عملکرد پنجساله حامد کرزای در افغانستان

پایگاه اینترنتی "بی‌‌بی‌سی" در گزارشی نوشت: پنج سال از اشغال و یورش نظامی به افغانستان و نیز تشکیل دولت "حامد کرزای" در این کشور می‌گذرد؛ اما این تحولات بنیادین چیزی جز ناامنی و فقر و فلاکت نصیب مردم افغانستان نکرده است.
این پایگاه اینترنتی در شماره روز دوشنبه خود به تحلیلی از کارنامه پنج ساله دولت "حامد کرزای" بعد از سرنگونی طالبان در سال 2001 و حضور اشغالگران در این کشور پرداخته است.
بی‌بی‌سی می‌نویسد: پنج سال قبل در دسامبر سال 2001 کنفرانس "بن" آلمان با شرکت سازمانهای جهانی و کشورهای تصمیم‌گیرنده در مورد افغانستان حامد کرزای را به ریاست دولت موقت افغانستان منصوب کرد.
مردم افغانستان در این مدت شاهد تحولات مثبت و منفی زیادی بوده‌اند.
بعد از این انتصاب؛ مجمع ملی "لویه جرگه" افغانستان در سال 2002 حکم ریاست جمهوری کرزای را تنفیذ کرد و در دومین مجمع نیز قانون اساسی این کشور به تصویب رسید.
متعاقب آن بعد از چندین دهه برای نخستین بار کشور افغانستان شاهد برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی شد.
"نادر نادری" که در کنفرانس بن به عنوان ناظر حضور داشت و امروز عضو کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان است؛ معتقد است: ما از لحاظ کمی به اهداف‌مان دست یافته‌ایم؛ اما از نظر کیفی هنوز فاصله زیادی با این آرمانها داریم.
افغانستان امروز به کشوری تبدیل شده که مملو از سلاح است و شیوخ و روسای قبایل و مسوولان محلی می‌توانند به راحتی و مصون از مجازات خواست خود را در مناطق مختلف این کشور جامه عمل بپوشانند.
از همه این واقعیات تکان‌دهنده‌تر این است که طالبان با تمام قوا و قدرت شلیک به جنوب کشور بازگشته است. بدون شک برخی بخش‌ها شاهد پیشرفت‌هایی جزیی بوده است اما سوال اساسی این است: "میلیاردها دلار و هزاران نیروی خارجی که به افغانستان سرازیر شده‌اند؛ چه کاری برای این کشور محروم و ستمدیده انجام دادند؟"
این سوال از بسیاری از بازیگران صحنه تحولات چند سال اخیر افغانستان پرسیده شد.
"اشرف غنی احمدزی" وزیر سابق اقتصاد افغانستان در پاسخ به این سوال می‌گوید: سازمانهای امداد بین‌المللی به اندازه کافی آمادگی بازسازی دولت در یک کشور محروم که به تازگی از دامن یک جنگ داخلی خانمانسوز رهایی یافته است؛ را نداشتند.
"اخضر ابراهیمی" نماینده سابق سازمان ملل متحد در امور افغانستان و هم نسبت به عملکرد سازمان ملل و کشورهای اهداکننده کمک به افغانستان بسیار بدبینانه اظهارنظر کرده و می‌گوید: روشی که ما در افغانستان در پیش گرفتیم واقعا" "نکبت‌بار" است.
ما هم گرفتار تاخیر و هم گرفتار کاغذبازی و به جای آنکه میلیاردها دلار را صرف بازسازی و بهبود شرایط زندگی مردم در این کشور کنیم؛ دلارها را صرف خودمان کردیم.
ابراهیمی می‌افزاید: کشورهایی که وعده کرده بودند در کنار افغانستان باقی خواهند ماند هم در سال 2002 نیروی کافی برای بازسازی و خلع سلاح طالبان به این کشور اعزام نکردند.
به گفته وی؛ فقط پنج هزار سرباز در دوره مسئولیت وی در افغانستان وارد کابل شدند؛ درحالی که آمریکا هشت هزار سرباز خود را منحصراً مامور مبارزه با طالبان و القاعده در افغانستان کرد. از سوی دیگر شروع جنگ عراق و همزمانی آن با دوران‌ بازسازی افغانستان "یک دوره تلخ مرارت‌بار" برای افغانستان محسوب شد چرا که تمام منابع صرف پرداختن به جنگ عراق شد.
"فرانسیس واندرل" نماینده سابق سازمان ملل در افغانستان که امروز نماینده اتحادیه اروپا در این کشور است؛ معتقد است: در سال 2002 جنگ‌سالاران و فرماندهان نظامی شورشیان بیم آن داشتند که خلع سلاح شوند؛ اما امروز بعد از گذشت پنج سال از حضور نظامیان خارجی در افغانستان؛ رهبران مقتدر منطقه‌ای نه فقط ارتش‌های خصوصی خود را رهبری می‌کنند بلکه استان به استان مردان مسلح تحت امر آنها دسترسی کامل به تمام منابع دولتی و مراکز قدرت را دارند. بی‌بی‌سی در گزارش خود می‌افزاید: ضعف دولت در امر بازسازی نهادها و سازمانهای دولتی هم خود مزید بر علت است وفساد بدنه به خصوص دستگاه قضا و پلیس را فرا گرفته است.
تاکنون آلمان مسئولیت شکل‌دهی و آموزش نیروی پلیس افغانستان را بر عهده داشت اما ناموفق بودن این ماموریت؛ آمریکا را بر آن داشت تا این ماموریت را به دست گیرد.
حامد کرزای همواره به علت انتصابهای نادرست والیان در ولایات و روسای پلیس مورد انتقاد قرار دارد.
کرزای خود در مصاحبه‌ای به این نقاط ضعف عملکرد دولت خود اعتراف کرده است.
سیاست "چادر بزرگ" او که در برگیرنده همه افکار سیاسی در زیر چتر تصمیم‌گیریهای دولت است مورد انتقاد گروههایی درون کشور قرار گرفته و برخی هم خود را فراموش شده در بدنه تصمیم‌گیری دولت می‌پندارند.
اخضر ابراهیمی معتقد است که جامعه جهانی درگیر در افغانستان باید از همان ابتدای کار در تشکیل دولت افغانستان در سال 2002 طالبان را هم در دولت مشارکت می‌داد.
"زلمای خلیل‌زاد" سفیر سابق آمریکا در افغانستان و نماینده ویژه جرج بوش هم معتقد است که باید به پایگاههای طالبان در مرزهای افغانستان با پاکستان توجه بیشتری می‌شد.
امروز با مجتمع شدن قاچاقچیان مواد مخدر؛ جنایتکاران سازماندهی شده و فعالیت طالبان در استانهایی که دولت حضور ندارد یک "مافیای قدرت" تشکیل شده است.
پایگاه اینترنتی بی‌بی‌سی در گزارش خود نوشته است که ژنرال "کارل ایکنبری" یکی از فرماندهان آمریکایی معتقد است: جایی که جاده تمام می‌شود؛ طالبان آغاز می‌شود."
مردم امیدوارند با آمدن فصل بهار نه فقط از سرمای کشنده زمستان رهایی خواهند یافت بلکه امید می‌رود دولت‌شان هم از سوی ناتو و هم از سوی کشورهای اهداکننده حمایت می‌شود.
اینک بعد از گذشت پنج سال؛ همه معتقدند که باید فرآیند تحولات پیشین دگرگون شده و به گونه‌ای دیگر در افغانستان وارد عمل شد.