران تعریف شده است، ما در کشور حجابی نه به سفتی و سختی حجاب طالبانی میخواهیم و نه به آزادی کشورهای غربی. وی افزود: نیروی انتظامی بخشی دارد به نام بخش منکرات که در قالب آن این نیرو میتواند تذکرات ارشادی و هدایتی را برای زنهایی که به صورت زننده در مجامع عمومی ظاهر میشوند ارائه دهد. یک عضو مجلس خبرگان رهبری هم با تاکید بر این که پس از پیروزی انقلاب اسلامی مساله حجاب در جامعه کاملا پیاده نشد گفت: متاسفانه در حال حاضر پدیده بدحجابی نسبت به قانون ما یک ننگ است. آیتاله اکبر قرشی، گفت: اسلام در مورد نوع پوشش زنان معیاری مشخص نکرده که این پوشش پالتو، مانتو، چادر و یا مقنعه باشد، فقط گفته که به هر طریق ممکن بدن زن پوشیده باشد. وی در رابطه با الزام پوشش با چادر برای زنان اظهار داشت: اگر بعد از این موارد زنان مسلمان یک چادر هم بر سر کنند به تعبیر مقام معظم رهبری این حجاب واجب نیست، ولی حجاب کامل یا کاملترین نوع حجاب است.
مردان گوی سبقت را از زنان ربودند
عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس با انتقاد از مطرح شدن بحث مبارزه با زنان بدحجاب گفت: در حالی که اکنون مردان در رقابت با زنان، با این مدل مو و لباس و حتی آرایش ابرو و صورت، گوی سبقت را از زنان ربودند، این که هنوز مصداق مبارزه با بیحجابی را فقط مبارزه با زنان بیحجاب در نظر میگیرند، خود جای تردید دارد. وی میافزاید: تا بحث بدحجابی مطرح میشود، بلافاصله نگاه به سمت زنان معطوف میشود، گویی آقایان همواره مصون هستند در حالی که باید پرسید چه کسی و چرا این مصونیت را به اشتباه به آقایان داده است. این در حالی است که در آیات قرآن که بر حفظ عفاف جامعه تاکید دارد، ابتدا به مردان توصیه لازم میشود و بعد به زنان. پس نمیتوان پذیرفت مردان با هر مد و آرایش که تمایل دارند در جامعه حضور یابند و تا بحث برخورد مطرح میشود، فقط با زنان برخورد میشود. در حالی که من اصولا برخورد را هم درست نمیدانم.
شایق تاکید کرد: اگر قرار است برخوردی با بدحجابی صورت بگیرد باید مسئولان فرهنگی محاکمه و پاسخگو باشند. جوانان اگر این سبک پوشش و آرایش را میپذیرند به دلیل تناسبی است که این مدلها با آرزوها و آرمانهای دوران جوانی آنان دارد؛ حتی اگر این مدلها با هنجاری جامعه ما همخوانی نداشته باشد. پس مسئولانی که وظیفه فرهنگسازی را بر عهده دارند باید به جای برخورد و فقط نهی کردن جوانان، به طور اصولی به بررسی کلیه دلایل این موضوع بپردازند و به تبیین فرهنگ صحیح و ارائه آن به جوانان بپردازند. این نماینده مجلس میافزاید: دستگاههای بسیاری در بحث نحوه پوشش متناسب با هنجاری جامعه در ارتباط هستند؛ نیروی انتظامی وظیفه نظارت بر کارگاههای تولید البسه را دارد و وزارت بازرگانی که وظیفه نظارت بر واردات این محصولات را بر عهده دارد. از سوی دیگر دستگاههای فرهنگساز جامعه همچون سازمان تبلیغات اسلامی، صدا و سیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به تبیین فرهنگ اسلامی ما عدول کردهاند و در هر دورهای فقط برای حفظ موقعیت خویش، تصمیماتی مقطعی اتخاذ کردهاند و متاسفانه وقتی قرار است جلوی تبعات تصمیمات ناصحیح مسئولان را بگیریم بحث برخورد با جوانان مطرح میشود. خب جوانان با تناقض در عملکرد مسئولان نهادهای فرهنگی دولتی مواجه میشوند و نمیدانند باید حرف کدام یک را قبول کنند. در این شرایط هم مسلما نمیتوان با جوانانی که خود معلول این شرایط هستند، برخورد کرد.
و اما یک استاد دانشگاه از این آرایش و نحوه پوشش زنان به عنوان یک مکانیسم جبرانی نام میبرد و میگوید: ایران همواره در چهار راه حوادث و هجوم و حملههای متعدد قرار داشته و این ترس و ناامنی، عقده حقارتی را به وجود آورده که باید توسط مکانیسمهای جبرانی، جبران شود. پس میتوان آرایش غلیظ و این نحوه پوشش را نوعی مکانیسم جبرانی قلمداد کرد که میتوان دهن کجیای باشد به سختگیریهایی که در دورهای نسبت به معاشرتها و ارتباطات بین افراد صورت میگرفته است. معبودیان، روانشناس، نیز در این زمینه میگوید: از آن جا که جذابیت جسمانی، یکی از عوامل تاثیرگذار در دوستیها، ارتباطات بین مردمی و حتی ازدواج است، آرایش و نحوه پوشش به عنوان یک ضرورت در زندگی شخصی و اجتماعی افراد مطرح میشود. پس افراد تلاش میکنند مادام بر این جذابیت بیفزایند که این امر از طریق نحوه پوشش و آرایش صورت میگیرد.
