نشست آلمان و اعضای دائمی شورای امنیت در نیویورک پس از نزدیک به یک هفته تاخیر، برگزار شد و محور اصلی این جلسه، مخالفتهای روسیه با بخشهایی از پیشنویس تند کشورهای اروپایی برای تحریم موشکی و اتمی ایران بود. روسیه نیز به رغم مخالفتهای شدید، به نظر میرسد اکنون با اصل صدور قطعنامهای علیه ایران مخالفتی ندارد و این در حالی است که جمهوریخواهان آمریکا به د لیل شرایط داخلی و انتخابات کنگره، ثبات کافی برای برخورد با ایران ندارند. اما روسیه بالاخره پس از یک هفته از ارایه به پیشنویس قطعنامه پیشنهادی کشورهای اروپایی برای تحریم ایران، روز جمعه با ارایه پیشنهاداتی خواستار تجدید نظر عمده در این سند شده است.نمایندگان آلمان و پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل جمعه بعد از ظهر طی ملاقاتی غیرعلنی در دفتر انگلیس در سازمان ملل در نیویورک درباره پیشنویس قطعنامه ای که به خاطر خودداری ایران از تعلیق برنامه اتمیاش خواستار تحریم آن کشور میشود بحث کردند.
پیشنویس این قطعنامه که تقریبا دو هفته قبل توسط آلمان، انگلیس و فرانسه تنظیم شد، فروش و تامین هرگونه مواد و تکنولوژی که میتواند در برنامه موشکی و اتمی ایران کاربرد داشته باشد را ممنوع میکند و خواستار انسداد اموال و داراییهای شرکتها و سازمانهایی که در آن برنامهها نقش دارند میشود. منع سفرهای خارجی آن دسته از مقامهای ایرانی که در برنامه اتمی این کشور دست دارند از دیگر مفاد این پیشنویس است.
اظهارات مقامهای روس در روزهای اخیر نشان میدهد آنها دو خواسته مشخص دارند: یکی اینکه قطعنامه نباید راه را بر مذاکرات با ایران ببندد درحالی که پیشنویس کنونی از جمله خواستار منع سفرهای خارجی مقامهای ایرانی دست اندرکار برنامه هستهای میشود. دیگر اینکه هرگونه اشاره ای به نیروگاه بوشهر که روسیه مشغول احداث آن است باید از متن آن حذف شود. هزار و پانصد مهندس روسی در نیروگاه بوشهر مشغول به کار هستند که تصویب این قطعنامه امنیت شغلی آنها را به خطر میاندازد. بنابر گزارشها، ویتالی چرکین، سفیر روسیه در سازمان ملل، که از مسکو بازگشت، پس از این نشست گفت: من از مسکو اصلاحیههایی آوردهام... و توافق کردیم به مباحثاتمان ادامه دهیم.وی با اشاره به این که پیشنهادهای روسیه پیشنویس را بسیار کوتاه تر از آنچه اکنون هست خواهد کرد گفت هرچند که قطعنامه باید مانع کمک افراد و کشورها به توسعه تاسیسات غنیسازی اورانیوم و وسایل پرتاب سلاحهای اتمی در ایران شود، اما باید درها را به روی مذاکرات باز بگذارد.وی گفت: هر قطعنامهای باید درها را به روی مذاکرات با ایرانیها باز بگذارد و نباید حاوی چیزهایی باشد که هیچ هدف مفیدی ندارند بلکه تنها باعث میشوند از مقصود اصلی یعنی حصول نتیجه ای استوار بر مذاکره در مورد مساله پیچیده برنامه اتمی ایران دور شویم.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز دو روز پیشتر گفته بود: ما نمی توانیم از تدابیری حمایت کنیم که هدف آنها اساسا انزوای ایران از جهان خارج است، از جمله انزوای کسانی که از آنها خواسته شده مذاکراتی در مورد برنامه اتمی (ایران) انجام دهند.علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، و مقامهای وابسته به سازمان انرژی اتمی ایران بارها برای انجام مذاکرات با اروپاییان به این قاره سفر کردهاند و به نظر میرسد مسکو نگران باشد که با ممنوعیت سفر آنها راه بر مذاکرات بعدی بسته شود.نیروگاه بوشهرروسیه همچنین در مورد هرگونه اشاره ای در این قطعنامه به نیروگاه بوشهر نگرانیهایی دارد.در پیشنویس فعلی قطعنامه پیشنهادی اروپاییها در بندی تحت عنوان معافیت روسیه تصریح شده که نقش روسیه در ساخت نیروگاه بوشهر از تحریمهای احتمالی مستثنی است، با این حال مسکو باید کمیته تحریمهای شورای امنیت را از پیش و به طور مورد به مورد در جریان کالاهایی که میتواند برای تولید سلاح استفاده شود [و در این نیروگاه کاربرد دارد] قرار دهد.
