لوکاشنکو و علائق ایکاروسی‌اش

سید بهزاد اخلاقی
الکساندر لوکاشنکو ، 49 ساله، لیسانس اقتصاد کشاورزی از دانشگاه مینسک که پس از انتخاب شدن بعنوان نماینده شورایعالی بلاروس در سال 1990 گروه پارلمانی موسوم به کمونیست های طرفدار دموکراسی را تشکیل و پس از کودتای اوت 1991 علیه گورباچف در روسیه شوروی این گروه به اصلاحات دموکراتیک تغییر نام داد . وی یکی از پر قدرت ترین رهبران جمهوری های سابق ، شوروی سابق است.
وی در انتخابات سال 1994 تا کسب بیست از 80 درصد آرا توانست تنها رقیب خود کبیچ را شکست داده و به عنوان رئیس جمهور روسیه سفید انتخاب شود.
از عمده‌ترین دلائل پیروزی وی در انتخابات سال 94 می توان به سوابق وی در حزب کمونیست و همچنین شعارهایش مبنی بر نزدیکی به روسیه، دخالت همه جانبه دولت در امور اقتصادی، کنترل قیمت‌‌ها مبارزه با فساد و پایان دادن به روند خصوصی سازی در بلاروس اشاره کرد.
لوکاشنکو در انتخابات اخیر این کشور نیز ( مارس 2006 ) با اکثریت قاطع 82 درصدی آرا توانست اصلی ترین رقیب خود میلانکویچ را شکست داده و کماکان بعنوان رئیس جمهور بلامنازع این کشور شمال شرقی اروپا که یکی از پیشرفته ترین جمهوری های شوروی سابق نیز است باقی بماند.
کارشناسان مسائل روسیه سفید اعتقاد دارند از جمله دلائل زمینه ساز برای پیروزی مجدد لوکاشنکو محبوبیت او در میان کشاورزان ، کارمندان و بازنشستگان و همچنین پایین بودن نرخ بیکاری در این کشور ( حدود 05/0 ) از جمعیت 10 میلیون نفری این کشور بود.
بلاروس در مرحله حساسی از تاریخ خود قرار دارد لوکاشنکو بعنوان رهبر این کشور باید بین فضای باز اقتصادی یا بنا نهادن اتحاد با روسیه یکی را انتخاب کند که در هر دو صورت وی قدرت خود را از دست خواهد داد . در صورت پذیرفتن فضای باز اقتصادی بلاروسی ها باید در جهت اقتصاد بازار و خصوصی‌سازی صنایع خود حرکت کرده و معجزه اقتصادی را فراموش کنند آنها که روزی 50/0 از تولیدات صنعتی اتحاد شوروی را تامین می کردند امروز در تلاشند قدرت اقتصادی خود را بازیافته و رقبای خود را در بازار جهانی کنار بزنند. بر طبق آخرین نظر سنجی ها مردم بلاروس مخالفت خود را اقتصاد بازار اعلام کرده اند و می توان یکی از دلائلی را که لوکاشنکو با فروش بلترانس گاز به گازپروم روسیه مخالفت می کند همین مسئله دانست.
ایده روبل مشترک در سال 2003 به خاک سپرده شد. در حالی که روس‌ها امیدوارند مذاکرات آن از سر گرفته شود پروژه قانونی اساسی نیز که در پاییز سال 2005 مورد بررسی قرار گرفت به دلیل انتخابی بودن پست‌های رئیس جمهوری و معاونت آن با مخالفت مینسک مواجه شد.
در سال‌های اخیر بلاروس هیچ تلاشی برای اتحاد نکرده و اگر لوکاشنکو بیش از این در روند اتحاد دو کشور وقفه بیندازد روس‌ها با افزایش قیمت گاز می‌توانند موجب بی‌ثباتی جدی در اقتصاد بلاروس شده و این امر منجر به بی‌ثباتی اجتماعی در این کشور نیز خواهد شد.
احتمال انفجار اجتماعی نیز در صورتی که روسیه کمک های اقتصادی و حمایت های مالی خود را به بلاروس قطع کند وجود خواهد داشت در این صورت مردم رژیم لوکاشنکو را سرنگون کرده و در غیر این صورت غربی ها با کمک های مالی خود شرایط را برای فراهم شدن یک انقلاب رنگی دیگر را در اروپای شرقی مهیا خواهند کرد . این در حالی است که اتحادیه اروپا ورود لوکاشنکو و 30 نفر از سیاستمداران بلاروس را به 25 کشور عضو این اتحادیه ممنوع اعلام کرده ( آنها انتخابات بلاروس را غیر دموکراتیک می خوانند ) و به تمام سفارتخانه های خود در بلاروس دستور داده است که مجوز ورود به کشورهای عضو این اتحادیه را برای استادان دانشگاه ها و دانشجویان بلاروسی تسهیل بخشد . تحلیل گران ، رفتارهای او را ، ایکاروسی می دانند.
اگر لوکاشنکو قدرت را به صورت داوطلبانه واگذار کند از بروز انقلاب رنگین ( که غرب بسیار به آن علاقمند است ) و همچنین انفجار اجتماعی جلوگیری کرده و در دولت مشترک حضور فعالی داشته باشد . در صورت بروز انفجار اجتماعی یا انقلاب رنگی ممکن است گروهی از سیاستمدارانی روی کار بیایند که دستور تحقیق و تفحص در اموال و دارایی های لوکاشنکو داده که این کار دست کم وی را که[در] کشورش به پدرخوانده مشهور است به دادگاه خواهد کشاند و احتمال اینکه او به زندان محکوم شود بسیار زیاد خواهد بود . اگر اوضاع در بلاروس تا دوره بعدی انتخابات ریاست جمهوری آرام بماند و شورش های اجتماعی توسط دولت سرکوب شود با روی کار آمدن اپوزوسیون غرب گرا سرنوشت لوکاشنکو مانند کوچما نخواهد بود . زیرا کوچما از پیش خود را برای پیروزی یوشنکو آماده کرده بود و با اصلاح قانون اساسی راه را برای انقلاب نارنجی باز کرده بود . لوکاشنکو با ادامه بازی اتحاد با روسیه و در رفاه نگهداشتن مردم کشورش می تواند پایگاه اجتماعی اش را حفظ کرده و به حکومت خود ادامه دهد.