اسپانیا در پى متحدى مطمئن

اسپانیا سال 2006 میلادى را در شرایطى پشت سر گذاشت که در عرصه سیاست خارجى کوشید از اولویتهاى خود مبنى بر چندجانبه گرایى و همکارى براى حل مسایل جهانى، گفتگو به عنوان پایه حل اختلافات و پیشبرد روند ساخت اروپا دفاع کند.
به گزارش ایرنا با این وجود، «خوسه لوییس رودریگز زاپاته رو» نخست وزیر سوسیالیست اسپانیا در سال جارى بیش از سیاست خارجى، انرژى خود را صرف سامان بخشیدن به امور داخلى به ویژه حل مساله جدایى طلبى در ایالت «باسک» (گروه اتا) کرد و از همین روز از مجموع 58نشست بین المللى بلندپایه اى که در طول سال در آن شرکت جست، فقط 15مورد آنها در خارج از اسپانیا برگزار شد.
* مبارزه فقر و مهاجرت
از آنجا که اسپانیا از یکسو با بحرانى به نام «پدیده مهاجرت غیرقانونى» اتباع فقیر کشورهاى آفریقا و آمریکاى لاتین مواجه است و از دیگر سو این کشور به جاى استفاده از زور براى حل اختلافات، بر نزدیکى و ائتلاف تمدنها تاکید دارد.
* صلح و امنیت جهانى
نخست وزیر اسپانیا در یکسال اخیر به سیاست روشن خود در زمینه اعتماد به گفتگو و همکارى به عنوان راه حل اختلافات تاکید کرد، اگرچه کوشید از شدت انتقادات صریح خود از سیاست یکجانبه گرایى دولت «جرج بوش» رییس جمهورى آمریکا در عرصه جهانى بکاهد.
اسپانیا در راه تحقق این ایده با تقویت همکاریهاى خود با سازمان ملل متحد در سال 2006میلادى، براى پیشبرد ایده «ائتلاف تمدنها»، تشکیل نیروى صلحبان سازمان ملل در لبنان و ارایه طرحى تازه براى حل بحران خاورمیانه تلاش خود را بکار گرفت.
اسپانیا که از کشورهایى بود که حمله نظامى رژیم صهیونیستى به لبنان را محکوم کرده و شاهد تظاهرات گسترده اى در داخل کشور در حمایت از لبنان بود، براى دستیابى به توافقى در اتحادیه اروپا براى پایان دادن به این تهاجم خونین که 33روز طول کشید و در جریان آن، حزب الله اسطوره شکست ناپذیرى اسراییل متجاوز را باطل ساخت، تلاش بسیارى کرد.
دولت اسپانیا همچنین با ناکارآمد خواندن «نقشه راه»، در سالى که گذشت یک ابتکار عمل تازه براى حل بحران خاورمیانه که در آن کشورهاى قدرتمند و موثرى مانند ایران و سوریه نیز حضور داشته باشند، مطرح کرد اما این طرح به دلیل مخالفت اسراییل، هنوز تا مرحله تحقق زمان زیادى را لازم دارد.
دولت اسپانیا در سال جارى همچنین از جمله کشورهاى اروپایى بود که در قالب اتحادیه اروپا، از کمک کردن به دولت مردمى و منتخب فلسطین (حماس) خوددارى کرد و خواستار به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستى از سوى حماس شد.
برگزارى نشستى با جوانانى از اسراییل و هواداران سازمان فتح در فلسطین در جنوب اسپانیا که در جریان آن، زاپاته رو چفیه فلسطینى به گردن آویخت، از دیگر برنامه هاى او در سال 2006درباره خاورمیانه بود.
* گسترش روابط با آمریکاى لاتین
دولت اسپانیا که روابط با آمریکاى لاتین را همچون اروپاگرایى در اولویت خود دارد، تقویت آن را در سال 2006به ویژه در مورد دولتهاى چپگراى منطقه در اولویت خود داشت.
در همین راستا اوایل سال « 2006اوو مورالس» رییس جمهور منتخب بولیوى در آغاز سفر اروپایى خود وارد اسپانیا شد و اقدام وى براى ملى کردن منابع نفت و گاز کشور نیز که شرکتهاى اسپانیایى در آن فعالیت گسترده اى دارند، نیز نتوانست تاثیرات گسترده اى در مناسبات دو جانبه برجاى بگذارد.
با آنکه خبرهایى که از روند ملى شدن گاز در بولیوى منتشر مى شد، بارها سرمایه داران اسپانیایى را نگران کرد اما نهایتا رایزنى هاى دو طرفه موجب گشت روند مذکور مشکل عمده اى را گریبانگیر این کشور اروپایى نکند.
