تسلیحات اتمی و ناامنی جهانی

سرویس ترجمه: بیست سال پیش، وقتی که رونالد ریگان و میخائیل گورباچف برای نخستین بار مذاکره بر سر سلاحهای اتمی خود را آغاز کردند، این فکر پیش آمد که مقطعی جدید از خلع سلاح آغاز شده و امید دنیای بدون سلاح اتمی به وجود آمده است، اما این امید با گسترش این سلاحها به چهار کشور دیگر از میان رفت.
هفته گذشته لندن فاش کرد که طرحی 20 میلیارد پوندی برای جایگزینی موشکهای زیردریایی اتمی خود به نام «تریدنت» دارد. این سیستم به قول بلر، تضمینی مناسب علیه تهدیدهای احتمالی در دنیای رو به رشد است. این حرکت باعث شد کارشناسان مختلف، نیاز به برقراری نوعی از قالب جهانی سلاحهای هسته‌ای را عنوان کنند، وگرنه یک رقابت تسلیحاتی جدید و با قدرتی بیشتر نسبت به قبل به وجود می آید و احتمال استفاده از کلاهکهای هسته ای هم بیشتر می‌شود.
فرانک بارنابی، از دانشمندان هسته ای که پنجاه سال پیش شاهد آزمایش اتمی بود و با سلاحهای اتمی مخالف است می گوید: زمانی که جنگ سرد به پایان رسید، امیدی ایجاد شد که علت اصلی وجود بمب اتم از بین رفت اما این اتفاق نیفتاد. چند سال پیش به نظر می رسید هر پنج کشور شناخته شده دارای بمب اتم، یعنی روسیه، آمریکا، فرانسه، چین و انگلستان، نظریه خلع سلاح اتمی را خواهند پذیرفت و آمریکا و روسیه نیز بر سر این موضوع مذاکره کردند. هالیوود از تولید فیلمهایی درباره هولوکاست اتمی خودداری کرد. جو خوبی ایجاد شد. سلاح اتمی برای یک کشور، تنها برای دفاع بود. درست مانند نیش زنبور، اما هم اکنون توافقات عمده اتمی مانند ان . پی . تی به نظر تضعیف شده‌اند.
کنگره آمریکا لایحه ای تصویب کرد که سیاست سی ساله عدم همکاری اتمی آمریکا با یک کشور را معکوس کرد، زیرا هنوز هند عضو ان.پی.تی نبود. در کنار هند، پاکستان، اسراییل و کره شمالی هم دارای توانایی های هسته ای بوده و پنج کشور بزرگ نیز درحال به روز کردن سیستمهای خود هستند که این الگوی خوبی برای کشورهای کوچکتر است.
دکتر بارنابی می گوید: شما نمی توانید خودتان را مجهز کرده و بقیه را خلع سلاح کنید، زیرا این امر مؤثر نیست. یا باید قید قدرت اتمی را زد و یا قدرت اتمی را افزایش داد که البته در کنار آن احتمال استفاده از سلاح اتمی در آینده نیز بیشتر می‌شود.
بروس کنت، معاون اتحاد خلع سلاح هسته ای می گوید: جدای از بحث اخلاقی آن و این که کسی بخواهد صدها هزار نفر را بکشد، این امر به هیچ وجه باعث بهبود امنیت نمی شود، بلکه آن را کاهش می دهد اما این پیام را برای همه آنهایی که گمان می کنند این موضوع باعث امنیت بیشترشان می شود، فرستاده ایم. یکی از مقامات ارشد آفریقای جنوبی، نخستین کشوری که به طور داوطلبانه برنامه های موشکی خود را کنار گذاشت، گفت: این امر مانند این است که کسی سیگار بکشد و به دیگر مردم جهان نصیحت کند که سیگار نکشید.
فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان به تازگی هشدار داد که خلع سلاح و دستیابی به سلاح دو روی یک سکه هستند و تا زمانی که قدرتهای اتمی خلع سلاح نشوند، دیگران نیز برنامه های اتمی خود را دنبال خواهند کرد.