ویتالی چرکین در این مورد گفت: ما معتقدیم که پروژه بوشهر هیچ کاری با نگرانیها در زمینه عدم اشاعه (سلاحهای هستهای) ندارد زیرا آشکارا یک نیروگاه اتمی صلح آمیز است که ما در ساخت آن به ایرانیها کمک میکنیم.چین نیز که تاکنون در مورد پیشنویس کنونی سکوت اختیار کرده بود از موضع روسیه حمایت کرده است.وانگ گوانگیا، سفیر چین در سازمان ملل، گفت: فکر میکنم (پیشنویس اروپاییها) کمی سختگیرانه باشد، ممکن است ایرانیها را منزوی کند.وی گفت استدلال چین همواره این است که تحریمهای شورای امنیت به صورت مرحله به مرحله اتخاذ شود و طوری باشد که باعث فشار سیاسی بر ایران شود تا بار دیگر به میز مذاکرات برگردند.این درحالی است که ایران آمادگی خود برای مذاکره اعلام کرده اما در صورتی که ـ برخلاف خواسته اتحادیه اروپا و آمریکا ـ بدون پیش شرط یعنی تعلیق غنیسازی اورانیوم انجام شود.
جان بولتون نماینده آمریکا در سازمان ملل در مورد اصلاحات پیشنهادی روسیه گفت: تغییرات گسترده است و برای همین است که ما وارد مباحثه ای خط به خط در مورد آن نشدیم. آنها (اصلاحیههای) خود را توزیع کرده اند و ما ساعاتی دیگر مال خود را توزیع خواهیم کرد، و فرض من این است که هفته آینده ملاقات خواهیم کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه یک منبع دیپلماتیک در بروکسل گفت که روسیه از تنظیم کنندگان پیشنویس میخواهد هر اشاره ای به نیروگاه بوشهر را حذف کنند و بند مربوط به ممنوعیت سفر مقامهای ایرانی و انسداد داراییها را هم بردارند. به نظر میرسد که 1+5 درخصوص تصویب قطعنامه تحریم به بنبست رسیده است.
روسیه اصلاحاتی اساسی را در پیشنویس قطعنامهای که اروپاییها علیه ایران تهیه کردهاند، خواستار شد و اعلام کرد خواهان آن است که تحریمها به معیارهایی محدود شوند که مانع از تولید تسلیحات هستهای و موشکهای بالستیک در ایران میشود تا اینکه در برای مذاکرات همچنان باز بماند. به گزارش شبکه خبری فاکس نیوز ضمن اعلام این مطلب گزارش داد، چین نیز اعلام کرده است که دیدگاهی مشابه دیدگاه روسیه دارد و از تغییرات پیشنهادی روسیه که متن اروپایی را ضعیفتر میکند، حمایت میکند. این در حالی است که آمریکا عنوان میکند پیشنویس اروپایی به قدر کافی سخت نیست و جان بولتون، سفیر آمریکا نزد سازمان ملل نیز اعلام کرده است که واشنگتن نیز تغییراتی را پیشنهاد داده است. این گزارش حاکی است، دیدگاههای رقابتی پنج عضو دایم وتو دار شورای امنیت سازمان ملل زمینه را برای مرحلهای از مذاکرات طولانی و سخت درباره قطعنامهای که مجازات ایران به جهت تداوم غنیسازی اورانیوم و خودداری از تعلیق خواستار است، مهیا کرده است.
