افت قیمت نفت بر اثر انتخابات آمریکا

مجید میرزا حیدری
گروه اقتصادی
2 ماه پس از سیر نزولى بهاى نفت سرانجام شاخص هاى آمارى این کالا اندکى قامت خمیده خویش را راست کرده و به مرز 63 دلار در هر بشکه رسید. بهاى نفت بعد ازآن، از سرسره شاخص ها به سرعت به پایین خزید و از 78 دلار به کمتر از 60 دلار رسید که قیمت آن تا مدت ها پیش رنگ کاهش به خود ندیده و به سرعت سیر صعودى خویش را تجربه مى کرد. هر بشکه نفت 78 دلار و هر اونس طلا 620 دلار؛ آنچه که از بازار پرتلاطم نفت به بیرون مى خزد اینکه به دنبال افزایش نگرانى ها در خصوص کاهش احتمالى تولید اوپک، بهاى جهانى نفت روبه تزاید گذاشته به نحوى که در حال حاضر هر بشکه نفت سبک آمریکا در بازار نیویورک براى تحویل در ماه نوامبر با 2/1 دلار افزایش به 94/62 دلار رسیده است.
نفت برنت دریاى شمال نیز از این رقابت براى افزایش بها، غافل نمانده و در آخرین رخداد کوشید 7 سنت افزایش بهاى خود را به رخ مردان نفتى بین المللى بکشاند. بازار نفت ایران نیز که در آخرین تحولات بین المللى از فعل و انفعالات کاهش و افزایش بها تبعیت تام دارد نتوانست نسبت به ارتقاى بهاى این کالا واکنش نشان ندهد؛ میانگین قیمت هر بشکه نفت خام به هر بشکه 58دلار و 46سنت رسید و بنابر آخرین آمار شرکت ملى نفت ایران، هر بشکه از نفت هاى خام سبک و سنگین ایران در روز مورد بررسى به ترتیب 60دلار و یک سنت و 56دلار و 35 سنت قیمت‌گذارى شد.
آمارهاى انتشار یافته از حجم ذخایر هیدروکربورى کشور حاکى از آن بوده که سقف تولید نفت خام در شهریور ماه امسال در قیاس با همین مدت در سال گذشته با افزایش 51هزار بشکه اى در روز بر روى رقم 4 میلیون و 66 هزار بشکه ایستاده است.
افزایش بهاى نفت طى 48 ساعت اخیر اگر چه کورسویى از امید را در دل اعضاى ذى نفوذ اوپک روشن کرده اما کاهش 15 دلارى بهاى نفت در 2ماه اخیر تضاد جدى بر سر قیمت این کالا میان نظریه پردازان و کارشناسان حوزه نفت بوجود آورده است؛ افزایش نگرانى هاى بین المللى در خصوص تصمیم احتمالى اوپک براى کاهش سقف تولید، موجب افزایش بهاى نفت طى هفته هاى آتى خواهد شد. مهمترین گرانیگاه این دسته از کارشناسان براى افزایش بهاى نفت زیر نظر گرفتن نوع موضع گیرى مقامات اوپک طى روزهاى اخیر بوده به نحوى که به نظر مى رسد اوپک قصد حمایت از قیمت نفت را دارد.
مدیر امور بین الملل شرکت ملى نفت هم به افزایش بهاى نفت طى روزهاى آتى بسیار امید وار بوده و بر این موضوع پاى مى فشارد؛ قیمت نفت خام پس از انتخابات پارلمانى ایالات متحده و سردى هوا در نیمکره شمالى سیر صعودى خویش را پیش خواهد گرفت.
آنچه که در روزهاى اخیر به عنوان مهمترین دلایل کاهش قیمت نفت بر سر زبان ها جارى شده آنکه کاهش نگرانى در مورد پرونده هسته اى ایران، تاثیر بسزایى در رخداد این امر داشته، زیرا به ظن بسیارى، دولتمردان گربه نشسته در نقشه یکى از مهمترین تولید کنندگان و صادر کنندگان نفت جهان به شمار مى آیند؛ در صورت قرار گرفتن ایران در معرض حمله نظامى و یا تحریم بین المللى، تنگه هرمز گلوگاه اصلى تبادل 1783میلیون بشکه روزانه سیال از این مسیر توسط ایران مسدود شده و بسیارى از صنایع وابسته به طلاى سیاه در اروپا و حتى آمریکا از نرسیدن این کالا، دچار التهاب خواهند شد.
پایان مناقشه بین اسرائیل و لبنان، استیلاى آرامش نسبى در نیجریه و توافقات امنیتى در عراق به عنوان دو کشور دیگر تولید کننده نفت نیز از دیگر مواردى است که در کاهش بهاى نفت تاثیر خویش را گذاشته است.
بنابر این با وجود آنکه اوپک در آینده نزدیک نشست اضطرارى داشته و بر حفظ خروجى نفت اوپک مبنى بر تولید روزانه 28میلیون بشکه پاى خواهد فشرد، وزیر نفت کویت خبر داد اوپک هیچ تصمیمى براى کاهش تولید نفت ندارد.
این اظهارات وزیر نفت کویت در حالى به زبان جارى مى شود که پیشتر کشورهاى حاضر در سازمان اوپک، در زمره کشورهاى رانتینر بوده و اقتصادى تک محصولى دارند، بنابر این گمانه زنى دست اندرکاران نفت حاکى از آن بوده که در صورت ادامه روند کاهش بهاى نفت، اعضاى اوپک، از میزان سهمیه بندى خویش تخطى کرده و با افزایش عرضه، بازار را متشنج خواهند نمود.
بر اساس برنامه چهارم توسعه، ایران باید به تولید روزانه 5 میلیون بشکه دست یابد اما به نظر مى رسد با توجه به در حال بهره بردارى بودن 64میدان نفتى و استفاده جدى از7میدان بزرگ اصلى رسیدن به چنین آمارى دور از دسترس باشد؛ رسیدن به سقف تولید روزانه 5میلیون بشکه نفت خام در گرو انجام مطالعات و تأمین منابع مالى مناسب است که از این منظر 15ماه از برنامه مورد نظر عقب هستیم.
به هر رو اگر چه برخى از اعضاى اوپک از کاهش بهاى نفت اظهار نگرانى کرده و معتقدند که این افت قیمت نشانه خوبى نیست، به نظر مى رسد میزان ذخایر جهانى نفت در شرایط کنونى در حد بالایى است.
مدیر امور بین الملل شرکت ملى نفت ایران گفت: قیمت نفت خام پس از انتخابات پارلمان آمریکا و به دنبال افزایش سردى هوا در نیمکره شمالى افزایش مى‌یابد.
وى افزود: مى توان گفت جمهورى خواهان این کشور به منظور قانع کردن مصرف کنندگان اقدام به کاهش قیمت نفت کرده اند تا بدین وسیله سیاست هاى انرژى خود را در دید رأى دهندگان مثبت جلوه دهند. وى تأکید کرد: این عوامل باعث شده است تا بسیارى از بازیگران بورس نفت خام بالاخص در آمریکا از بازار خارج شوند و تعداد معاملات کاهش یابد.
وى گفت: در نتیجه مى‌توان انتظار داشت پس از انتخابات آمریکا به خصوص در صورتى که سردى هوا در نیمکره شمالى در پاییز و زمستان زودرس باشد، افزایش قیمت گاز در ابتدا به خصوص در آمریکا و انگلیس باعث افزایش قیمت فرآورده هاى سوختى به خصوص از نوع حرارتى شود و به دنبال نفت خام هاى مختلف قیمت نفت خام خلیج فارس نیز افزایش یابد.