معاهده ساله 1968 «ان. پی. تی» با رأی دیوان بین المللی دادگستری در سال 1966 مبنی بر این که قدرتهای اتمی ملزم به خلع سلاح هسته ای هستند، قدرت بیشتری پیدا کرد. اما این اتفاق نیفتاد و برنامه ریزی که برای سال 2010 شده بود اصلاح نشد و کارشناسان خواستار همکاری جهانی نزدیک شده‌اند.
لی وایت از اعضای مؤسسه پادشاهی یونایتد سرویس لندن می گوید: با وجود 9 قدرت اتمی و 5 یا شش کشور دیگری که به دنبال آن هستند، تنها راه، ایجاد یک قالب چند جانبه برای بازگرداندن کشورهاست.
این درحالی است که اعتراف اولمرت، نخست وزیر اسراییل به داشتن تسلیحات هسته ای به دوران ابهام هسته ای این کشور پایان داد و سپس وارد مرحله و دوران جدید رقابت هسته ای در عرصه جهانی شد. اسراییل و متحدانش در بعد نظامی، برای نزدیک به نیم قرن تلاش کردند تا از مهمترین و بزرگترین راز اسراییل مبنی بر داشتن سلاحهای اتمی حفاظت کنند و با وجود آنکه تاریخ اتمی رژیم صهیونیستی بارها در اسناد محرمانه و مقالات و کتابها فاش شده بود و حتی مردخای وانونو، کارشناس اتمی رژیم صهیونیستی در دهه 1980 آن را افشا کرد، اما سیاست رسمی مبنی بر پنهانکاری بازهم ادامه داشت. رژیم صهیونیستی داشتن چنین بمبهایی را نه پذیرفت و نه تکذیب کرد و از آزمایش چنین بمبهایی نیز خودداری کرد. اسراییل درحالی به پنهانکاری ادامه می داد که آمریکا هم می کوشید تا از ایجاد یک رقابت تسلیحاتی در خاورمیانه جلوگیری کند.
رژیم صهیونیستی از همان زمانی که فلسطین را اشغال کرد و در محاصره اعراب متخاصم قرار گرفت از دهه 1960 و زمانی که شروع به ساخت بمب اتم کرد این سیاست پنهانکاری را به طور سنتی حفظ کرده بود. از سال 1969سازمان ملل هم وضعیت این رژیم را به عنوان یک قدرت اتمی پذیرفت و اصرار زیادی را برای امضای «ان.پی.تی» نکرد.
کارشناسان و تحلیلگران سالهاست که اسراییل را دارای صد تا دویست و پنجاه سلاح اتمی پیشرفته می دانند که این رژیم را به تنها ابرقدرت اتمی منطقه تبدیل کرده است. حال آن که این سلاح ها از فاکتورهای تنش در خاورمیانه محسوب می شود. اولمرت نیز در آلمان گفت: اسراییل بارها گفته که ما نخستین کشوری نخواهیم بود که در خاورمیانه از سلاح اتمی استفاده می کنیم و این فرمول را بیان کرد که اولین حمله اتمی توسط توپخانه انجام خواهد شد.
او گفت: این موضع ما بوده و هست و تغییر نخواهد کرد، اما به تازگی این پنهان کاری قوی و سانسور شدیدی که به خبرنگاران اسرائیلی اعمال می شد کمی ساده‌تر شده است.
در گذشته افرادی که چنین قصدی داشتند تحت کنترل شدید وزارت دفاع و اداره سانسور قرار می گرفتند. در دهه 1990 «آونر کوهن»، مورخ آمریکایی- اسراییلی در سال 1995 تحقیقات خود را در اسراییل متوقف کرده، پس از چند بار محاکمه برای تکمیل کتابش به نام «اسراییل و بمب» به آمریکا رفت. وی در سال 2001 داوطلبانه به اسراییل بازگشت و تحت بازجویی های شدیدی قرار گرفت.