پیشنهاد اروپا، ایران و مذاکره با آمریکا

اعضای دایم شورای امنیت به منظور بررسی پیشنهاد هسته‌ای اروپاییان به ایران در لندن تشکیل جلسه می‌دهند و یک نشریه آمریکایی از تلاش جمهوری اسلامی برای مذاکره با ایالات متحده خبر داده است. در جلسه روز چهارشنبه 24 مه، که در لندن برگزار می‌شود نمایندگان کشورهای آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه ـ پنج عضو دایم و دارای حق وتو در شورای امنیت ـ و آلمان شرکت دارند و دستور کار این جلسه مذاکره در مورد مشوق‌های پیشنهادی اروپاییان به ایران برای کنار گذاشتن بخشی از برنامه‌های هسته‌ای این کشور است. گفته می‌شود که این طرح که توسط سه کشور اروپایی تهیه شده شامل امتیازات تجاری فنی و امنیتی به ایران است با این همه که جمهوری اسلامی برنامه هسته‌ای خود را با خواست‌های مندرج در بیانیه شورای امنیت و قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منطبق سازد. در این طرح از ایران خواسته شده است از فعالیت در زمینه غنی‌سازی اورانیوم و برنامه ایجاد رآکتور آب سنگین دست بردارد و در مقابل اروپاییان تحویل سوخت لازم نیروگاهی و ایجاد یک رآکتور آب سبک در ایران را بر عهده می‌گیرند.
در عین حال ظاهرا در طرح اروپاییان تصویب قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت علیه ایران در صورت خودداری از پذیرش خواست‌های جامعه بین‌المللی نیز پیش‌بینی شده هر چند پیشنهاد کنندگان تاکید دارندکه هر اقدام بعدی تنها پس از مشورت بین اعضای دایم شورای امنیت مورد توجه قرار خواهد گرفت. روسیه و چین با اقدام شورای امنیت سازمان ملل متحد برای صدور قطعنامه علیه ایران مخالفت کرده و گفته‌اند که صدور چنین قطعنامه‌ای ولو حاوی اقدامات ملایمی باشد می‌تواند زمینه را برای صدور قطعنامه‌های بعدی از جمله وضع تحریم‌های بین‌المللی و حتی اقدام نظامی مهیا سازد. در همانحال این احتمال نیز وجود دارد که ایالات متحده نیز که تاکنون از تلاش اروپاییان برای حل بحران کنونی از طریق مذاکره حمایت کرده بخش‌هایی از طرح پیشنهادی جاری را مورد قبول قرار ندهد. خبرنگار بی‌بی‌سی می‌گوید که تهدیدهای اخیر جمهوری اسلامی علیه اسرائیل می‌تواند مانع از همکاری کامل ایالات متحده با طرح پیشنهادی اروپاییان شود. تلاش ایران برای مذاکره با آمریکا همزمان یک نشریه آمریکایی نوشته است که جمهوری اسلامی برای انجام مذاکرات مستقیم با ایالات متحده تلاش می‌کنند.
روزنامه واشنگتن پست در شماره روز چهارشنبه 24 مه از قول منابع دیپلماتیک و مقامات آمریکایی که نام آنان ذکر نشده آمده است که مقامات ایران نامه اخیر محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهوری ایران به جورج بوش را پیگیری می‌کند. این روزنامه اقدام ایران در این زمینه را به منزله تغییری اساسی در نگرش جمهوری اسلامی دانسته است زیرا مقامات ایرانی در خلال ربع قرن اخیر از تایید تماس مستقیم و علنی با ایالات متحده خودداری می‌ورزیده‌اند. به نوشته واشنگتن پست علی لاریجانی دبیر شورای امنیت ملی ایران از محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته بود در مذاکرات خود با مشاور وزیر خارجه آمریکا در روز سه شنبه 23 مه برای تماس مستقیم جمهوری اسلامی و ایالات متحده پا در میانی کند. این روزنامه می‌افزاید که ایران تقاضای مشابهی را نیز از مقامات اندونزی و کویت و دبیر کل سازمان ملل متحد مطرح کرده است. واشنگتن پست یادآور می‌شود که ایالات متحده تاکنون از مذاکره با ایران در مورد برنامه هسته‌ای این کشور خودداری ورزیده و در مقابل از گفتگوهای سه کشور اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه پشتیبانی کرده است.
در همانحال برخی از شخصیت‌های سیاسی آمریکایی از دولت خواسته‌اند به منظور حل بحران هسته‌ای کنونی وارد مذاکرات مستقیم با ایران شود. واشنگتن پست یادآور می‌شود که به گفته مقامات ایرانی نامه آقای احمدی‌نژاد برای جورج بوش با تایید رهبر جمهوری اسلامی و سایر روحانیون ارشد ارسال شد در حالی که رهبران محافظه‌کار در جمهوری اسلامی در گذشته همواره هر نوع تماس با آمریکاییان را به شدت مردود می‌دانستند. این روزنامه می‌نویسد که تلاش برای برقراری تماس با آمریکا در حالی صورت می‌گیرد که نهادهای عمده حکومتی در جمهوری اسلامی در اختیار محافظه‌کاران قرار دارد. واشنگتن پست نتیجه می‌گیرد که در حالی که اکثر ایرانیان از برقراری روابط با آمریکا حمایت می‌کنند جناح محافظه‌کار می‌کوشد با در دست گرفتن ابتکار عمل در تماس با‌ آمریکا از منافع سیاسی چنین اقدامی برخوردار شود.