چراغ سبز اوپک به کاهش تولید نفت

در حالی که بازارهای جهانی نفت روزهای آرامی را در هفته گذشته سپری کردند انتشار گزارشی مبنی بر این که اوپک قصد دارد بر اساس یک توافق غیررسمی نسبت به کاهش میزان تولید خود اقدام کند موج جدیدی از گمانه‌زنی‌ها را رقم زده است. روز جمعه یک منبع آگاه در سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) اعلام کرد که سازمان اوپک به صورت غیررسمی با کاهش میزان تولید نفت خام خود موافقت کرده است.
یکی از منابع سیاست‌گذاری نفتی نیجریه دراین خصوص اظهار داشت که برخی از اعضای اوپک از جمله عربستان کویت و نیجریه موافقت خود را با کاهش عرضه نفت از اول ماه اکتبر بر اساس یک توافق غیررسمی و با هدف جلوگیری از تداوم کاهش قیمت‌ها اعلام کرده‌اند. این مقام نیجریه‌ای که نامی از وی برده نشده است تاکید کرده بود که نیجریه از روز اول ماه اکتبر بر اساس مذاکرات غیررسمی انجام شده میان اعضای اوپک تولید نفت خود را تا پنج درصد کاهش خواهد داد.
وی در ادامه اظهارت خود افزوده بود که عربستان و کویت نیز برنامه‌هایی برای کاهش تولید خود دارند. در همین راستا وزیر نفت ونزوئلا نیز به سازمان اوپک اطلاع داده است که این کشور با هدف جلوگیری از سقوط قیمت‌ها که در هفته‌های اخیر شدت بیشتری یافته است تولید خود را به میزان 50 هزار بشکه در روز کاهش خواهد داد که این امر ونزوئلا را به دومین کشوری تبدیل می‌کند که به صورت رسمی از کاهش تولید نفت خبر داده است. اظهارات موجود در خصوص کاهش تولید سازمان اوپک در حالی صورت گرفته است که قیمت نفت در بازار آمریکا طی روزهای گذشته به پایین‌ترین حد در 6 ماه اخیر رسید و با سقوط از مرز 60 دلار قیمت‌های پایین بی‌سابقه‌ای را در ماه‌های اخیر تجربه کرد.
انتشار این گزارش رسانه‌های جهان را به خود مشغول کرد بازتاب بسیار گسترده‌ای داشت به طوری که ساعتی پس از این اظهارات رییس دوره‌ای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) با رد گزارش‌های موجود در خصوص توافق غیررسمی اعضای این سازمان برای کاهش میزان تولید تاکید کرد که از هرگونه توافق میان اعضای اوپک در این خصوص "بی‌اطلاع" است. ادموند داکورو در گفت‌وگویی با بیان این که کاملا از این توافق بی‌خبر است گفت:‌ البته که سقوط اخیر قیمت‌ها یک نگرانی دسته جمعی است ولی مذاکرات و تبادل نظر میان اعضای اوپک همچنان ادامه دارد. داکورو در ادامه اظهارات خود را در راستای رد شایعه کاهش تولید اوپک تصریح کرد: با وجودی که اعضای اوپک از سراشیبی بزرگ مسیر قیمت‌ها نگران هستند بهای نفت در روزهای اخیر اندکی افزایش را تجربه کرده است.
وی با بیان این که سازمان اوپک قیمت‌ها را از یک دریچه 20 روزه نگاه می‌کند ادامه داد: ‌اعضای سازمان به بررسی دقیق شرایط بازار ادامه خواهند داد. رییس دوره‌ای اوپک خاطر نشان کرد که حتی اگر توافقی برای کاهش میزان تولید پیش از نشست ماه دسامبر انجام شود کاهش میزان تولید از لحاظ منطقی حداقل تا ماه نوامبر امکان‌پذیر نیست. رییس دوره‌ای اوپک در حالی از توافق اعضای این سازمان برای کاهش تولید اظهار بی‌اطلاعی کرد که جانشین دبیر کل این سازمان در گفت‌وگو با نشریه پلاتس به طور تلویحی این موضوع را مورد تایید قرار داده است. جانشین دبیر کل اوپک اعلام کرد که اعضای اوپک توافق کرده‌اند که برای جلوگیری از کاهش قیمت‌های نفت میزان تولید را بر اساس یک سیستم داوطلبانه کاهش دهند. محمد بارکیندو تاکید کرده که ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا یک تفاهم مشترک است و در حال حاضر توافقی در زمینه کاهش تولید انجام نشده ولی اعضا قصد دارند این کار را به صورت اختیاری و داوطلبانه انجام دهند تا در مرحله اول پیش از آن که بتوانند تصمیمی بگیرند واکنش بازار را بررسی کنند. به گفته وی شرکت نفت نیجریه اعلام کرده است که قصد دارد میزان صادرات خود را از اول اکتبر در حدود پنج درصد کاهش دهد که این امر باعث کاهش 120 هزار بشکه‌ای صادرات 203 میلیون بشکه‌ای فعلی این کشور خواهد شد.
