پرونده حاکمیت در عراق

ترجمه: فرزاد فرهادی
پس از این که در 28 ژوئن 2004 قدرت به عراقى ها واگذار شد، این موضوع همواره یکى از مباحث دامنه دار در عراق بوده که آیا این انتقال قدرت واقعى بوده است یا به صورت ظاهرى صورت گرفته است. موضوع انتقال حاکمیت به عراقى ها بحث هاى فراوانى را در میان مردم و سیاستمداران به وجود آورده است. واقعاً ماجرا چیست؟
سیاستمداران عراقى نسبت به واقعى بودن انتقال حاکمیت به عراقى ها در دو سال قبل تردید دارند. آن ها حاکمیت عراق را ناقص مى دانند و تکمیل آن را به سیطره دولت بر سرزمین عراق و تصمیمات سیاسى، یعنى امرى که در حال حاضر وجود ندارد، منوط مى دانند. این نقطه نظرات در حالى مطرح مى شود که نوعى توافق کلى در این زمینه وجود دارد و حتى کسانى که تا چندى قبل اشغالگران را آزادیبخش مى دانستند بر روى این موضوع اتفاق نظر دارند.
«عبدالخالق زنگنه» نماینده مجلس عراق از ائتلاف کردستان در این باره معتقد است که سیادت و حاکمیت عملاً در عراق وجود ندارد و حاکمیت میان دولت عراق و نیروهاى چند ملیتى تقسیم شده، پرونده امنیتى همواره به دست نیروهاى خارجى اداره مى شود و نیروهاى امنیتى عراق در آن نقش ضعیفى دارند. این نماینده کرد حاکمیت موجود در عراق را سمبلیک و ظاهرى مى داند و معتقد است سیادت واقعى زمانى میسر مى شود که مردم عنصر تأثیرگذار در تصمیمات باشند و دولت منتخب مردم آن را اداره نماید و روابط کشور با کشورهاى دیگر در قالب پروتکل ها و توافقنامه ها مشخص شود.
حسین هادى الصدر عضو مجلس انتقالى سابق عراق در این باره این ایده را دارد که مردم عراق همواره منتظر تحویل قدرت و حاکمیت توسط دولت خود هستند، عملى که به ظاهر دو سال قبل صورت گرفته است. وى خاطر نشان کرد که مفهوم حاکمیت این است که کشور خود امور استراتژیک و برنامه داخلى اش را تدوین کند و صاحب اختیار باشد.
حاکمیت این نیست که امور به اراده خارجى اداره گردد و اراده دولت عراق در آن کم رنگ باشد. وى اوضاع کنونى را نشانه آشکار این امر مى‌داند.
«شیخ جلال‌الدین الصغیر» از اعضاى برجسته مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق نیز معتقد است که روابط میان عراق و آمریکا همواره از نظر عمل به تعهدات دچار معضل است و این موضوع در پرونده هاى حساس نمود بیشترى دارد.
«فوزى اکرم» نماینده ائتلاف عراق یکپارچه در مجلس عراق بر این باور است که تاکنون حاکمیت واقعى وجود نداشته است و این حاکمیت جز با خروج اشغالگران میسر نمى شود.
وى مى گوید: «ما نمایندگان هیچ حاکمیت و اختیارى نداریم. ما خواستار خروج اشغالگران مطابق جدول زمانبندى شده توسط دولت هستیم، زیرا کشورى که تحت اشغال باشد داراى ثبات نخواهد بود.» این نماینده مجلس عراق مفهوم حاکمیت را در احترام به حقوق مردم مى داند و این که دولت در راستاى حقوق مردم گام بردارد و این مساوى استقلال کامل و آزادى در اخذ تصمیمات است. وى با اشاره به بازداشت «فاهم عقیل الزبیدى» رییس شوراى استان کربلا، این امر را بدون آگاهى دولت توصیف نموده که نشان دهنده حاکمیت ظاهرى است.
«فلاح حسن ششل» عضو جریان صدر در ائتلاف عراق یکپارچه خواستار واگذارى پرونده هاى امنیتى و مالى به دولت عراق است و آن را عامل تحقق سیادت کامل مى‌داند.
وى معتقد است که مستشاران آمریکایى بر پرونده هاى امنیتى در وزارتخانه هاى کشور و دفاع نظارت دارند و دولت در حال حاضر مانند دو رکن اساسى حاکمیت یعنى امنیت و دارایى است و این دو توسط آمریکایى ها اداره مى‌شود.
«ظافر العانى» سخنگوى رسمى جبهه سنى التوافق العراقیه معتقد است که مردم و دولت عراق احساس نمى کنند که داراى حاکمیت واقعى هستند. آن ها احساس مى کنند که داراى آزادى نیستند و به اراده و خواست آن ها توجهى نمى شود. هم اکنون کاخ قدرت عراق در اختیار اشغالگران است و با چنین وضعى چگونه مى توان انتقال قدرت را باور کرد. وى به تحقیر مسئولان عراقى به عنوان گواه دیگرى بر این امر اشاره نمود.
«میناس الیوسفى» رییس حزب دمکرات مسیحى و نماینده مجلس از جبهه گفت وگوهاى ملى عراق معتقد است که دولت عراق هیچ نشانى از حاکمیت ندارد، زیرا تحت اشغال است و هر کس ذهنیتى مخالف این موضوع دارد، از واقعیت امور غافل است.
وى مى گوید که باید فاکتورهایى درباره حاکمیت و حضور آن وجود داشته باشد تا یک کشور داراى حاکمیت باشد از جمله آن ها نبود نیروهاى خارجى در خاک آن کشور اتخاذ تصمیمات سیاسى توسط دولت منتخب مردم و نیز نبود درگیرى طایفه اى تا زمینه دخالت خارجى در آن فراهم نیاید.
«محمد الداینى» نماینده مجلس عراق از جبهه گفت وگوهاى ملى حاکمیتى که به دولت عراق واگذار شده را به جوهرى بر روى کاغذ تشبیه کرده و خاطر نشان ساخته که نشانه برجسته اى که مى توان براى نبود حاکمیت واقعى ذکر کرد این است که سیاستمداران عراقى نمى توانند هیچ تصمیمى را اتخاذ کنند مگر این که به سفیر آمریکا مراجعه کنند تا موافقت او را به دست آورند و حاکمیت واقعى از طریق سیطره دولت بر کشور و مصوبات و تصمیمات سیاسى حاصل مى‌شود.
چهارشنبه 28 ژوئن 2006 - 7/4/85