ترس از شیر

بهراد فرهمند
می گویند اعراب خلیج فارس وقتی از پایین به بالا نگاه می کنند ایران را نه به شکل گربه، بلکه شیری می بینند که هر آن ممکن است آنها را یک لقمه کرده و ببلعد.
جنگ ایران و عراق و نگرانی های ناشی از آن بخصوص ترس از آثار و پیامدهای انقلاب ایران، سبب پیدایش شورای همکاری خلیج فارس در سال 1981 شد. کشورهای عضو این شورا به تقویت رزمی خود پرداختند و بر جنگ افزارهای خود به شدت افزودند و همراه با آن همکاری گسترده خود را نیز با آمریکا چه از راه شورا و چه به گونه ای دو سویه افزایش دادند.
این کشورها تمرین های رزمی نیز با آمریکا انجام می دادند. تهاجم عراق به کویت در سال 1990 نشان داد که زرادخانه ها یا همبستگی اعضای شورای همکاری خلیج فارس یا حتی حضور آمریکا در منطقه نمی تواند از خطرات امنیتی جلوگیری کند.
امروز حرکت ایران به سمت هسته ای شدن غرش شیر را در گوش آنان صد چندان هراسناک تر کرده است، بخصوص تبلیغات گسترده رسانه های غربی منطقه ای و سفرهای مقامات آمریکایی و متحدین او به این کشورها به منظور خالی کردن دل شیوخ نه چندان شجاع منطقه از ایران هسته ای ، باعث شده است تا این شیخ نشینان نگران شرایط پیش آمده شوند.
دست اندرکاران آمریکایی ادعا می کنند که دستیابی ایران به جنگ افزار هسته ای و موشکهای دوربرد بر رفتار ایران در منطقه اثر خواهد داشت و توان دفاعی ایران گرایش آن کشور به رهبر منطقه شدن و اثر گذاری بر گستره ای از امور از اختلافهای سرزمینی گرفته تا تعیین سیاستهای انرژی و رهبری جهان اسلام، او را نیرومند خواهد کرد.
القای این دیدگاه ها به کشورهای عرب منطقه، مخصوصا کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس ، موجب شده است فعالیت های هسته ای ایران را از زاویه امنیتی مورد توجه قرار داد و آن را تهدیدی جدی بر امنیت ملی خود قملداد کنند.
اعلام دستیابی موفقیت آمیز ایران به چرخه سوخت هسته ای بر این نگرانی ها افزوده است و این امر باعث شده تا استراتژی کلان آمریکا در برخورد با موضوع هسته ای ایران اعراب را نیز علیه کشورمان بسیج کند.
با پر شدن شکاف میان ایالات متحده و اروپا پس از تغییر سیاست هسته ای ایران ، آمریکا یک گام دیگر در جهت فشار به کشورمان برداشت و آن همراه کردن هر چه بیشتر اعراب با خود بود.
اظهارات حاکمان کشورهای خلیج فارس گواه این امر است ، به طوری که در این راستا وزیر امور خارجه کویت در اظهاراتی اعلام داشته بود که کلیه فعالیت های هسته ای ایران باید تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار بگیرد.
شیخ محمد آل صباح در ادامه سخنانش اضافه کرده بود: کشورهای منطقه باید مطمئن شوند که فعالیت های هسته ای ایران تحت نظارت بین المللی و کاملا منطبق با استانداردهای جهانی انجام می شود.
کشورهای منطقه با القای آمریکا مبنی بر پیامدهای زیست محیطی نشست مواد رادیو اکتیو از نیروگاه بوشهر، علنا ابراز نگرانی می کنند. نگرانی دیگر این کشورها که متاثر از تبلیغات رسانه ای غرب است طرح این ادعاست که فعالیت های هسته ای ایران می تواند باعث تشدید رقابت تسلیحاتی در منطقه شود.