شانزدهمین نشست ایبرو آمریکا در ماه نوامبر گذشته نیز فرصتى بود که رهبران کشورهاى آمریکاى لاتین و سه کشور اسپانیا، پرتغال و آندورا در جزیره ایبرى در جنوب غربى اروپا بتوانند در مونته ویدئو پایتخت اروگوئه بر استحکام روابط خود در زمینه هاى مختلف تاکید کنند.
شرکت همزمان پادشاه و نخست وزیر اسپانیا در این نشست از اهمیتى که این کشور اروپایى براى روابط با آمریکاى لاتین قایل است، حکایت دارد و در آن توافقات مهمى نیز میان اسپانیا با برخى از کشورهاى قاره آمریکا بسته شد.
از مهمترین آنها مى توان به امضاى توافق میان این کشور با آرژانتین براى استمهال و تسویه حساب بدهى 755 میلیون یورویى این کشور آمریکایى تا سال 2012 میلادى اشاره کرد.
این توافق پس از آن صورت گرفت که «نستور کرچنر» رییس‌جمهورى آرژانتین در اواسط ژوئن گذشته از اسپانیا دیدار کرد و در جریان آن با مقامهاى اسپانیایى به توافقاتى دست یافت.
علاوه بر آن «میچل باچلت» اولین رییس جمهورى زن شیلى در اواسط ماه مى و «آلوارو اوریبه» رییس جمهورى کلمبیا در ماه ژوییه به مادرید سفر کردند تا عزم خود را براى توسعه روابط سیاسى،اقتصادى، علمى و فرهنگى با اسپانیا نشان دهند.
* تحکیم روابط با کشورهاى اروپایى
دولت سوسیالیست اسپانیا در طول سال 2006کوشید تا اروپاگرایى به عنوان اولویت نخست سیاست خارجى خود را تحکیم بخشد.
تلاش براى ایفاى نقش فعالى از سوى اتحادیه اروپا در زمینه بحران لبنان، اصرار بر پشتیبانى اتحادیه از طرح جدیدى براى حل مساله خاورمیانه، جلب حمایت آن براى کمک به حل پدیده «مهاجرت غیرقانونى» و نیز اعلام حمایت اتحادیه از روند صلح دولت مرکزى اسپانیا با اتا از جمله تلاشهاى اسپانیا در این زمینه در یک سال گذشته بود.
زاپاته رو در بهار گذشته اولین دیدار خود را با «آنگلا مرکل» انجام داد تا نشان دهد اگرچه اسپانیا روابط خوبى با دولت «گرهارد شرودر» صدر اعظم سابق آلمان داشته اما پیروزى مرکل از حزب دمکرات مسیحى نیز نمى تواند تاثیرى در این روند داشته باشد.
پیش از آن «ولادیمیر پوتین» رییس‌جمهورى روسیه در ماه فوریه از اسپانیا دیدن کرده بود تا در جریان آن طرفین بر بالا بردن سطح تجارى و سرمایه گذارى هاى دو جانبه تاکید کنند.
اواسط ماه آوریل نیز سفر «تونى بلر» نخست وزیر انگلیس به اسپانیا در شرایطى صورت گرفت که وزراى خارجه دو کشور درباره وضعیت منطقه جنجالى جبل الطارق که در جنوب اسپانیا واقع شده و سه قرن پیش توسط انگلیس از خاک آن کشور جدا شده، به توافقاتى دست یافته بودند.
پس از این دیدار براى نخستین بار در 50سال گذشته پروازهاى مستقیم مادرید به جبل طارق از سرگرفته شد.
همزمان با آن، تونى بلر نخست وزیر انگلیس از حل مساله باسک توسط دولت اسپانیا حمایت کرد و مردم این کشور خواست براى به نتیجه رسیدن روند صلح باید صبور باشند.
برخى تحلیلگران معتقدند: زاپاته رو خواست از این فرصت استفاده کند تا بلر از تجربه خود درباره روند زمین گذاشتن سلاح ارتش ایرلند شمالى براى مردم اسپانیا صحبت کند و به آنان بگوید که این روند دشوار و طولانى خواهد بود.
«آنیبال کاواکو سیلوا» رییس جمهورى پرتغال از دیگر رهبران اروپایى بود که اولین سفر خود به اسپانیا را در 25 سپتامبر جهت تحکیم روابط دوجانبه میان دو کشور همسایه اسپانیا و پرتغال انجام داد.
