جمهوریخواهان، از آغاز تا کنون

فرهاد فرجاد
حزب جمهوریخواه آمریکا یا GOP (مخفف عبارت: Grand Old Party حزب بزرگ قدیمی) در پی ائتلاف شماری از اعضای پیشین حزب ویگ (اصلاح طلبان قرن‌های 18 و 19 انگلستان)، دموکرات‌های شمالی و منتقدان برده‌داری، با هدف مدرنیزاسیون ایالات متحده به تاریخ 28 فوریه 1854 تاسیس شد. ایدئولوژی سیاسی این حزب که دفتر مرکزی آن در واشنگتن دی‌سی واقع شده، حمایت از محافظه‌کاری و گرایش‌های راست میانه است. در حال حاضر «کن ملمن» ریاست حزب را بر عهده دارد. رهبری کمیته حزب در مجلس سنا نیز برعهده بیل فرست و رهبری کمیته آن در کنگره به طور مشترک به «دنیس هاسترت» و «جان بوهنر» واگذار شده است. این حزب علاوه بر نظارت بر قوه مجریه (از سال 2001) از اکثریت کرسی‌های سنا و کنگره (از سال 1995) برخوردار است. (به استثنای اقلیت 19 ماهه در سنا طی سال‌های 2001 و 2002). جمهوریخواهان همچنین بر 28 فرمانداری در ایالات متحده تسلط دارند و در 20 مجلس ایالتی نیز اکثریت متعلق به آنهاست. (این آمار برای دموکرات‌ها 19 ایالت است)
ساختار سازمانی
کمیته ملی جمهوریخواهان (RNC) به عنوان بالاترین رده سازمانی حزب جمهوریخواه آمریکا مسئولیت ترفیع و اشاعه اهداف ریاست جمهوری (در زمانی که این حزب کنترل کاخ‌سفید را در دست دارد) و ارزیابی و اعلام سیاست‌های جمهوریخواهان (زمانی که دموکرات‌ها بر کاخ‌سفید تسلط دارند) را برعهده دارد. رئیس این کمیته در زمان تسلط حزب بر کاخ‌سفید از سوی رئیس جمهوری و در غیر این صورت توسط کمیته‌های ایالتی انتخاب می‌شود؛ همان‌طور که جورج بوش در ژانویه 2005 «کن ملمن» را به ریاست کمیته ملی جمهوریخواهان منصوب کرد. این کمیته در انتخابات ریاست جمهوری با نظارت مستقیم نامزد ریاست جمهوری، هماهنگی و هدایت استراتژی تبلیغات انتخاباتی (از جمله نظارت بر بودجه تبلیغاتی) را برعهده می‌گیرد. کمیته‌های ایالتی نیز در تمام ایالات و شهرهای بزرگ برخوردار از مجلس قانونگذاری دایرند، اما قدرت آنها هم به لحا‌ظ مالی و هم به لحاظ تاثیرگذاری از بدنه مرکزی حزب کمتر است. کمیته‌های جمهوری در سنا و کنگره از استحکام مالی و استراتژی بسیار قدرتمندی برخوردارند. هر یک از این دو کمیته که طی یک دوره انتخاباتی بیش از 100 میلیون دلار بودجه دریافت می‌کنند، نقش مهمی را در شناسایی و جذب کاندیداهای قدرتمند ایالتی برعهده دارند. انجمن فرمانداران جمهوریخواه نیز به عنوان یکی از گروه‌های زیرمجموعه حزبی، هر از گاهی در رقابت‌های انتخابات ایالتی سرمایه‌گذاری مالی می‌کند. (دموکرات‌ها نیز تمام این بخش‌های سازمانی را از جمهوریخواهان گرته‌برداری کرده‌اند). در سپتامبر 2006 بودجه کمیته ملی جمهوریخواهان برای دوره انتخاباتی 2006 به 176 میلیون دلار، بودجه کمیته حزب در کنگره به 124 میلیون دلار و بودجه کمیته حزب در سنا به 69 میلیون دلار افزایش یافت. در مجموع، بودجه سه کمیته GOP در سال 2006 از بودجه‌ای معادل 369 میلیون دلار برخوردارند که 105 میلیون دلار از بودجه 264 میلیون دلاری دموکرات‌ها بیشتر است. حزب جمهوریخواه آمریکا از چندین فراکسیون هم پوشاننده تشکیل شده است. محافظه‌کاران مالی، محافظه‌کاران سوسیال، نومحافظه‌کاران، کهنه محافظه‌کاران، میانه‌روها و آزادیخواهان از آن جمله‌اند. حزب جمهوریخواه آمریکا اگرچه به لحاظ اجتماعی گرایش به محافظه‌کاری دارد، اما به لحاظ اقتصادی بیشتر از حزب دموکرات به دنبال تفکر بازار آزاد و خصوصی‌سازی است و همچنین نقاط اتصال بیشتری با وال استریت (بنگاه‌های بزرگ اقتصادی) و مین استریت (تجارت‌های محلی) دارد.
نگاه به آینده
جمهوریخواهان 26 سال از 38 سال گذشته را بر کاخ‌ سفید تسلط داشته‌اند. به غیر از 18 ماهی که اکثریت سنا از ژانویه 2001 تا نوامبر 2001 در دست دموکرات‌ها بود، اکثریت سنا و کنگره نیز از سال‌ 95 از آن جمهوریخواهان بوده است. در تدوین چشم‌انداز آتی این حزب دو دیدگاه متناقض وجود دارد. عده‌ای گمان می‌کنند که نقشه قرمز جغرافیایی جمهوریخواهان سریع‌تر از نقشه آبی دموکرات‌ها رشد می‌کند. این شاخص جغرافیایی شامل رشد محدوده برخوردار از پشتیبانی مردمی است.
فاتحان کاخ‌سفید
آبراهام لینکلن شانزدهمین رئیس جمهوری آمریکا و نخستین جمهوریخواهی بود که توانست در سال 1860 به کاخ‌سفید راه یابد. دیگر جمهوریخواهانی که پس از او به ریاست جمهوری ایالات متحده منتخب شدند عبارتند از: اولین گرانت (1868)، راترفورد هایس (1876)، جیمز گارفیلد (1880)، بنجامین هریسون (1888)، ویلیام مک کینلی (1896)، تئودور روزولت (1904)، ویلیام هاوارد تافت (1908)، وارن هاردینگ (1920)، کالوین کولیج (1924)، هربرت هوور (1928)، دوایت آیزنهار (1952)، ریچارد نیکسون (1968)، جرالد فورد (1974)، رونالد رایگان (1980)، جورج بورش سینیور (1988)، جورج بوش جونیور (2000 تاکنون).