وی میافزاید: به دلیل تغییر و تحولات ایجاد شده در نوجوانان برای ایجاد ارتباط با جنس مقابل و دریافت توجه از وی، زیبا بودن و جذاب بودن نه به دلیل ایجاد برانگیختگی جنسی در طرف مقابل، بلکه به دلیل تایید هویت خویش و یافتن جایگاهی در دنیای برون میباشد و در این دوران همانند سازی جزو فاکتورهای مهم در زندگی نوجوانان است. در واقع همانند سازی پاسخ به نفوذ اجتماعی مبنی بر آرزوی شخصی برای همانند شدن با شخصیتی صاحب نفوذ است که این فرد معمولا جزو دوستان و آشنایان نوجوان است. معمولا نوجوانان، زمانی که شخص و گروهی را جالب بیابند تمایل به همانند سازی با آن شخص یا گروه، فزونی مییابد. چون اکنون الگوهای متداول در جامعه امروز در بین نوجوانان دیگر به شکل سنتی سابق نیست پس دختران و پسران نوجوان هم در شکلگیری هویت خویش به این الگوهای متعارف جامعه نزدیک میشوند. وی میگوید: با توجه به آمار بالای افراد مجرد و در شرایطی که جذابیت جسمانی به عنوان یکی از لایههای بیرونی شخصیت فرد مورد ارزیابی قرار میگیرد، آرایش و نحوه پوشش میتواند نقش تعیین کنندهای در شکلگیری ازدواج داشته باشد.
در جامعهای که تعداد افرادی که اقدام به ازدواج میکنند بنا به دلایل متعدد محدود است و از سوی دیگر فرصتهای رضامندی از زندگی محدودتر،دختران برای این که فرصت ازدواج را از دست ندهند از هر شیوهای برای بالا بردن جذابیت جسمانی خود استفاده میکنند. معبودیات[معبودیان] در عین حال تاکید میکند: نمیتوان از جامعهای که به سمت مصرفگرایی و توجه به جذابیت سوق داده شده توقع ارزشگذاری به معنویان و معنوینگری داشت.
طرح لباس ملی سیاسی بود
اما شاید مشکل اصلی همین باشد که پس از 27 سال هنوز کسی به درستی نمیداند چه پوششی را میتوان حجاب مناسب دانست و چه پوششی را نه و این معضلی است که برخی از نمایندگان را به تدوین طرح مد و لباس ملی هدایت کرد. طرح لباس ملی که پس از مدتها بحث یک سال پیش به مجلس ارائه شد موجی از انتقادها و مخالفتهای کسانی را به دنبال داشت که اجرای آن را دستوری کردن پوشش تلقی میکنند. عماد افروغ، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس که از مبتکران این طرح است عدم توفیق طرح را سیاسی کردن آن میداند و معتقد است «مطلقا کلمهای در این طرح وجود ندارد که از آن بتوان چنین استنباط کرد که مجلس درصدد دستوری کردن پوشش است.» افروغ، از این که درباره طرح چنین میگویند بسیار ناراحت میشوم و در روزنامهها هم بنویسید که ناراحتی من تا چه حد است. زیرا همه میدانند کلمه اجبار در آن وجود ندارد؛ اما باز هم اصرار دارید آن را بیان کنید.
افروغ اضافه کرد: ما به هیچ وجه به دنبال حذف دیگر مدها نیستیم فقط میخواهیم مدهای ایرانی تولید کنیم. وی اعتقاد دارد منتقدان، این طرح را به دقت مطالعه نکردهاند. افروغ گله میکند که متاسفانه عدهای به خاطر منافع سیاسی خود حتی به فرهنگ ایرانی هم رحم نمیکنند، از هر چیزی دستاویزی میسازند که ایدههای سیاسی خود را اثبات شده نشان دهند. راهحلهایی که برای جلوگیری از آنچه ناهنجاری و بیبندوباری در پوشش جوانان در تابستان عنوان میشود متفاوت است. غلامرضا مصباحی مقدم، نماینده تهران در نطق پیش از دستور خود میپرسد «میدانید برای مبارزه با تهاجم فرهنگی باید برنامه داشت؛ اما در این راستا دولت و مجلس چه کردهاند؟»
مصباحی مقدم میگوید: «فصل تابستان در راه است، بیبندوباری اخلاقی ولنگاری و ناهنجاری در پوششها و رفتارها در این فصل بیشتر بروز میکند، مجلس در اینباره چه کرده است؟ و اضافه میکند سالانه دهها میلیارد تومان به وزارت ارشاد، صدا و سیما، سازمان تبلغیات اسلامی و غیره داده میشود؛ اما آنها در فرهنگسازی متناسب با هویت اسلامی چه کردهاند؟ کار فرهنگی و زیربنایی خواست برخی دیگر از نمایندگان هست. نماینده اصفهان، محمد تقی رهبر حتی به ضرورت یک انقلاب فرهنگی معتقد است و میگوید: «باید با زمینهسازیهای مناسب، یک انقلاب فرهنگی ایجاد کرد و وضعیت را به حالت اسلامی درآورد. و چنین است که گر چه امسال بحث پوشش جوانان در فصل گرما یکی دو ماهی زودتر آغاز شده همچنان کسی نمیداند «کار اساسی چیست؟»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
