ماهواره یک فرصت فرهنگی است

* از طرح جدید مجلس برای استفاده از ماهواره بگویید؟
** آنچه که فوریت دارد یکی طرح خرید ماهواره است یکی هم طرح اصلاح قانون ماهواره که دو تا طرح است و از سوی 80 الی 100 نماینده امضا شده است.
* منظور شما از طرح خرید ماهواره چیست؟
** ما در این طرح پیشنهاد کردیم ماهی 250 میلیون دلار از فروش نفت در اختیار صدا و سیما قرار دهند تا قادر به خرید ماهواره‌ای از نوع D.B.S شود و لازم نباشد برای پخش برخی شبکه‌ها چون العالم و سحر و حتی شبکه‌های استانی ماهواره اجاره کنیم، ما باید بتوانیم خود ماهواره داشته باشیم. چند دلیل دارد یکی اینکه مقرون به صرفه است و ما را از نظر فناوری جلو می‌اندازد و هم می‌توانیم پوشش منطقه‌ای ایجاد کنیم برای کشورهای فارسی زبان و اسلامی و هم یک مسیر مطمئن را برای ارسال پیام انتخاب می‌کنیم چون اجاره از ماهواره‌های دیگر مطمئن نیست. مثلا مدتی ارسال برنامه از شبکه سحر را بستند بنابراین خیلی نمی‌شود روی این ماهواره‌های اجاره‌ای حساب باز کرد. برای خرید ماهواره هم باید قانون ماهواره را اصلاح کرد. یکی از اهداف ما هم این است که همه شبکه‌های استانی را بدهیم روی ماهواره تا قابل دریافت باشد. بدین منظور تنوع شبکه‌ها را هم زیاد می‌کنیم، چون قانون ماهواره ناکارآمد است و اجازه نمی‌دهد شما دیش ماهواره داشته باشید و از ماهواره به نوعی استفاده کنید. بنابراین ما باید دو قانون سال 72 و 73 را اصلاح کنیم چون بر اساس قوانین موجود استفاده از ماهواره برای عموم مردم آزاد نیست. البته به برخی این اجازه داده می‌شود. ما صدا و سیما را موظف کردیم که لااقل سه شبکه ماهواره‌ای ایجاد کند ماهواره‌های 1 و 2 و 3 برنامه‌ها را از ماهواره‌های مختلف بگیرد و هم زمان برای مردم بفرستد تلویزیون پذیرفته تا 10 شبکه را می‌تواند توسعه دهد البته مشکلات مالی دارد که قرار است برطرف کنیم. تلویزیون معتقد است ما در فضای آنالوگ هستیم و اگر سیستم دیجیتال شود مشکلمان حل می‌شود.
سعی کردیم با محل تامین اعتباری که دیدیم، این موضوع حل شود. بنابراین صدا و سیما مشکل محتوایی با قانون ندارد من معتقدم اگر صدا و سیما ملزم شود برنامه‌های مختلف را از ماهواره بگیرد اعم از برنامه‌های ورزشی، فیلم و سریال بخش محدودی از نیازهای رسانه‌ای مردم مرتفع می‌شود.
* اگر قرار است ماهواره‌ها از خانه جمع شوند چه چیزی باید جایگزین آن شود؟
** ببینید من معتقدم حاکمیت همان طور که موظف است از وضعیت فرهنگی صیانت کند موظف است نیازهای فرهنگی مردم را هم مرتفع کند. ماهواره یک فرصت فرهنگی است و حاکمیت نمی‌تواند این را از مردم بگیرد و سلب کند. ضمن اینکه بند یک ماده 104 قانون برنامه چهارم توسعه هم صراحت دارد که دولت موظف است از طریق صدا و سیما برنامه‌های ماهواره‌ای را از طریق کابلی برای مردم پخش کند.
مردم این را حق حاکمیت می‌دانند که برخی برنامه‌ها از این شبکه‌های ماهواره را فیلتر کند و بلکه از این فرصت باید استفاده شود و معتقدم این ماهواره‌هایی هم که وجود دارند به این شکل که برخی می‌گیرند 40 درصد، 50 و بالای 70 درصد مردم دیش ماهواره دارند معتقدم بالای 99 درصد آنها استفاده غیرهنجار شکنی می‌کنند. یعنی از فیلم‌ها، سریال‌ها و گزارشهای خبری استفاده می‌کنند چون صدا و سیما نتوانسته تامینشان کند. این به معنی ضعف صدا و سیما نیست خیر چون هر چقدر هم که ما تلاش کنیم، سقف تواناییمان محدود است. حداکثر 10 تا 20 شبکه می‌توانیم ایجاد کنیم. فارغ‌ از بقیه محدودیتها در تعداد هنرمند هم محدودیت داریم. در حالی که در دنیا هزاران شبکه وجود دارد. تمام دنیا حرف می‌زنند و شاید تمام حرفاهایشان غیراخلاقی نباشد. این کار از چه وقتی صورت می‌گیرد. بلافاصله بعد از تصویب طرح در مجلس یا باید فرصت داده شود.
