آمریکا شوکه شد!

گروه اقتصادی ـ مهدی شهرآبادی: بی.بی.سی گزارش داد، قرارداد 13 میلیارد دلاری ایران با شرکتهای اروپایی شل و رپسول در حالی به امضای طرفین رسیده که آمریکا فشارهای گسترده ای به جامعه جهانی به خصوص کشورهای اروپایی برای انزوای اقتصادی ایران وارد می‌کند.
قرارداد اولیه طرح توسعه فازهای 12 و 13 میدان گاز پارس جنوبی میان ایران و شرکت هلندی- انگلیسی «رویال داچ شل» و شرکت اسپانیایی «رپسول» منعقد شده است و تولید روزانه 3 میلیارد فوت مکعب گاز ترش از مخزن گازی پارس جنوبی از اهداف قرارداد جدید است.
ارزش این قرارداد در صورت نهایی کردن قرارداد تا پایان سال جاری میلادی به 13 میلیارد دلار خواهد رسید.
غلامحسین نوذری، مدیرعامل شرکت نفت ایران در مورد فشار آمریکا بر شرکتهای بین المللی برای انصراف از سرمایه گذاری در طرحهای نفتی و گازی ایران گفته است «وقتی که شرکتهای خارجی حاضر می شوند در ایران سرمایه گذاری کنند، یعنی این فشارها مؤثر نیست».
15 هزار شغل
با آغاز طرح توسعه فازهای 13 و 14 میدان گازی پارس جنوبی، بیش از 15 هزار نفر نیروی متخصص و غیرمتخصص مشغول به کار می شوند.
خبرگزاری رسمی اسپانیا نیز اعلام کرده که قرار است گاز استخراجی در این پروژه به هند و خاور دور فروخته شود. ذخیره میدان گازی پارس جنوبی 14 تریلیون مترمکعب گاز برآورد می شود که 8 درصد ذخایر گاز شناخته شده جهان و 50 درصد ذخایر گاز ایران است.
این میدان با قطر مشترک است و ایران از چند سال پیش بهره برداری از آن را آغاز کرده است.
واکنش آمریکا
از سویی مقامات آمریکایی نیز اعلام کرده اند که تفاهمنامه شرکتهای بین المللی شل و رپسول با شرکت ملی نفت ایران برای توسعه فازهای 13 و 14 پارس جنوبی مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا درباره احتمال اعمال تحریم علیه آن تصمیم‌گیری شود.
شرکت هلندی ـ انگلیسی شل و شرکت رپسول اسپانیا در حالی تفاهمنامه توسعه فازهای 13 و 14 پارس جنوبی را با ایران منعقد کردند که آمریکا تلاش بسیاری می کند با ایجاد جوی پرتنش، فضای سرمایه گذاری در پروژه ها را با مشکلاتی مواجه کند.
روزنامه فایننشیال تایمز گزارش داد که قوانین آمریکا به دولت بوش این اجازه را می دهد که علیه سرمایه گذاری شرکتهای غیرآمریکایی در بخش انرژی ایران اقدام کند، با این حال به دلیل نگرانی از مناقشات تجاری و ریسک ایجاد مخالفت جدی در میان متحدین تاکنون هیچ شرکت خارجی به دلیل سرمایه گذاری در بخش انرژی با جریمه مواجه نشده است.
شان مک کورمک، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در این باره گفت که سیاستگذاران و مشاوران حقوقی کاخ سفید به بررسی قرارداد امضا شده خواهند پرداخت تا در خصوص احتمال انجام اقدامی علیه آن تصمیم گیری کنند.
«مک کورمک» با این حال از بیان اینکه شرکتهای شل و رپسول در صورت حضور در پروژه پارس جنوبی با چه تحریم هایی مواجه خواهند شد، امتناع کرد.
بر اساس این گزارش، در صورت تحقق پروژه مذکور شامل ایجاد تأسیسات ال.ان.جی با هدف فروش به بازارهای اروپا و آسیا خواهد بود و انتظار می رود که تصمیم گیری نهایی برای آن تا بهار آینده صورت بگیرد.
فشار به چین
همچنین برخی از اعضای برجسته کنگره آمریکا از دولت بوش خواستند دولت چین را به علت انعقاد قرارداد 16 میلیارد دلاری توسعه میدان گازی پارس شمالی ایران، مورد تحریم قرار دهد.
به گزارش رویترز، تنی چند از نمایندگان برجسته کنگره آمریکا از دولت بوش خواستند به دولت چین فشار بیاورد تا از قرارداد 16 میلیارد دلاری توسعه میدان پارس شمالی ایران کناره گیری کند. این نمایندگان هشدار دادند در صورتی که چین به این قرارداد پایبند باشد و اقدام به سرمایه گذاری 16 میلیارد دلاری در پارس شمالی کند، دولت بوش را تحت فشار قرار خواهند داد تا چین را مورد تحریم قرار دهد.
دو کشور ایران و چین در ماه دسامبر گذشته قرارداد مقدماتی سرمایه گذاری 16 میلیارد دلاری برای توسعه میدان گازی پارس شمالی را منعقد ساختند.
