علی منتظری
هنگامی که اسرائیل در حوزه عملیاتهای نظامی خود در جنوب لبنان به اهداف از پیش تعیین شدهاش نرسید، سیاست حمایت آمریکا از طرح فرانسه در سازمان ملل متحد با هدف برقراری آتش بس در جنوب کلید خورد و در نهایت طرح مشترک فرانسه ـ آمریکا در قالب قطعنامه 1701 شورای امنیت به تصویب رسید. از این مرحله بود که حزبالله لبنان وارد عرصه جدیدی از «کارزار سیاسی» با اسرائیل شد.از یک سو اسرائیل و آمریکا خلع سلاح حزبالله را جزیی از تفسیرهای قطعنامه 1701 میدانستند و از سویی دیگر ائتلاف 14 «مارس» متشکل از چهرههایی چون «ولید جنبلاط»، «سعدالدین حریری»، «امین جمیل»، «سمیر جعجع» و «الیاس عطاءالله»، در حالی که هنوز جنازه بیش از صد تن از شهدای مردم در جنوب لبنان بر بالای دستان و خارج از خاک بود، خواستار خلع سلاح حزبالله و عقب نشینی مقاومت اسلامی از مواضع نظامیاش از جنوب لبنان و تحویل فوری آن به ارتش لبنان شدند.
در جنگ سنگین و طاقتفرسایی که حزبالله لبنان با ارتش اسرائیل پشت سر گذارده بود؛ حزبالله 61 شهید، مردم عادی لبنان 1079 شهید و بیش از 3000 نفر مجروح تقدیم آزادسازی لبنان کرده بودند. این در حالی بود که ارتش اسرائیل 15000 حمله هوایی در 7000 نقطه از خاک لبنان هدفگیری کرده بود اما این حملات اسرائیل با پرتاب 3979 موشک به اهداف اسرائیلی از سوی حزبالله و اصابت 1200 هدف و کشته شدن 140 صهیونیست پاسخ داده شد. تلفات وارده به اسرائیل در طول پنج جنگ پیشین اسرائیل با اعراب هرگز تجربه نشده بود و از اینرو، اسرائیل برای اولین بار جنگ را در درون لانه خود احساس میکرد، احساسی که هرگز آن را در گذشته تجربه نکرده بود. همین امر باعث شده است تا دو سوم از مردم اسرائیل خواستار تشکیل کمیته تحقیق پیرامون حمله به لبنان شوند، امری که یکی از نتایج محتمل آن میتواند سقوط دولت ایهود اولمرت باشد.
در چنین شرایطی مخالفان سیاسی حزبالله که برخی از آنها متحدان سیاسی دیروز اسرائیل در سال 1982 بودند، بر طبل خلع سلاح حزبالله میکوبند با این همه بسیاری از شخصیتهای ملی و مذهبی لبنان در شگفتند که در حالی که لبنان هنوز در حالت جنگ با اسرائیل به سر میبرد، چگونه عناصر سیاسی 14 مارس از «خلع سلاح مقاومت اسلامی» سخن به میان میرانند، سخن و موضوعی که حتی آمریکاییها و اسرائیلیها نمیتوانند با صراحت از آن حرفی به میان آورند. از همین رو است که این اعتقاد در لبنان سایه انداخته است که ائتلاف 14 آذر لبنان تحت عنوان «حاکمیت کامل دولت لبنان بر سرزمینهای لبنانی» درصدد اجرای سیاستی هستند که ارتش اسرائیل در میدان نبرد از اجرای آن عاجز مانده است. مروان حماده یکی از نیروهای نزدیک به ولید جنبلاط در سخنانی غیر مسئولانه، جنگ حزبالله را نبردی منطقهای در چهارچوب سیاستهای منطقهای ایران و سوریه ارزیابی و خواستار پایان این نوع عملیات در لبنان شد.
