نشست شانگهای فرصت طلایی برای ایران

در اجلاس سران کشورهای عضو "سازمان همکاری شانگهای" در شهر شانگهای، چین، محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری نیز بعنوان نماینده کشوری که هنوز عضو این کلوپ نیست، شرکت کرد. گفته می‌شود، دو کشور چین و روسیه می‌کوشند در زمینه‌های انرژی و اقتصاد وزنه‌ای در برابر تلاش‌های آمریکا در منطقه آسیای میانه و دور ایجاد کنند. در این میان مناقشه هسته‌ای می‌رود که بار دیگر اوج گیرد.
محمود احمدی‌نژاد در نطق کوتاه خود در این اجلاس سران "سازمان همکاری شانگهای" از هرگونه اشاره به معضل هسته‌ای اجتناب ورزید، ولی روشن ساخت که از این سازمان همکاری آسیایی چه می‌خواهد. وی گفت:
"تعمیم همکاری‌های اقتصادی و تجاری به همکاری‌های فرهنگی، سیاسی و امنیتی علاوه بر تحکیم صلح و آرامش در منطقه می‌تواند نقش موثری در تقویت صلح و ثبات جهانی داشته باشد و سازمان را به نهادی قوی و تاثیرگذار در زمینه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی و تجاری در سطح منطقه و جهان تبدیل نماید و مانع از تهدید نظام سلطه جهانی و مداخلات غیرقانونی و زورمدارانه آن شود."
رئیس جمهور در حالی این سخنان را بر زبان جاری می‌کند که ایران هنوز یک عضو ناظر این سازمان همکاری است. باید گفت، بیش از پنج سال از تأسیس "سازمان همکاری شانگهای" نمی‌گذرد و تنها کشورهای چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان از اعضای آن هستند. کشورهای ایران، هند و پاکستان کشورهای ناظر محسوب می‌شوند و این بار حامد کرزای، رئیس جمهوری افغانستان نیز بعنوان میهمان دعوت شده است. در حالیکه رئیس جمهوری پاکستان تقاضای عضویت در این سازمان را می‌دهد، رئیس جمهوری ایران یک گام به جلو برمی‌دارد و می‌‌گوید: "من باید به جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران تأکید کنم. ایران با تکیه بر تمام ظرفیت‌ها و امکانات سیاسی و اقتصادی، آمادگی خود را برای گسترش همکاری با کشورهای عضو به منظور تحقق صلح و امنیت پایدار و توسعه عدالت و رفاه در منطقه اعلام می‌‌کند."
احمدی‌نژاد افزود که ایران آماده میزبانی وزیران انرژی اعضای سازمان شانگهای است.
باید اشاره کرد که ایالات متحده آمریکا از این سازمان همکاری بخاطر دعوت از محمود احمدی‌نژاد انتقاد کرده است. صدای اعتراض‌ها نسبت به اینکه در شانگهای یک اتحاد علیه پیمان "ناتو" در حال شکل‌گیری‌ست نیز بلند شده‌اند. هرچه باشد کشورهای آسیایی حاضر در نشست شانگهای یک چهارم جمعیت کره خاکی را نمایندگی می‌کنند. نور سلطان نظربایف، رئیس جمهوری قزاقستان این نگرانی‌ها را بی‌جهت دانست و در سخنان خود گفت: "جهان باید باور آورد که سازمان همکاری شانگهای در جهت مقابله با نیروی سومی نیست. ما بدنبال مناقشه نیستیم، بلکه تنها یک همکاری سازنده را خواستاریم. ما در جهت مبارزه علیه تروریسم، حل معضلات اقتصادی وتبادل فرهنگی تلاش می‌ورزیم." در شانگهای توافقنامه‌هایی به امضا خواهد رسید. بویژه کشورهای عضو خواهند کوشید علیه قاچاق موادمخدر در آسیای مرکزی، با کمک افغانستان با یکدیگر همکاری کنند. هوژین تائو، رئیس جمهوری چین در سخنرانی خود گفت: "ما باید به همکاری‌هایمان در زمینه مسائل حقوقی و امنیتی تقویت ببخشیم. بویژه باید به تبادل اطلاعات مخفی دست بزنیم و بدین‌گونه بهتر علیه تروریسم وارد عمل شویم." در جوار مرکز اطلاعاتی که هم اکنون برای مقابله با تروریسم تشکیل شده است، قرار است مرکزی نیز علیه قاچاق موادمخدر شکل گیرد.
از سوی دیگر در دیداری که میان احمدی‌نژاد و همتای روسی‌اش ولادیمیر پوتین صورت گرفت و بیش از یک ساعت به طول انجامید، رؤسای جمهوری‌های ایران و روسیه در خصوص مسائل مختلف دو جانبه منطقه‌ای و جهانی تبادل نظر کردند. پوتین در این ملاقات داشتن یک برنامه مسالمت‌آمیز هسته‌ای را حق همه کشورها از جمله ایران دانست. در حالیکه ولادیمیر پوتین پس از گفتگویش با احمدی‌نژاد نسبت به آمادگی ایران برای مذاکرات اتمی اشاره دارد، در این میان هشدارهای جدید از واشنگتن به گوش می‌رسند. در مناقشه هسته‌ای با ایران هم سخنان آشتی‌جویانه به گوش می‌رسد و هم انتقادی و هم تهدیدآمیز. در پی دیداری که رؤسای جمهوری‌های ایران و روسیه در حاشیه اجلاس "سازمان همکاری شانگهای" در چین داشتند، طرف روسی آمادگی مذاکرات تهران برای مذاکرات را اعلام داشت. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه پس از دیدارش با احمدی‌نژاد گفت که تهران آماده مذاکره در مورد پیشنهاد کشورهای 5 بعلاوه‌ی یک است و محمود احمدی‌نژاد با صراحت نسبت به این پیشنهادها نظر مثبت نشان داده است. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، احسان جهاندیده، یک عضو هیأت نمایندگی ایران در شانگهای صحت این اظهارات را تأیید کرد. پیش از آن احمدی‌نژاد گفته بود که مواضع دو دولت ایران و روسیه نزدیک به هم هستند. از سوی دیگر روز پنجشنبه مقام معظم رهبری در پی بازدید از نمایشگاه دستاوردهای هسته‌ای دانشمندان ایرانی ضمن گفت‌وگو با متخصصان و کارشناسان این فن‌آوری به جنجال‌های سیاسی و تبلیغاتی غرب اشاره کرد و گفت که "جمهوری اسلامی ایران زیر بار این فشارها نخواهد رفت". ایشان تأکید ورزید که ایران از برنامه هسته‌ای خود نخواهد گذشت.
در همین زمینه شورای روابط خارجی آمریکا Council On Foreign Relations در تحلیلی به بررسی نقش سازمان همکاری شانگهای، موضع این سازمان در برابر آمریکا و همچنین دلایل پیوستن ایران به این سازمان پرداخته است... ایران به این سازمان به عنوان یک باشگاه از کشورهای همفکر نگاه می‌کند که برای منافع ژئواستراتژیک آن در منطقه مهم است. از سوی دیگر ایران می‌خواهد رابطه مستحکم‌تری با هند و چین داشته باشد. برخی کارشناسان می‌گویند که یکی از اهداف ایران برای پیوستن به این سازمان، آمریکاست. این عضویت برای ایران محافظی در برابر فشارهای بین‌المللی به علت برنامه‌ هسته‌ای آن خواهد بود. این در حالی است که آمریکا هنوز با این معما روبروست که چرا چنین و روسیه می‌خواهند عضویت ایران را در این سازمان بپذیرند.