معرفی طرح
طرح توسعه فازهای 13 و 14 با هدف تولید روزانه 3 میلیارد فوت مکعب در روز گاز ترش از مخزن گازی پارس جنوبی، انتقال گاز ترش به محل پالایشگاه واقع در سایت 2 منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در فاصله 135 کیلومتری از دریا و 50 کیلومتری غرب عسلویه، همچنین فرآورش و جداسازی روزانه یکصد و ده بشکه میعانات گازی است.
گفتنی است، گاز ترش برای شیرین سازی و تبدیل به LNG به بخش Persian ارسال می شود. تأسیسات دریایی این طرح شامل 4 سکوی استخراج گاز در فواصل 136 و 140 کیلومتری از تأسیسات ساحلی، سه رشته خط لوله اصلی گاز به قطر 32 اینچ و یک گوی شناور برای صدور میعانات گازی در فاصله 6 کیلومتری از ساحل است.
انتقال تکنولوژی
طبق مفاد قرارداد، پیمانکار طرح باید حداقل 51 درصد از کالاها و تجهیزات را از صنایع ساخت داخل تأمین کند که این مسأله باعث استفاده از توانمندی پیمانکاران داخلی و انتقال تکنولوژی به داخل کشور خواهد شد. همچنین معادل یک درصد از مجموع سرمایه پروژه، صرف آموزش نیروی انسانی خواهد شد.این قرارداد که مربوط به بخش بالادستی پروژه است، به شیوه بیع متقابل منعقد شده و سالانه 16 میلیون تن LNG صادر می شود. هزینه بخش بالادستی 3/4 و در بخش پایین دستی 6 - 5 میلیارد دلار برای واحد LNG برآورد شده است.
50 درصد سهم در اختیار ایران
غلامحسین نوذری ـ مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران ـ در حاشیه مراسم امضای قرارداد توسعه فازهای 13 و 14 میدان گازی پارس جنوبی با بیان این مطلب اظهار کرد: این قرارداد بزرگترین پروژه از نظر سرمایه گذاری و میزان گازی است که به LNG تبدیل می شود.
وی افزود: بخش بالادستی فازهای 13 و 14 به صورت بای بک اجرا می شود، زیرا توسعه میادین بالادستی باید بر اساس قانون اساسی در اختیار شرکت ملی نفت ایران باشد؛ در این بخش از آنجا که بخش خصوصی حضور پیدا می کند به صورت مشارکت اجرا می شود به گونه ای که 50 درصد سهم آن مربوط به شرکت ملی نفت، 25 درصد شل و 25 درصد رپسول است، همچنین در بخش پایین دستی نیز اجرای پروژه به صورت مشارکت و سرمایه گذاری مشترک است به طوری که هر کسی متناسب با سهمش فعالیت می‌کند.
مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در خصوص نحوه تأمین هزینه های لازم توسط این شرکت توضیح داد: یک راه آن فاینانس کردن هزینه های پروژه است، اگرچه احتمالاً برای تسریع اجرای پروژه ها باید از منابع داخلی استفاده کنیم و در این راستا پروژه های LNG به قدری مورد استقبال هستند که بتوانیم با شرکتهایی که به صورت مشترک LNG تولید می کنیم، در بخش فاینانس پروژه نیز هماهنگ شویم.
او با اشاره به تولید سالانه 16 میلیون تن LNG از فازهای 13 و 14 پارس جنوبی یادآوری کرد: بیشترین گاز خام یا گاز ترش را به این واحد LNG می دهیم و هزینه بیشتری در بخش بالادستی و پایین دستی به این دو فاز اختصاص داده شده است.
به گفته وی، مدت زمان اجرایی شدن پروژه 42 ماه پس از تصمیم گیری نهایی سرمایه گذاری (FID) است که خود FID از مجموعه قراردادهای جانبی تشکیل شده و پیش بینی می شود تصمیم گیری نهایی تا پایان سال 2007 تکمیل شود.
پروژه‌ای برای 30 سال
وی نحوه بازپرداخت سرمایه را از محل تولید میدان و محاسبه میزان گازی که به خود کارخانه LNG داده می شود، دانست و گفت: LNG پروژه ای است که برای مدت 25 تا 30 سال سرمایه گذاری می شود، بنابراین آینده باید به دقت دیده شود، همچنین اطمینان از بالادستی و تأمین گاز نکته مهم دیگری است که مورد توجه قرار می‌گیرد.
به گفته او، مذاکرات برای اجرای این پروژه نیز از سالها پیش آغاز شده بود و مذاکرات با طی کردن روند طبیعی خود در این مقطع زمانی به مرحله نهایی رسیده است.
تولید 16 میلیون تن ال.ان.جی
علی احمدی، مدیر پروژه فازهای 13 و 14 پارس جنوبی شرکت نفت و گاز پارس نیز در این باره گفت: با فروش روزانه 3 میلیارد فوت مکعب گاز که معادل 85 میلیون مترمکعب خواهد بود، پروژه پرشین ال.ان.جی قادر است که سالانه 16 میلیون تن ال.ان.جی تولید کند.
