آمریکا در پی تغییرات گسترده در خاورمیانه

کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا، در نخستین مرحله از سفر خود به خاورمیانه به اسرائیل می‌رود اما انتظار نمی‌رود که آتش‌بس فورا برقرار شود. تلاش برای برقراری آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان در چارچوب برنامه‌های بلندمدت‌تر دیپلماسی آمریکا در خاورمیانه مورد نظر قرار گرفته است و تحلیلگران می‌گویند به خاطر ارتباط مستقیم درگیری گروه حزب‌الله و اسرائیل با طرح ایالات متحده برای گسترش مردم سالاری در خاورمیانه نباید منتظر برقراری فوری آتش‌بس باشیم. در همین حال به گفته کارشناسان، تعلل آمریکا برای برقراری آتش‌بس در منطقه را نباید تنها به معنی اعطای مجوز این کشور به اسرائیل برای سرکوب گروه حزب الله تلقی کرد. در حقیقت نومحافظه‌کاران هیات حاکمه آمریکا در پی ایجاد تغییرات گسترده در ساختار سیاسی خاورمیانه هستند. دولت‌ جورج بوش سرکوب گروه حزب الله لبنان را در درگیری‌های فعلی فرصت مناسبی برای تسهیل تغییرات مورد نظر خود در خاورمیانه و تضعیف ایران و سوریه می‌داند. به گزارش روزنامه نیویورک تایمز رایس قصد دارد در این سفر با ایجاد فاصله میان تهران و دمشق، دولت سوریه را وادار به اعمال فشار بر حزب الله کند. در این حال با توجه به شرایط منطقه و رقم رو به افزایش تلفات غیرنظامی، اجرای چنین برنامه‌ای به آسانی امکان‌پذیر نیست.
آتش‌بس
بسیاری از افراد خواستار تمرکز فعالیت‌های بین‌المللی بر برقراری آتش‌بس و یا کم کردن از حجم آتش باری اسرائیل بر خاک لبنان هستند و ایالات متحده هم حمایت از اعزام نیروهای حافظ صلح به جنوب لبنان را حداقل توقع این کشور در عرصه بین‌المللی می‌داند. ولی برقراری آتش‌بس کار چندان ساده‌ای نیست. اسرائیل خواستار ادامه نبرد برای از کار انداختن حزب الله است و این گروه لبنانی نیز چندان به پایان دادن درگیری‌ها علاقمندی نشان نمی‌دهد. از طرف دیگر، اسرائیلی‌ها به فشارهای سیاسی اتحادیه اروپا برای خاتمه درگیری‌ها اهمیت چندانی نمی‌دهند. به همین علت کارشناسان می‌گویند رایس برای نتیجه گرفتن از مذاکراتش در خاورمیانه، پس از این سفر باید بار دیگر از منطقه دیدن کند. خود او هم هدف از این سفر را آماده‌سازی زمینه لازم برای رسیدن به یک توافق جامع عنوان کرده است. اما در اصل هدف از این سفر آماده‌سازی شرایط گسترش تغییرات سیاسی در منطقه است. در لبنان این تغییرات به معنی خلع سلاح گروه حزب‌الله و تبدیل آن به یک حزب سیاسی، اجرای کامل قطعنامه 1559 شورای امنیت سازمان ملل درباره لزوم حاکمیت دولت این کشور بر تمامی خاک آن و حضور ارتش ملی در مرزهای جنوبی است.
اسرائیلی‌ها امیدوارند با جایگزینی ارتش ملی لبنان در مرزهای جنوبی آن کشور بتوانند با بیروت درباره مرز مشترک دو کشور به توافق برسند و با امضای سومین موافقتنامه صلح، موقعیت سیاسی خود را در خاورمیانه تحکیم بخشند. اسرائیل پیش از این با مصر و اردن موافقتنامه صلح امضا کرده است. در همین حال، آمریکا امیدوار است به این وسیله از نفوذ ایران درمنطقه بکاهد. افزایش توانایی هسته‌ای ایران باعث نگرانی آمریکا از افزایش نفوذ این کشور در منطقه شده است و ایالت متحده می‌خواهد با محدود کردن حزب‌الله در لبنان، از قدرت ایران در منطقه بکاهد. در این حال به نظر می‌رسد که تحقق این هدف برای آمریکا بیشترین منفعت را داشته باشد.