روسیه نیروگاه بوشهر را پائیز 86 تحویل می دهد

* در جریان سفرتان به ایران در قالب ششمین کمیسیون مشترک همکارى هاى اقتصادى، دیدارى هم با آقاى آقازاده، رئیس سازمان انرژى اتمى ایران داشته و درباره نیروگاه بوشهر صحبت کردید، درباره این نیروگاه که سمبل همکارى هسته اى ایران و روسیه است، مهلت و قرارها براى تکمیل و راه اندازى به سر رسیده و امور چندان طبق روال پیش نرفته است، مردم ایران مایلند بدانند نیروگاه بوشهر واقعاً چه هنگام تکمیل خواهد شد؟
**نیروگاه بوشهر بالطبع یک پروژه اساسى براى روسیه است به طورى که نمى توانیم بگوییم این پروژه صرفاً براى روسیه از محتواى اقتصادى برخوردار است. از دید ما چنین نیروگاه هایى نماد تحقق و اعمال حق هر کشورى براى توسعه انرژى هسته اى با مقاصد صلح جویانه است. از طرف ما این تنها یک نظر و سخن نیست و روسیه در مقام عمل معتقد به این نظریه است و با کشورهاى مختلف در زمینه حقوق آنها در برخوردارى از انرژى هسته اى صلح آمیز همکارى مى کند، اما درباره زمان و قرارها که پرسیدید باید بگویم حدود 10ماه قبل که براى بار نخست با آقاى آقازاده درخصوص زمان اتمام کار صحبت کردیم، گفتیم هیچ گونه عوامل و بهانه هاى سیاسى در برابر پیشبرد کار وجود ندارد و ما حاضریم در کمترین زمان و با سریع ترین شتابى که شرایط فنى اجازه بدهد کار نیروگاه را به پایان ببریم. در ماه سپتامبر امسال با آقاى آقازاده در مسکو دیدار کردیم و قرار شد برنامه اتمام ساخت را فشرده تر کرده و زمان آن را کاهش بدهیم، قبلاً صحبت هایى درباره به پایان رساندن کار نیروگاه بوشهر در سال 2008میلادى در میان بود، ولى ما در فرایند مذاکرات و روند اجرایى هر کارى از دستمان برمى آید انجام دادیم تا راه اندازى فیزیکى نیروگاه بوشهر در ماه سپتامبر سال 2007(شهریور86) و راه اندازى و تولید انرژى الکتریکى آن در نوامبر 2007(آذر 86) باشد. این یک برنامه فوق العاده فشرده است که مورد توافق قرار گرفته و در دستور کار قرار دارد.
هر چند ما مى خواهیم خیلى سریع کار را به اتمام برسانیم، اما نمى توانیم مسائل ایمنى را نادیده بگیریم، به واقع وجود انگیزه و اراده سیاسى نبایدایمنى آتى نیروگاه را زیر سؤال ببرد. در دو ماهى که از مذاکرات من با آقاى آقازاده گذشته، ما تحرکات بسیار خوبى در ساخت نیروگاه داشته ایم، یعنى همه کارهاى فنى که باید در ماه هاى اکتبر و نوامبر انجام مى گرفت، صورت گرفته و امروز نیروگاه به میزان 91درصد آماده است.
* آقاى کرینکو، خبرهایتان درباره زمان اتمام کار جالب توجه است، اما به تجربه مى توان احتمال مسائل مختلفى را داد که باز هم کار را با تأخیر مواجه کند، از مسائل سیاسى و دیپلماتیک گرفته تا فنى و تخصصى این طور نیست؟
**بارها گفته ایم ما هیچ مشکل سیاسى براى اتمام کار نیروگاه نداریم، درباره زمان نهایى اتمام آن، معتقدیم باید از زمان هاى توافق شده تبعیت کنیم، منتها دو مشکل وجود دارد که مى تواند قدرى زمان هاى تعیین شده را عقب ببرد، یکى مسأله فاینانس (تأمین مالى) است که لازم است به اندازه کافى انجام بگیرد، گفتم هیچ مشکل سیاسى براى اتمام نیروگاه نداریم، ولى بدون پول هم نمى شود کار کرد.