به گفته وی، در این پروژه چهار سکو هر یک حدود 3 هزار تن نصب خواهد شد و 44 چاه نیز مورد حفاری قرار می گیرد و خطوط لوله ای با مجموع طول 420 کیلومتر نیز گاز را به خشکی منتقل خواهد کرد.
احمدی با اشاره به امضای تفاهمنامه توسعه میادین 13 و 14 پارس جنوبی تصریح کرد: مذاکرات در خصوص پروژه پرشین ال.ان.جی از 23 جولای سال 2001 میان شرکت ملی نفت ایران و رپسول اسپانیا آغاز شد و سپس شرکت شل نیز به عنوان دارنده فناوری ال.ان.جی در ژانویه 2002 به این مذاکرات پیوست.
وی با اشاره به اینکه چارچوب توافقنامه پروژه در دسامبر 2004 توسط شرکت ملی نفت به امضا رسیده است، افزود: بر این اساس شرکتهای شل و رپسول به عنوان سرمایه گذاران مستقیم هزینه های مالی پروژه را تأمین خواهند کرد.
او با بیان اینکه شرکتهای رپسول و شل به صورت 50 - 50 در این پروژه حضور دارند، ادامه داد: سهم طرف ایرانی در این قرارداد 51 درصد است، ولی تلاش می کنیم تا درصد بیشتری از سهم را به خود اختصاص دهیم؛ سلامتی، ایمنی و محیط زیست از اهدافی بوده است که توجه زیادی به آن مبذول شده و خوشبختانه پیمانکار پروژه در این زمینه از استانداردهای بالایی برخوردار است.
شل، نوروز در ایران
همچنین استیو راتلیف ـ مدیر پروژه پرشین ال.ان.جی شرکت شل ـ ابراز امیدواری کرد که گاز تولیدی این پروژه به بازارهای بزرگ اروپا، آسیای شرقی و شبه قاره هند متصل شود و این پروژه به یک پروژه قابل توجه بین‌المللی تبدیل شود.
وی که به نمایندگی از شرکت شل در مراسم امضای تفاهمنامه پروژه توسعه فازهای 13 و 14 پارس جنوبی صحبت می کرد همچنین ابراز امیدواری کرد که بزودی در ماههای فوریه یا مارس و پیش از نوروز برای امضای توافقنامه های بعدی این پروژه در تهران حاضر شوند.
وی با بیان اینکه شرکت شل از حضور و شرکت در این پروژه و موفقیت بزرگ خرسند است، تأکید کرد: نیاز نیست بدین نکته اشاره کنیم که ایران یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر گاز جهان است و ما معتقدیم که آینده بسیار روشنی در توسعه منابع گازی ایران وجود دارد و تمایل داریم که در صورتی که این فرصت در اختیار ما قرار گیرد سهم کوچکی در این مسأله ایفا کنیم که به طور خاص در بخش جدید صادرات ال.ان.جی ایران تمرکز خواهد یافت.
وی با بیان آن که آنچه تاکنون به دست آمده است کار ساده ای نبوده است، ابراز امیدواری کرد که در آینده نزدیک و در صورت امکان قبل از عید نوروز تصمیم گیری نهایی سرمایه گذاری (FID) پروژه به نتیجه برسد.
او با بیان اینکه این پروژه یک پروژه در سطح جهانی است که می تواند با دیگر پروژه های بزرگ بین المللی مقایسه شود، عنوان کرد جدیدترین فناوری های جهانی و بالاترین سطح تجربه در اجرای پروژه ها در اختیار این پروژه است و ایران نیز با توجه به توان بالای خود در اجرای پروژه ها می تواند تعامل بسیار خوبی داشته باشد.
نماینده شرکت شل ادامه داد: این پروژه در هنگام تکمیل حدوداً 3 میلیارد فوت مکعب گاز را برای کارخانه ال.ان.جی جهان تأمین خواهد کرد که سالانه 16 میلیون تن ال.ان.جی از این پروژه تولید خواهد شد.
رپسول: افتخار می‌کنیم
نماینده شرکت رپسول نیز در امضای تفاهمنامه پروژه توسعه فازهای 13 و 14 پارس جنوبی اعلام کرد: بدانچه که دست یافته ایم افتخار می‌کنیم.
فرناندز کاستا ـ یکی از مدیران ارشد شرکت رپسول اسپانیا ـ اظهار کرد: امروز روز افتخار است، افتخار برای حضور در اینجا و دستیابی به آنچه که اکنون هستیم و توافقی برای یک پروژه بزرگ سرمایه‌گذاری میان شرکتهای بین‌المللی نفتی و شرکت ملی نفت ایران.
وی با بیان اینکه دستیابی به چنین توافقاتی آسان نیست، افزود: متوجه هستید که به اجماع رسیدن در خصوص منافع و خواست های تمام طرف های قرارداد سخت است، اما ما این کار را به انجام رسانده ایم و می توانیم به آنچه دست یافته‌ایم، افتخار کنیم.