ویتالی چورکین، سفیر روسیه نزد سازمان ملل پس از نشست پنج عضو دایم شورای امنیت اعلام کرد که اصلاحات روسیه متن پیشنویس اروپا را کوتاه میکند. وی اظهار کرد: فکر میکنیم که قطعنامهای که اکنون دربارهاش صحبت میکنیم باید مانع از ظهور موقعیتی شود که مردم و کشورها بتوانند در توسعه غنیسازی اورانیوم و توسعه ابزارهای پرتابی سلاح های هستهای به ایران کمک کنند. با وجودی که چورکین از توزیع تغییرات پیشنهادی روسیه خودداری کرد گفت که تغییرات تمامی اشارات به نیروگاه بوشهر را حذف میکند؛ زیرا هیچ ارتباطی به قطعنامهای که دربارهاش صحبت میکنیم ندارد و هماهنگ با معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است. وانگ گوانگیا، سفیر چین نزد سازمان ملل به خبرنگارانی که پرسیدند آیا روسیه و چین در رابطه با این قطعنامه در یک قایق سوارند یا خیر گفت: ما دیدگاههای مشابهی داریم؛ من از آنها حمایت میکنم. وی تاکید کرد: پیشنویس اروپاییها بسیار سخت است؛ ممکن است ایرانیها را به انزوا بکشاند، اما من معتقدم که چین همواره این بحث را مطرح کرده است که پیش از هر چیز مساله ایرانیها از مساله کره شمالی متفاوت است؛ بنابراین نمیتوانید همان استانداردها را در این مورد نیز به کار گیرید. این دیپلمات چینی گفت که چین معتقد است تحریمها باید به صورت تدریجی اعمال شوند و باید به روشی اعمال شود که فشاری سیاسی را بر ایرانیها برای بازگشت به مذاکرات اعمال کند.
سرگئی لاوروف ضمن رد پیشنویس قطعنامه اروپا که تحریم علیه ایران را خواستار است اعلام کرد: متن این پیش نویس آن قدر سرسختانه است که قابل پذیرش نیست. به گزارش ایسنا خبرگزاری آلمان با اعلام این خبر افزود، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در نشستی با مقامات عالی رتبه اتحادیه اروپا در بروکسل شرکت کرد. در این نشست روابط با تهران در راس دستور کار مذاکرات لاوروف، خاویر سولانا، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و ارکی توئومیوجا، وزیر امور خارجه فنلاند قرار داشت. وزیر امور خارجه روسیه در کنفرانس خبری مشترک با توئومیوجا به خبرنگاران گفت که حاضر نیست از پیشنویس قطعنامه سازمان ملل که تحریم علیه تهران را خواستار است حمایت کند. وی هشدار داد که متن پیشنویس فراتر از چیزی است که مورد توافق قرار گرفته بود. لاوروف ادامه داد: هرگونه تحریمی که علیه ایران اتخاذ شود باید منطقی متناسب و مرحلهای باشد. وزیر امور خارجه روسیه تاکید کرد که مسکو در شورای امنیت سازمان ملل درخصوص ساخت نیروگاه هستهای بوشهر معامله نخواهد کرد. به گزارش ایسنا، سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه، اظهار داشت: قدرتهای اروپایی تلاش میکنند حمایت روسیه را برای تحریمهای سازمان ملل علیه ایران در ازای دادن اجازه ساخت نیروگاه بوشهر به دست آورند.
وی اظهار داشت: آنچه از بین صحبتهایشان برمیآید این است که میگویند؛ از ما در همه موارد حمایت کنید؛ آنگاه به شما اجازه میدهیم بوشهر را بسازید. وزیر امور خارجه روسیه افزود: ما به آن(اجازه) نیازی نداریم. این طرحها به پیش خواهند رفت. جان بولتون گفت که روسیه بازنگری گستردهای را در پیش نویس اروپایی قطعنامه شورای امنیت علیه ایران خواستار شده است. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویتر، جان بولتون، نماینده آمریکا در سازمان ملل روز جمعه در جمع خبرنگاران با بیان این که آمریکا نیز پیشنهادهایی را ارایه کرده که به زودی در میان اعضا توزیع خواهد شد، افزود: ما تمام این پیشنهادها را به پایتختها ارجاع میدهیم و مجددا در تاریخ دیگری با یکدیگر دیدار میکنیم.نخست وزیر پاکستان ضمن بیان این که وضعیت ایران و پاکستان در منطقه بسیار تعیین کننده است گفت که این کشور از دستیابی و استفاده ایران به انرژی صلح آمیز هستهای حمایت میکند، اما مخالف تولید سلاح هستهای توسط ایران است.
به گزارش ایسنا شوکت عزیز در دیدار با خبرنگاران اعزامی ایرانی به پاکستان که به دعوت مرکز تحقیقات سیاسی اسلام آباد انجام شده بود افزود: ما معتقدیم مساله پرونده هستهای ایران باید با مذاکره و گفت وگو و از طریق دیپلماتیک حل شود. وی افزود: به همین دلیل و به دلیل وجود روابط دوستانه بین دو کشور ما هیچگاه علیه ایران با هیچ کشوری همکاری و همراهی نخواهیم کرد.