اقتصاد سیاسی بین‌الملل (بخش هفتم و پایانی)

دکتر رضا جلالی

منظور از اقتصاد شهری، نوعی سازمان‌یابی تولید است که براساس تقسیم کار میان شهر و روستا و میان شهرهای مختلف تنظیم شده است. اقتصاد شهری در همان حال که برای توسعه خود نیازمند فضای سیاسی مناسب است. شرایط مادی به وجود آمدن چنین فضایی را نیز فراهم می‌آورد. اقتصاد شهری باعث نزدیک‌تر شدن اقتصاد مناطق مختلف کشور شده و موجبات تخصصی شدن تولید مناطق را فراهم می‌آورد، این امر باعث تقویت همبستگی متقابل و یکپارچگی سیاسی می‌شود. شاید بتوان گفت که امپراطوری روم، بزرگترین اقتصاد شهری پیش صنعتی را در گذشته ایجاد کرده بود. اقتصاد شهری فعالیت‌های خود را از دو راه انجام می‌دهد. ابتدا فعالیت‌های موجود در روستا را به خود جذب کرده و به جرگه اقتصاد شهری می‌آورد و سپس فعالیت‌های جدیدی را در رابطه با فنون یا ضرورت‌های جدید ایجاد می‌کند.(1)

اقتصاد بین‌الملل (inter na tioniec onomics)

آن قسمت از علم اقتصاد که با جریان مبادلات و معاملات تجاری میان کشورها ارتباط دارد و مانند نقل و انتقال کالاها و خدمات، انتقال مالی و نیز انتقال عوامل تولید اقتصاد بین‌الملل به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش کاملا نظری و بخش پولی. در بخش نظری، مواردی نظیر عواید ناشی از تجارت ـ رابطه مبادله ـ روند تجارت مورد توجه قرار می‌گیرد. در بخش پولی، توجه بیشتر پیرامون تعیین نرخ برابری و مبادله ارز غیرمکانیسم‌های تعدیل در تراز پرداخت‌های خارجی تمرکز یافته است.(2)

اقتصاد آموزش (ecioniomic of education)

اقتصاد آموزش یعنی مطالعه تعاملی و متقابل آموزش در اقتصاد به یکی از شاخه‌ها و موضوعات اقتصادی است که با وجود گسترش سریع آن پس از سالهای 1950 میلادی، از تاریخچه‌ای طولانی برخوردار است. آدام‌اسمیت نخستین اقتصاددانی بود که رابطه اقتصاد و آموزش را بررسی کرد. در اقتصاد آموزش ـ انسانها مرکز اصلی فعالیت‌های اقتصادی‌اند.

ادامه آموزش‌های تخصصی و ایجاد مهارت در افراد علاوه بر ارتقای سطح توانایی‌ها و قدرت تولید، موجب افزایش سطح درآمد و تولید ناخالص ملی می‌شود. اقتصاد آموزشی برای نشان دادن کاربرد به دست منابع در فعالیت‌های آموزشی تلاش می‌کند، به طوری که با صرف کمترین منابع، بیشترین تولید به دست می‌آید.