همگرایى و گفتمان اصولگرایی

صالح اسکندری
انتخابات هیچ وقت بازى صفر یا صد جناح‌هاى سیاسى کشور نبوده است. معادله کلان انتخابات همیشه برنده- برنده است. گفتمان اصولگرایى به حسب حاق حقیق موضع نوعى همگرایى سیاسى در سطوح آوانگارد جامعه است. این همگرایى به معناى نفى تنوع علایق و سلایق فکرى نیست، بلکه متضمن ابتناء و اتکا بر ایستارهاى پذیرفته شده در یک جامعه دینى است. اصولا مفهوم منظومه‌اى گفتمان، معطوف به یک نقطه ثقل است.
این نقطه ثقل مى‌تواند یک دال برتر باشد که تقید به آن، قدر متیقن کردارها و رفتارهاى سیاسى سطوح خاص و عام جامعه است.
این یک پرسش حل‌شده جامعه شناسى سیاسى است که همگرایى فوقانى در اصول مسلم مانع واگرایى در سطوح عام جامعه مى‌شود. انسجام اجتماعى حاصله گام اساسى است در راستاى نهادینه‌سازى “و جاد لهم بالتى هى احسن”. چنین رفتار عمومى در یک رابطه مستقیم منجر به افزایش سرمایه‌هاى اجتماعى مى‌گردد. اعتماد عمومی، اعتبار سیاسی، مفاهمه دولتمردان و مردم و... همگى منابع نرمى هستند که در حمایت از سیاست‌هاى کلان جامعه شکل مى‌گیرند.
غرض از بیان مفروض ابتدایی، این بود که قرار نیست در انتخابات آتى هیچ جناح و جریان سیاسى شکست بخورد و یا پیروز میدان فاعلیت ما یشاء و حاکمیت ما یرید داشته باشد. انتخابات اگرچه در ظاهر یک رقابت سیاسى براى جلب افکار عمومى مى‌باشد؛ اما در واقع توافقى اجتماعى بر سرگزینه‌هاى مطلوب، در مسیر تسهیل حرکت منظومه‌اى گفتمان است. مبناى این توافق اجتماعى چیزى نیست جز قانون اساسى و ارزش‌هاى پذیرفته شده جامعه. هر گروه و جریان سیاسى که پیروز دو انتخابات پیش رو باشد بر اساس قانون محترم است و همه جناح‌هاى سیاسى کشور ملزم به معونه منتخب مردم هستند. این کمک مى‌تواند از نوع تائید رفتارهاى مناسب باشد و یا انتقادسازنده از اقدامات ضعیف. به هر حال اصل استمرار و استقوام گفتمان اصولگرایى است.
همگرایى جناح‌هاى سیاسى کشور در داخل گفتمان اصولگرایى که مورد تاکید مقام معظم رهبرى است منجر به پذیرش مفروض ابتدایى این نوشتار مى‌شود که انتخابات در کشور ما هیچ وقت بازى صفر یا صد نبوده است. آنهایى که به تصور برد و باخت وارد انتخابات‌هاى کشور شدند و در لفافه نظریاتى همچون “فشار از پایین و چانه‌زنى از بالا” به دنبال هیچ یا همه چیز بودند به سرعت از این منظومه گفتمانى طرد شدند و امروز به ندرت نام آنها به گوش مى‌رسد. همگرایى لزوما به معناى ارائه یک لیست مشترک توسط دو جناح متفاوت نیست بلکه به معناى احترام به لیست منتخب مردم است. امروز به تعبیر مقام معظم رهبرى اصولگرایى مصلحانه و اصلاحات اصولگرایانه در هم تنیده شده‌اند و قابلیت انفکاک ندارند. یعنى کسى نمى‌تواند ادعاى اصلاحات داشته باشد؛ اما اصولگرا نباشد و یا اصولگرا باشد و دعواى اصلاح نحوه اداره کشور را نداشته باشد. به هر حال کشور در آستانه دو انتخابات حساس قرار گرفته است که هر یک در سطح خود قابل تحلیل است. اما آنچه مهم است همگرایى سطوح آوانگارد جامعه درون گفتمان اصولگرایى است که در ادامه منجر به رفع بسیارى از واگرایى‌هاى عمومى مى‌گردد.
کشور نیاز به اتحاد و انسجام اجتماعى دارد و این محقق نمى‌گردد مگر به واسطه افزایش سرمایه‌هاى اجتماعی. اگر مردم احساس کنند که توافق اجتماعى در سطوح خاص جامعه بر خدمت و پیشرفت کشور قرار گرفته است، بدون تردید اعتمادى دو چندان نسبت به ساحت قدرت پیدا مى‌کنند.