تحلیل گران غربی مدعی اند که با هسته ای شدن ایران، کشورهای عرب در حوزه خلیج فارس هر چه بیشتر به آمریکا نزدیک خواهند شد و خریدهای نظامی خود از آمریکا را افزایش خواهند داد. هر چند این امر می تواند فروش جنگ افزارها را افزایش دهد و به سود بازرگانی نظامی آمریکا است، اما پیامدهای امنیتی آن در آینده می تواند زیان های فراوانی برای منطقه و نیز جامعه بین الملل به بار آورد. پاره ای سیاستگذاران آمریکایی برای جلوگیری از بروز خطرات امنیتی ناشی از هسته ای شدن ایران، پیشنهاد کرده اند که ایران و کشورهای عرب در حوزه خلیج فارس وارد یک اتحاد امنیتی شوند تا ترس از تجاوز به یکدیگر را کاهش دهند و آمریکا نیز بر این امر نظارت داشته باشد!
در حاشیه نشست سران شورای همکاری خلیج فارس در آذر ماه 1384 در ابوظبی ادعا شد که هسته ای شدن ایران نگرانی های بزرگی برای اعضای این شورا پدید آورده است. این به اصطلاح نگرانی ها با پیروزی شیعیان در انتخابات عراق بیشتر شد و به گونه ای از سخنان دبیر کل ضد ایرانی این شورا بر می آید ، هسته ای شدن ایران برای پاره ای کشورهای عربی به ویژه امارات متحده (که دارای اختلافات سرزمینی با ایران است و ادعای واهی مالکیت به جزایر سه گانه دارد) از کلاهک های اتمی اسرائیل نیز مهم تر است و ازاین رو ایران در حال تبدیل شدن به دشمن شماره یک برای این گروه از کشورها است! هر چند موضع گیری خصمانه در بیانیه پایانی شورا بازتاب نیافت، اما اعراب در گذشته با در نظر داشتن اسرائیل از طرح خاورمیانه عاری از جنگ افزارهای هسته ای پشتیبانی میکردند، ممکن است از این پس ایران را نیز در کنار اسرائیل قرار دهند. پاره ای کشورهای عربی از دیگر کشورهای منطقه خواسته اند تا پیمانی در زمینه جلوگیری از گسترش جنگ افزارهای هسته ای امضا کنند.
این پیشنهاد با نظر پاره ای استراتژیست های آمریکایی همخوان است که به سبب اهمیت خلیج فارس می گویند برای جلوگیری از درگیری های نظامی در منطقه، باید هزینه های منطقه ای ایران را در صورت دستیابی به جنگ افزارهای هسته ای افزایش داد و بنابراین باید همه بازیگران در منطقه را در چارچوب یک ساختار امنیتی گردهم آورد، به گونه ای که ایران ، عراق، عربستان ، ترکیه، کشورهای خلیج فارس و دیگران پشت یک میز در زمینه برخورد با خطرهایی که متوجه ثبات منطقه است، گفتگو کنند و این کار باید به دست دبیر کل سازمان ملل متحد انجام شود.
اینها همه در حالی مطرح می شود که ایران بارها اعلام کرده است در دکترین هسته ای این کشور سلاح اتمی جایی ندارد و این امر مخالف اعتقادات مذهبی جمهوری اسلامی می باشد و ایران بر اساس باورهای دینی خود سلاح های کشتار جمعی را پدیده ای غیر انسانی می داند. در نهایت آنکه ، تلاش های ایران برای دستیابی به فن آوری صلح آمیز هسته ای موجب شده است تا ایالات متحده به عنوان دشمن دیرینه جمهوری اسلامی ایران به تلاش های تسیزه جویانه خود برای دربند کردن این «شیر» ادامه دهد. اما آنچه مسلم است «شیر ایران» با تکیه بر همبستگی ملی و مشارکت دموکراتیک همه اقشار و گروه های باورمند به نظام و با بهره گیری از دیپلماسی فعال و مبتنی بر عقلانیت واقع گرایانه و شناخت صحیح از شرایط بین الملل پس از 11 سپتامبر، اجازه چنین شیطنتی را به دشمنان قسم خورده خود چه در سطح بین الملل و چه در سطح منطقه نخواهد داد و کاری خواهد کرد تا آنان سر تعظیم در برابر اراده و منافع ملی این «شیر» فرود آورند.