* برای تامین بودجه آن؟
** مشکل تامین بودجه نیست، ظاهرا دو یا سه ماه فرصت وجود دارد البته برای هر بندی یک فرصت جداگانه داده شده است.
* چگونه برنامه‌های جذاب وارد خانه‌های مردم می‌شود؟
** DMP بخش خصوصی است که دیش‌های حرفه‌ای را تامین می‌کند و شبکه‌های داخلی و کابلی ایجاد می‌کند. DMP همانند بخش‌های خصوصی دیگر چون پارس آن لاین عمل می‌کند. طبعا انتظار دارد چون بخش‌های دیگر خصوصی انحصاری باشد. DMP تحت نظارت قانون، خط قرمزها را تعیین و بر روی شبکه‌ها اعمال می‌کند.
در صورتی که مردم از دیش‌های ماهواره استفاده کنند مسلما از امکانات DMP بهره نخواهند گرفت بنابراین مقرون به صرفه نخواهد بود.
* منظورتان جریمه‌های 500 هزار الی 5 میلیون تومانی است؟ چرا جریمه‌ها را این قدر سنگین در نظر گرفته‌اید؟
** ببینید، اگر قرار است مزیت اقتصادی این شرکت تامین شود باید جریمه‌ها افزایش یابد و مردم به سمت استفاده از ماهواره نروند. از این به بعد نگاه اقتصادی است دیگر نمی‌توان بحث سیاسی و امنیتی را طرح کرد. در همه جا این کار صورت می‌گیرد مثلا در اندونزی و هند، DMP وجود دارند، حالا به اسم‌های دیگر. یعنی امکانات LPL را ایجاد می‌کنند و برنامه در اختیار مردم قرار می‌دهند اگر بخواهیم این کار را بکنیم باید حتما داشتن دیش‌های غیرمجاز را ممنوع کنیم مالزی که معمولا در خیلی موارد برای مردم دیگر کشورها الگوست با حفظ شرایط فرهنگی‌اش توانسته کشور را پیش ببرد. یعنی همین راه را رفته، برنامه‌ها را می‌گیرد و هرکدام را دوست داشت فیلتر می‌کند و به مردم نشان می‌دهد. آنجا داشتن دیش برای هر خانه‌ای را 25 هزار دلار جریمه قرار داده‌اند این به آن معناست که هیچکس دیش ندارد. ممکن است این جریمه را هیچکس نداده و هیچکس هم نگرفته ولی معتقدم شرایط ایجابی، ایجاد شده است. اگر شبکه DMP را ایجاد کنیم انگیزه‌ای برای استفاده از دیش ماهواره وجود ندارد مگر کسی بخواهد قانون کپی رایت را بشکند برنامه‌‌ای را ضبط کند و در بازار پخش کند طبیعتا جلوگیری می‌شود.
* به نظر تنها راه فرهنگ‌سازی است؟ با کدام روش امکان‌پذیر است؟
** بله تنها راه فرهنگ‌سازی است، فرهنگ‌سازی هم روش و ادبیات خود را دارد و زمان‌بر است بنابراین ما در حوزه قانون کم نداریم ولی تبدیل به فرهنگ نشده است. خیلی از جوان‌ها در دهه هفتاد، در ایام برگزاری جام جهان فوتبال دنبال یک کانال ماهواره‌ای بودند فقط هدفشان از دیدن ماهواره این بود که فوتبال ببینند. از موقعی که شبکه 3 افتتاح شد با همه کاستی‌ها باز هم موثر بود بنابراین هر چه ما بتوانیم از درون به خواسته‌ها پاسخ دهیم تقاضا از بیرون کم می‌شود. آمارها نشان می‌دهد استفاده از ماهواره ایام عید چون تلویزیون برنامه‌های خیلی خوبی دارد کم می‌شود. به عبارت دیگر هر وقت ما نیازهای مردم را در داخل تامین کردیم مردم سعی نکردند نیازهای خود را از جای دیگر تامین کنند.
* علت مقاومت مردم در برابر اقدام نیروی انتظامی در جمع‌آوری ماهواره چیست؟
** مردم می‌گویند ماهواره در حریم خصوصی ماست و بد و خوب آن را خود تشخیص می‌دهیم دولت هم فرصت داخلی خوب را ایجاد نکرده است بنابراین ما از ماهواره استفاده می‌کنیم. ولی ما می‌گوییم امر خانوادگی که برخاسته از طبقه اجتماعی خانواده‌ها است مانع این می‌شود که زمانی که پدرمادرها در خانه هستند فرزندان به سمت کانال‌های غیراخلاقی ماهواره بروند اما زمانی که آنها حضور ندارند این امکان وجود دارد.
* ولی قفل کردن کانال‌های غیراخلاقی در میان استفاده کنندگان از ماهواره معمول شده است.
** باشد ولی همیشه نگاه فیزیکی و سلبی را رد نکنیم در یک جامعه که اسلحه است ممکنست قتل بیشتر صورت گیرد. ولی در جامعه که اسلحه نیست یا کم است قتل کمتر صورت می‌گیرد. بنابراین اگر می‌خواهیم این تبعات را که اندک هم هست جلویش را بگیریم مجبوریم اقدامات سلبی هم داشته باشیم.