«رومانو پرودى» هم اواسط اکتبر گذشته سفرى کارى به اسپانیا انجام داد و در جریان آن، دو نخست وزیر از اتحادیه اروپا خواستند بطور متحد در برابر مساله مهاجرت وارد شود.
کشورهاى اسپانیا و ایتالیا هردو به خاطر نزدیکى به قاره آفریقا با بحران هجوم مهاجران از راه دریا روبرو هستند.
نوزدهمین نشست سران اسپانیا و فرانسه نیز در ماه نوامبر با حضور «ژاک شیراک» رییس جمهورى فرانسه در شهر «جیرونا» اسپانیا برگزار شد که در آن رهبران دو کشور یک ائتلاف استراتژیک را اعلام کردند.
* انرژى و روابط تجارى
یکى از تلاشهاى اسپانیا در سالى که گذشت، تلاش براى متقاعد کردن اتحادیه اروپا براى در پیش گرفتن و تثبیت یک سیاست مشترک انرژى بود. اسپانیا معتقد است، تامین انرژى نفت و گاز اتحادیه از سه منبع عمده یعنى کشور آفریقایى الجزایر در جنوب، روسیه در شرق و نروژ در شمال اروپا ضرورت همکارى براى تامین امنیت آن را بیش از پیش تشدید کرده است. اسپانیا در این زمینه به فشارهاى روسیه به کشورهاى غیر عضو اتحادیه همچون اوکراین، بلاروس و گرجستان به عنوان یک تهدید براى کل اروپا مى‌نگرد.
اسپانیا در سیاست مشترک انرژى اروپا خواستار افزایش انرژیهاى جایگزین و تجدیدپذیر و نیز ایجاد یک بازار کارآمد میان فرانسه، پرتغال و ایتالیا است.
* روابط با آسیا
اگر چه روابط با آسیا به دلیل بعد مسافت جغرافیایى و عدم وجود اشتراکات فرهنگى در اولویت سیاست خارجى اسپانیا قرار ندارد، اما دولت سوسیالیست این کشور در سال 2006کوشید تا گامهاى تازه اى را در این عرصه بردارد.
دولت اسپانیا در این زمینه طرحى با عنوان «برنامه آسیا» تهیه کرده که محور اصلى آن، گسترش روابط با قدرتهاى مهم شرق آسیا است.
زاپاته رو بر همین اساس، اول ژوییه (دهم تیرماه) سفرى چهار روزه به هند را آغاز کرد که اولین دیدار یک رییس دولت اسپانیا از دهلى نو پس از 13 سال بود.
اسپانیا کوشید تا در جریان این سفر براى افزایش تبادل اقتصادى دو کشور که در سال 2005میلادى حدود دو میلیارد یورو شامل 562میلیون یورو صادرات به هند و یک میلیارد و 544میلیون یورو واردات از آن بود و ایجاد توازن به نفع اسپانیا راهکارهایى بجوید.
اسپانیا به هند به عنوان یکى از قدرتهاى مهم اقتصادى آینده جهان مى نگرد و از این رو همزمان با چین و ژاپن، گسترش روابط با هند را در قاره آسیا در دستور کار خود قرار داده است.
دیدار زاپاته‌رو با «هوجین تائو» رییس‌جمهورى چین و «جونیچیرو کوایزومى» نخست‌وزیر ژاپن نیز در حاشیه نشست سران اروپا ـ آسیا در اکتبر گذشته در همین راستا صورت گرفت.
نخست‌وزیر اسپانیا در حاشیه این نشست با «سوسیلو بامبانگ» رییس جمهورى اندونزى هم دیدار کرد و در مادرید پذیراى «گلوریا آرویو» رییس‌جمهورى فیلیپین بود که کشورش روزگارى مستعمره اسپانیا در آسیا به شمار مى رفت و همچنان روابط نزدیکى با مادرید دارد.
دیدار با «على لاریجانى» دبیر شوراى عالى امنیت ملى ایران در تیر ماه گذشته با هدف کمک به حل مساله هسته اى از طریق مذاکره، مذاکره با «شوکت عزیز» نخست وزیر پاکستان در فروردین گذشته به منظور تقویت همکاریهاى دو کشور در مورد افغانستان و گفتگو با معاون نخست وزیر و وزیر خارجه قطر درباره همکاریهاى انرژى و بازرگانى و پیشبرد ایده ائتلاف تمدنها، دیگر دیدارهاى آسیایى نخست وزیر اسپانیا در سال گذشته میلادى بود.
«میگل آنخل موراتینوس» وزیر خارجه این کشور نیز در این مدت به سریلانکا تایلند، اندونزى، ژاپن، افغانستان، پاکستان، چین و کشورهاى عربى خاورمیانه سفر کرد.