روسیه قابل اعتماد نیست

محمد اخباریون
روزنامه آمریکایی "نیویورک تایمز" با طرح این مطلب که هرگاه به روسیه نیاز بوده، این کشور در مواقع ضروری غایب بوده است، به دولت آمریکا توصیه کرده است که در مواجهه با برنامه هسته‌ای ایران به کمک روسیه دل نبندد.
این روزنامه نوشت: شاید از زمان جنگ جهانی دوم به بعد همکاری چندانی میان روسیه و آمریکا وجود نداشته است اما در هفته‌های پس از وقوع حوادث 11 سپتامبر؛ "ولادیمیر پوتین" رئیس‌جمهوری روسیه از واشنگتن در حمله به افغانستان، حمایت چشمگیری کرد؛ به خصوص هنگامی که راه را برای استقرار پایگاه‌های آمریکا در منطقه‌ آسیای مرکزی گشود.
نیویورک تایمز اضافه کرده است: دولت بوش نیز در عوض امید زیادی به همکاری روسیه در تقویت روابط با کشورهایی بست که پیش از آن تحت سلطه سابق مسکو بودند.
"واشنگتن همچنین در جلوگیری از برنامه هسته‌ای ایران و کره شمالی و در عین حال تضمین منابع انرژی و دیگر مسایل چشم امید به همکاری کرملین دوخت" در ادامه این گزارش تاکید شده است:‌ امروز درست در زمانی که همکاری روسیه درباره ایران اهمیت حیاتی یافته است بیانیه‌های آقای پوتین بسیار دور از انتظار است و به عبارتی می‌توان گفت که، تحقق انتظارات و آرزوهای آمریکا نیز دور از انتظار است.
نیویورک تایمز نوشته است: اکنون که روسیه چنان اعتماد به نفسی یافته که می‌تواند راه خویش را در پیش گیرد خانم "کاندولیزا رایس" وزیر امور خارجه آمریکا و "دیک چنی" معاون بوش هر دو از بازنگری در واکنش به این اقدام روسیه سخن به میان می‌آورند.
"این دو مقام ارشد آمریکایی در دیدار با کارشناسان خارجی به دنبال این سوال بودند که برای تغییر رفتار کرملین تا چه حد می‌توانند از مسکو انتظارات داشته باشند اما پاسخ کارشناسان این بود که واشنگتن نباید چندان به مسکو دلخوش باشد".
این روزنامه افزوده است: تازه‌ترین شکایت آمریکا از روسیه مربوط به جلوگیری از اقدام قوی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران و همچنین دست دوستی دراز کردن کرملین به جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) بشمار می‌رود که غرب به آن پشت کرده بود.
نیویورک تایمز تاکید کرد: آن روزها که از آمریکا برای تاسیس فروشگاه در سرزمین امپراطوری اتحاد جماهیر شوروی استقبال شود؛ گذشته است و دولت پوتین مشغول رایزنی با کشورهای آسیای مرکزی است تا نیروهای آمریکایی را از خاک خود بیرون برانند این کشور همچنین موانع تازه‌ای در راه سرمایه‌گذاری غرب در منابع انرژی ایجاد کرده است و بدتر از همه این که از لوله‌های انتقال گاز طبیعی برای ایجاد زمینه‌ای جهت تشویق کشورهایی چون "بلاروس" و تنبیه کشورهای نافرمانی چون "اوکراین" استفاده کرد.
اکنون هراس معاونان و مشاوران آقای بوش از این است که احتمالا اقدام پوتین به عنوان میزبان نشست سران هشت کشور صنعتی دنیا که قرار است در ماه ژوئیه در شهر "سنت پیترزبورگ" انجام شود؛ چه خواهد بود چرا که وی از این امر به عنوان فرصت مغتنمی استفاده خواهد کرد تا منافع خویش را در پیش گیرد صرف‌نظر از این که میهمانان وی از این امر استقبال به عمل آورند یا خیر".
به نوشته نیویورک تایمز؛ پوتین هم اکنون نیز نگرانی خود را از احتمال تلاش آمریکا و متحدانش برای مانع تراشی در راه حفظ امنیت منافع مسکو و جلوگیری از پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانی اعلام کرده است.
این روزنامه به نقل از "استفن سستانوویچ" یکی از سیاستگذاران ارشد آمریکا در امور روسیه در زمان ریاست جمهوری "بیل کلینتون" گزارش داد: آنها (آمریکا) می‌دانند که این رابطه‌‌ای نیست که از روسیه انتظار دارند.
وی که هم اکنون در شورای روابط خارجی آمریکا عضویت دارد و در نشست خانم رایس و چنی شرکت داشته، ضمن اعلام این که دولت بوش درباره این که چه رویکردی را در قبال روسیه در پیش گیرد مطمئن نیست، افزود: با وجود آن که هنوز افراد اندکی وجود دارند که به رابطه خوب بوش و پوتین اشاره می‌کنند اما خود آنها نیز می‌دانند که راهکار این مشکلات این نیست آنها هنوز امید دارند که روسیه همکاری اندکی در مساله ایران، امور ضدتروریسم و شاید انرژی از خود به خرج دهد اما گذشته از این موارد دورنمایی از همکاری میان دو کشور متصور نیستند.
این روزنامه یکی از مهمترین عوامل این گسستگی در روابط دو کشور را سرکوب ناراضیان از سوی مسکو عنوان کرد که علاوه بر به زندان افکندن صاحبان بزرگ صنایع بر احزاب سیاسی و مطبوعات محدودیت‌هایی اعمال کرده است.
با این حال آقای بوش و خانم رایس بر این نکته تاکید دارند که آنها به طور کل از روسیه قطع امید نکرده‌اند و از این رو پیشنهاد برخی از منتقدین مبنی بر خروج از نشست گروه هشت و یا دعوت نکردن روسیه به همکاری با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) ترتیب اثر نخواهد داد.
نیویورک تایمز نوشته است: در عین حال بسیاری از مقامات دولت بوش اعتقاد دارند که همکاری میان مسکو و واشنگتن در زمینه‌های مربوط به خاورمیانه چندان فعالانه نخواهد بود و آنها تنها امید دارند که روسیه در راه اهداف آمریکا در منطقه مداخله نکند.
"نیکلاس کی گوسدوف" سردبیر نشریه منافع ملی و یکی از اعضای مرکز نیکسون در این باره به نیویورک تایمز گفته است: واقعیت آن است که هر دو رئیس جمهور به انتهای خط همکاری میان خود رسیده‌اند ولی حوادث عمیق‌تری در حال وقوع است.