* منظور شما فاینانس از طرف ایران است؟
**ببینید ما هیچ وقت مشکلات را متوجه طرف ایرانى نمى کنیم، چون بر این باوریم که مشکل موجود دوجانبه است و باید به صورت مشترک بر آن غلبه کنیم، همین امروز با آقاى آقازاده صحبت مى کردیم که هدف ما پیدا کردن مقصر نیست، هدف آن است که زودتر کار را به اتمام برسانیم، در واقع مى خواهیم به اتفاق مشکل را معالجه کنیم، به نظر من کار ما پیدا کردن جنبه هاى حقوقى آنچه در قرارداد نوشته شده نیست و کار ما عملى و معطوف به هرچه سریعتر به اتمام رساندن نیروگاه بوشهر است.البته در این مسیر غیر از مورد اول که اشاره کردم، مشکل دومى هم وجود دارد که مربوط به وسایل و تجهیزاتى است که باید از کشور ثالث به بوشهر بیاید؛ مى دانید وضعیت نیروگاه بوشهر ویژه است و آنجا باید تکنولوژى هاى مختلف با همدیگر مچ (همگرا) شوند، یعنى تجهیزاتى را باید با تجهیزات روسى به صورت مثبت و کارآمد پیوند داد که مدت ها قبل از ورود کارشناسان روسى به بوشهر آمده اند. هیچ کس در دنیا تا به حال این کار را انجام نداده است. براى همگرا کردن تکنولوژى هاى جداگانه در مواردى به تجهیزات کشورهاى ثالث هم نیاز است. ما مى توانیم ارسال بموقع تجهیزات روسى را تضمین کنیم، اما در مورد تجهیزات دیگر با توجه به شرایط حاضر بین المللى، ممکن است مشکلاتى پیش بیاید. البته ما عین تجهیزات لازم را مى توانیم در روسیه تولید کنیم، منتها در کلیت کار وقفه ایجاد مى کند. در سفر به تهران مذاکرات بسیار سازنده اى با آقاى آقازاده داشتم و بنا بر آن شد که کارشناسان ما بعد از رفتن من در ایران بمانند، هدف آنها هم این است که براى رفع مشکلات، برنامه ریزى معین انجام بدهند تا کارها مطابق برنامه پیش برود.
* طرح هاى همکارى استراتژیک ایران اغلب با روسیه بسته شده اند، مثل طرح هاى امنیتى منطقه اى یا موارد کلان دیگر. از آن سو روسیه را براى ایران در حد یک شریک استراتژیک نمى بینیم، حتى سطح مراودات اقتصادى دو کشور هم در حدى که باید، نیست. موانع ارتقاى سطح همکارى ها چیست و فکر مى کنید سفر شما در رفع آنها چقدر مؤثر باشد؟
**چنین مشکلى را طرف روسى هم دارد، یعنى همین نگاه و احساس در برخى سطوح در کشور ما نسبت به شما (ایران) وجود دارد. بسیارى از تاجران ما معتقدند در ایران طرح هایى به آنها پیشنهاد مى شود که از نظر تجارى مقرون به صرفه نیست، یعنى طرح هایى که هیچ کس در دنیا آنها را انجام نمى دهد و درباره پروژه هاى سودآور ممکن است تصمیم گیرى سال ها به طول بینجامد. فکر مى کنم براى حل و فصل مسائل نباید همدیگر را سرزنش کنیم، بلکه باید مکانیزم و سازوکارهایى را پیدا کنیم که موانع را رفع و مشکلات را حل کنند، یعنى وظایف کمیسیون مشترک همکارى هاى اقتصادى دو کشور ایجاد شرایط مناسب براى چنین اقداماتى است. لازم است تأکید کنم ما هیچ گونه مانع سیاسى در مسیر همکارى ها نداریم. بالطبع همکارى زمانى مثمر ثمر است که منافع هر دو طرف را تضمین کند و هدف ما نیز شناخت موانع و مزاحمت ها بر سر راه همکارى ها و برطرف ساختن آنهاست، همان چیزى که با جناب آقاى متکى، رئیس ایرانى کمیسیون مشترک همکارى هاى اقتصادى درباره آن توافق کردیم.
* نظرتان به عنوان یک متخصص امور فنى و در عین حال یک دیپلمات ارشد، درباره مبانى عملکرد روسیه در پرونده هسته اى و مذاکرات دیپلماتیک آن چیست؟ ملاک شما (روسیه) آژانس انرژى اتمى و گزارش بازرسان است یا موارد دیگر را در اولویت قرار مى دهید؟
**اصولى که روسیه درباره پرونده هسته اى ایران نسبت به آنها اعتقاد دارد، کاملاً مشخص بوده و این شرایط ثابت غیرقابل تغییر است. محتواى این اصول یا مواضع آن است که توسعه انرژى صلح آمیز هسته اى جزو حقوق مسلم ایران است و جامعه جهانى هم حق دارد از ایران بخواهد معیارهاى عدم اشاعه تسلیحات هسته اى را رعایت کند، همان طور که این جامعه حق دارد از همه کشورها چنین خواسته اى داشته باشد، در این میان تنها سازمانى که مى تواند صلح آمیز بودن برنامه ها و فعالیت کشورها را تأیید کند، آژانس بین المللى انرژى اتمى است.
* به گفته دوستان ایرانى وقت مصاحبه ما کاملاً به پایان رسیده است، اما مى خواهم درباره خط قرمز روسیه در مذاکرات دیپلماتیک هسته اى ایران هم سؤال کنم، آن هم در حالى که میل به همکارى با آژانس و مذاکره با طرف هاى دیگر نزد مسئولان ایرانى وجود دارد، اما با اعمال فشار غرب روند دیپلماتیک ماجرا دچار چالش هایى شده است.
**مى دانید که من مذاکره کننده اصلى درباره برنامه هسته اى ایران نیستم و در کمیسیون مشترک همکارى هاى اقتصادى مسئولیت دارم، هرچند فکر مى کنم گفتنى ها گفته شد، وزیر محترم امور خارجه ایران بیرون اتاق منتظر من هستند، شما که نمى خواهید ایشان بیش از این منتظر بماند؟
* نخیر از شما و ایشان هم متشکرم