پیام جدید چنی برای کرملین

حنیف غفاری
"دیک چنی" معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا و یکی از تندروترین افراد موجود در میان نومحافظه‌کاران در اجلاس جمهوری‌های پیشین اتحاد جماهیر شوروی در منطقه بالتیک و دریای سیاه اظهاراتی ضد کاخ کرملین را مطرح نمود تا بدین وسیله پیام جدیدی را به مسکو مخابره کند.
وی عملا اعلام کرد که در منطقه آسیای مرکزی دیگر موضوع منافع مشترک مطرح نیست و آمریکا این منطقه را جزء منافع خصوصی خود می‌داند! نکته جالب توجه این که اجلاس فوق بدون شرکت روسیه برگزار شد.
از زمان ریاست جمهوری بیل کلینتون تاکنون چالش میان کاخ کرملین و کاخ سفید پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و کمونیسم از معادلات قدرت ادامه داشته است. منتهی از زمان آغاز ریاست جمهوری بوش پسر در سال 2000 این اختلاف وارد مرحله جدیدی شده است.
در طی دوران نخست ریاست جمهوری "جرج بوش" کاخ‌سفید با کمک دیپلمات‌های وابسته‌ای از جمله "سولانا" سعی کرد تا طرح "گوام" را به عینیت برساند. این طرح به منظور همه ایزوله کردن مسکو در معادلات منطقه‌ای آسیای مرکزی و متعاقبا در سطح نظام بین‌الملل طراحی شده بود. وقوع انقلاب نارنجی در اوکراین و انقلاب مخملین در گرجستان گام‌هایی در جهت به عینیت رساندن این طرح از سوی آمریکا محسوب می‌شدند.
"ساکاشویلی" و یوشچنکو نتوانستند در برابر روسیه ایستادگی کنند و اکنون به علت عدم حمایت‌های کامل آمریکا و غرب در انزوایی سخت قرار گرفته‌اند. در هر حال کاخ سفید هم چنان نسبت به ادامه طرح گوام اصرار می‌ورزد.
از سویی دیگر جمهوری‌خواهان کاخ‌سفید که خود ناقضین حقوق بشر محسوب می‌شوند با ایراد اتهامات مختلف به چین و روسیه سعی دارند پکن و مسکو را دو مهد نقض حقوق بشر جلوه دهند. بوش بارها نگرانی خود را از اقدامات پوتین در روسیه اعلام کرده است و این درحالیست که جرج واکر بوش در نقض حقوق انسانی شهروندان آمریکایی گوی سبقت را از دیگران ربوده است. اما اظهارات اخیر دیک چنی بار دیگر پای بست ویران اندیشه سیاسی و عدم موقعیت سنجی در نظام بین‌الملل را در سطح حزب حاکم بر آمریکا به تصویر کشید. "چنی" به عنوان عامل اصلی طراحی حادثه "سپتامبر و مسئول اصلی هماهنگ سازی کاخ‌سفید و دستگاه‌های امنیتی آمریکا بزرگ‌نمایی تهدید عراق قبل از جنگ در این کشور، هم اکنون آسیای مرکزی را جزو منافع خصوصی آمریکا می‌داند.
در این‌جاست که "پوتین" و دیگر مقامات روسی باید مواضع خود را بر ضد واشنگتن ترسیم کنند. کاخ کرملین تاکنون در بسیاری از موارد باسکوت و از دست دادن زمان و عدم پاسخگویی مناسب به تهدیدات واشنگتن فضای زیادی را برای مانور غرب در آسیای مرکزی باز گذاشته است. مسلما در صورت ادامه روند کنونی و سکوت کاخ کرملین در آینده شاهد پشیمانی پوتین و لاوروف خواهیم بود.