وی تاکید دارد که لبنان بهای اهداف منطقهای کشورهایی چون ایران و سوریه را میپردازد. وی و تیم همراه وی در 14 مارس اکنون بر خلع سلاح حزبالله تاکید دارند و همین امر باعث شد تا نشست نهایی دولت لبنان برای اجرایی کردن قطعنامه 1701 تا شب گذشته متوقف بماند و بالاخره پس از کش و قوسهای فراوان و گفت وگوهای نمایندگان حزبالله و نبیه بری با فواد سینیوره نخست وزیر لبنان، دولت لبنان تشکیل جلسه داد و در خصوص انتشار 15000 تن از نیروهای ارتش لبنان در جنوب تصمیمگیری نمود.
به زغم آنکه این تصمیم تاکید دارد که فقط قدرت و سلاح ارتش لبنان در جنوب به عنوان تنها قدرت نظامی حاکمیت خواهد داشت اما هیچگونه حرف و حدیثی از خلع سلاح حزبالله و یا عقبنشینی این نیرو از مواضعش در جنوب به میان نیامده است. رئوس اصلیترین عناوین بحث و مناقشات سیاسی در لبنان پس از مرحله جنگ یکماهه با اسرائیل به ترتیب زیر است:
1- دولت لبنان به رغم اختلافات شدید بر سر خلع سلاح حزبالله، بالاخره نظر نهایی خود را درباره چگونگی انتشار ارتش لبنان در جنوب اعلام کرد موضوعی که به دلیل مواضع ائتلاف 14 مارس معطل مانده بود.
2- ائتلاف 14 مارس لبنان به رغم برخورداری از حمایت سیاسی آمریکا و اصرار این ائتلاف بر سر خلع سلاح حزبالله، اما همچنان در این طرح بودار، نافرجام باقی ماند. اکثریت قریب به اتفاق نیروهای ملی و مذهبی لبنان با این موضع «ائتلاف 14 مارس» مخالفت کردهاند.
3- ارتش لبنان 15 هزار نفر از نیروهای خود را برای انتشار و استقرار در جنوب لبنان آماده کرده است که اولین گردانهای آن در جنوب لبنان آماده استقرار در برخی از روستاهای جنوب لبنان شدهاند.
4- کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد تاکید دارد که خلع سلاح حزبالله جزء وظایف نیروهای بینالمللی «یونیفل» در جنوب لبنان نیست.
5- حزبالله لبنان در برابر همه طرحها و مواضع سیاسی طرفهای مختلف لبنانی و بینالمللی بر 4 مسئله تاکید دارد و آن را غیر قابل برگشت میداند:
الف: حزبالله لبنان نه با فشار و تهدید و نه با زبان سیاسی هرگز حاضر به خلع سلاح نیست
ب: حزبالله لبنان هرگز حاضر به ترک مواضع خود از جنوب رود لیتانی نیست.
ج: حزبالله، از استقرار ارتش لبنان در جنوب به منظور جایگزینی در مواضع ارتش اسرائیل استقبال میکند.
د: حزبالله لبنان هرگز از هیچ یک از نیروهای خود در جنوب نخواهد خواست تا خانه و روستاهای خود را ترک و به سوی شمال لیتانی بروند.
کاملا روشن است که حزبالله لبنان همچنان که در نبرد یک ماهه خود با اسرائیل هوشیارانه به کارزا ادامه داد، در سطح معادلات سیاسی نیز هوشمندانه و با حفظ اصول اساسی در وحدت ملی لبنان، از مواضع سیاسی خود دفاع میکند. حزبالله نه راه افراط را در پیش گرفته و نه به تفریط روی آورده است. مواضع ملی حزبالله در لبنان همانی است که در گفت وگوی وحدت ملی لبنان طی دو سال اخیر در برنامه سیاسی خود داشته است.
اما نیروهای ائتلاف 14 مارس لبنان با فراموشی رسالت حزبالله در دفاع از کیان لبنان و بیپروا از مذاکرات سری و پشت پرده خود با آمریکاییها در سفارت آمریکا در بیروت و در پایتختهای اروپایی، برخلع سلاح مقاومت اسلامی و ملی لبنان تاکید دارند.