حمایت کشورهای اسلامی و غیر متعهدها از ایران

گروه سیاسی: نوسان‌های شدید در موضع‌گیری‌های دیپلماتیک، وضع پرونده هسته‌ای ایران را پیچیده‌تر کرده است.
با آنکه در روزهای اخیر پس از یک دوره طولانی بدبینی، بسیاری از تحلیلگران با نگاهی خوشبینانه از احتمال پاسخ مثبت تهران به پیشنهادهای غرب سخن می‌گفتند اما موضع‌گیری تند و تهدیدهای سخت رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر احتمال تحریم ایران، با واکنش وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی مواجه شد و بار دیگر، تردیدها درباره احتمال مصالحه هسته‌ای میان تهران و غرب را افزایش داد. به ظاهر اختلاف نظر اصلی میان طرفین همچنان بر سر پیش شرط موجود در پیشنهادهای غرب درباره تعلیق غنی‌سازی اورانیوم ایران است. اما ممکن است این اختلاف‌نظر درهای باز دیپلماسی و مذاکره را ببندد و دوره تازه‌ای از کدورت و بدبینی میان تهران و غرب را رقم بزند.
ائتلاف دو سوی آتلانتیک
تهران با اعلام نکردن زمان نهایی پاسخگویی به پیشنهادهای غرب، فشارهای کاخ سفید بر اتحادیه اروپا منبی بر ائتلاف علیه ایران را افزایش داده، به گونه‌ای که گزارشگران در نشست وین اعلام کردند، بحث بر سر پرونده اتمی ایران، تنها موضوعی بوده که دولتمردان دو سوی آتلانتیک درباره آن کاملا با یکدیگر متفق‌القول بوده‌اند. در هیمن رابطه، خاویر سولانا، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برای چندمین بار طی دو هفته گذشته از ایران خواست پاسخ خود را به پیشنهادهای (1+5) ظرف روزهای آینده اعلام کند.
سخنان سولانا که به فاصله یک روز پس از اولتیماتوم بوش به تهران برای پاسخگویی سریع به پیشنهادهای غرب انجام شد، حاوی این نکته بود که دیگر فضای چندانی برای تصمیم‌گیری وجود ندارد. این در حالی بود که «خوزه مانوئل باروسو» رئیس کمیسیون اورپا نیز در گفت‌وگو با روزنامه هرالد تریبون با تقدیر از روابط روبه گسترش آمریکا و اروپا اظهار داشت: روابط اتحادیه اروپا و آمریکا بهبود چشمگیری داشته است و گواه آن موافقت آمریکا با رویکرد چند جانبه گرایانه در خصوص مسئله ایران است. به گفته تحلیلگران غربی، موضع اتمی ایران، چارچوبی را ایجاد کرده است تا پس از کدروت‌های ایجاد شده میان آمریکا و اروپا درباره جنگ عراق، بار دیگر روابط میان این قدرت‌های جهانی بهبود یابد.
نگرانی بر سر انرژی
با این حال، نزدیکی مواضع کاخ سفید و اتحادیه اروپا، نکته‌های نگران کننده‌ای برای جامعه جهانی و به ویژه کشورهای غربی در برداشته است. چنانکه پس از تهدیدهای تازه بوش علیه تهران، قیمت نفت در بازارهای جهانی بار دیگر به مرز هفتاد دلار نزدیک شد و سفیر عربستان در ایالات متحده هم در هشداری به کشورهای غربی گفت: رویارویی با ایران قیمت نفت را به سه برابر میزان موجود افزایش خواهد داد. همزمان با آن اظهار نگرانی، پاکستان و کویت نیز با انتشار بیانیه‌ای بر مخالفت خود با اقدام نظامی در مقابل پرونده اتمی ایران تاکید کردند و پس از دیدار «صباح الاحمد الجبار آل صباح» امیر کویت به پاکستان، رئیسان دو کشور در بیانیه‌ای در اسلام آباد اظهار امیدواری کردند ایران به طور مثبت و با دقت پیشنهادهای اروپاییان را بررسی کند.
در همین حال، وزارت امور خارجه روسیه نیز با بالا گرفتن موج تهدیدهای کاخ سفید علیه جمهوری اسلامی، بر عدم حمایت مسکو در هر گونه اقدام سخت علیه تهران تاکید کرد و گفت: مسکو فکر می‌کند دیپلماسی بهترین گزینه حل اختلاف‌ها و تنش‌هاست.
رئیس جمهوری روسیه نیز در این رابطه پس از گفت و گو با نخست‌وزیر ایتالیا در کنفرانس خبری مشترکی در مسکو از حل دیپلماتیک مسئله اتمی ایران و بازگشت پرونده ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دفاع کرد و گفت: در واقع در حال حاضر شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای ایران مذاکره می‌کند؛ اما باید از مذاکرات میان شش کشور و ایران برای بازگرداندن این روند به چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی استفاده کنیم. ولادیمیر پوتین که هفته گذشته در جریان دیدارش با رئیس جمهوری ایران نسبت به پاسخ مثبت جمهوری اسلامی به پیشنهادهای غرب ابزار خوشبینی کرده بود بار دیگر بر این خوشبینی تاکید کرد و گفت: با توجه به آنچه از شریکان ایرانی در شانگهای شنیدیم پذیرش پیشنهادها از جانب آنها کاملا ممکن است. در همین حال «رومانوپرودی» نخست وزیر چپگرای ایتالیا در کنفرانس خبری مشترک خود با پوتین، به روابط اقتصادی کشورش با ایران اشاره کرد و اظهار داشت: ما در ایران منافع حیاتی داریم و از این استقبال می‌کنیم که از چند و چون پرونده اتمی ایران آگاه باشیم.
بیانیه حمایت از ایران
این حمایت‌های انجام شده از حل دیپلماتیک مسئله هسته‌ای ایران، روز گذشته با بیانیه 57 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی همراه شد این کشورها در پایان اجلاس خود در باکو با انتشار بیانه‌ای اعلام کردند: مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای ایران باید بدون هر گونه پیش شرطی از سرگرفته شود. به گزارش ایسنا، اعضای سازمان کنفرانس اسلامی در ادامه این بیانیه آورده‌اند: ما باورمان مبنی بر اینکه تنها راه‌حل مسئله هسته‌ای ایران از سرگیری مذاکرات بدون پیش شرط است ابراز می‌کنیم. به عقیده تحلیلگران، بیانیه حمایت‌آمیز اعضای سازمان کنفرانس اسلامی از برنامه اتمی ایران به فاصله اندکی پس از بیانیه اعضای جنبش عدم تعهد در حمایت از فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی، می‌تواند به عنوان دستاوردی برای تیم دیپلماسی هسته‌ای کشورمان تلقی شود هر چند که اختلاف‌های اصلی موجود بر سر پرونده اتمی جمهوری اسلامی میان تهران و غرب در جریان است و حمایت‌های غیرمتعهدها و اعضای سازمان کنفرانس اسلامی نمی‌تواند این اختلاف‌های موجود را از بین ببرد.