بارکیندو همچنین با بیان این که اوایل هفته گذشته دیداری با وزیر نفت عربستان داشته است تاکید کرد: بزرگ‌ترین صادر کننده نفت اوپک عربستان. در حال حاضر نیز تولید خود را کاهش داده است. جانشین دبیر کل موقت اوپک ادامه داد:‌ قطعاً من با وزیر نفت عربستان صحبت کرده‌ام و آن‌ها به سیاست کاهش تولید ادامه می‌دهند.
در حالی که عربستان به عنوان با نفوذترین عضو سازمان اوپک موضع خود را به صورت رسمی اعلام نکرده است علی‌النعیمی- وزیر نفت این کشور- در حاشیه نشست وین گفته بود که سازمان اوپک از نوسانات بهای نفت در کوتاه مدت نگران نخواهد شد و این نوسانات بر سیاست‌های تولید اوپک تأثیری نخواهد داشت. از سوی دیگر شکیب خلیل- وزیر انرژی الجزایر- که در میان وزیرانی بوده است که داکورو برای کاهش تولید اوپک با او مشورت کرده است نیز اعلام کرده است که انتظار می‌رود که قیمت نفت در ماه‌های آینده نیز بالای 50 دلار در هر بشکه باقی بماند ولی تولید کنندگان با دقت اقتصاد کشورهای مصرف‌کننده را زیر نظر دارند چرا که همچنان احتمال رکود اقتصادی و در نتیجه کاهش تقاضا و قیمت نفت وجود دارد.
وزیر نفت الجزایر تاکید کرده است که قیمت‌ها هم چنان بالای 50 دلار در هر بشکه حفظ خواهند شد و نشانه‌های موجود در بازار حاکی از آن است که نفت در سال‌های آتی نیز بالای 50 دلار معامله می‌شود. وی با این حال تاکید کرد: ‌در حال حاضر همه چیز به رشد اقتصاد جهانی بستگی دارد در صورت ایجاد مشکل برای اقتصاد جهانی با مازاد نفت خام موجود در بازار مواجه خواهیم بود. وی با این حال هرگونه تصمیم رسمی برای کاهش تولید را به نشست آتی این سازمان در نیجریه موکول کردو گفت : به اعتقاد ما نشست نیجریه فرصت مناسبی برای اخذ تصمیمات لازم در صورت نیاز خواهد بود.
در همین حال لیبی نیز به عنوان یکی دیگر از اعضای اوپک تأکید کرده است که تاکنون تصمیمی برای کاهش تولید خود نداشته است. طارق حسن بک- نماینده لیبی در هیأت عامل اوپک- در پاسخ به این سؤال که آیا لیبی نیز با کاهش میزان تولید خود موافقت کرده است تاکید کرد: هنوز چنین تصمیمی گرفته نشده است و دلیلی هم برای کاهش تولید وجود ندارد. قیمت‌ها هنوز به سطحی نرسیده‌اند که لزوم این کار احساس شود. کویت نیز که نامش به عنوان یکی از کشورهای حاضر در توافق غیررسمی وجود داشته اعلام کرده است که تاکنون تصمیمی برای کاهش تولید نگرفته است. یکی از مقام‌های شرکت نفت کویت در این خصوص گفت:‌ با توجه به قیمت‌های فعلی اوپک میزان تولیدش را کاهش نمی‌دهد و بهای 60 دلاری همچنان قیمت مورد قبول برای اوپک است.
این مقام کویتی با بیان این که کویت به تولید روزانه 6‌‌2میلیون بشکه‌ای خود ادامه می‌دهد تاکید کرد: تا جایی که به اوپک مربوط می‌شود این کشور قصدی برای کاهش تولید خود ندارد. اعضای اوپک از زمانی که قیمت نفت در آمریکا از زمان رسیدن به رکورد بی‌سابقه 78 دلار و 40 سنتی در ماه جولای در حدود 18 دلار در هر بشکه کاهش داشته است اظهارات ضد و نقیضی در خصوص میزان تولید خود ابراز داشته‌اند. سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در نشست 142 خود در وین تصمیم گرفت که میزان تولید خود را ثابت نگه دارد ولی با تیزبینی و هوشیاری شرایط بازار و کاهش‌های آتی بازار را تحت نظر گیرد. نمایندگان 11 کشور عضو سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) در پایان نشست 142 خود که 11 سپتامبر در مقر دبیرخانه این سازمان در وین برگزار شد تصمیم گرفتند علاوه بر حفظ سقف تولید 28 میلیون بشکه‌ای این سازمان نظارت ویژه‌ای بر شرایط بازار جهانی نفت که شاهد کاهش قیمت‌ها به پایین‌ترین حد در پنج ماه اخیر بوده است داشته باشند و رییس دوره‌ای این سازمان را مامور کردند که در صورت تداوم کاهش قیمت‌ها مقدمات برگزاری نشست اضطراری سازمان پیش از نشست برنامه‌ریزی شده برای ماه دسامبر در نیجریه را فراهم کند. به نظر می‌رسد که اظهارات اخیر در خصوص توافق غیر رسمی برای کاهش تولید و اقدام داوطلبانه برخی از اعضا برای بررسی واکنش احتمالی کشورهای مصرف کننده و شرایط بازار بوده باشد و درصورت مواجه شدن این پیشنهاد با اقبال بازار احتمال تداوم این روند تا نشست بعدی اوپک در ماه دسامبر و موکول شدن تصمیم‌گیری رسمی به این نشست بیش از سایر احتمالات وجود داشته باشد.