نمادزدایی اسلامی از بیتالمقدس
مهدی شکیبایی، کارشناس مسائل فلسطین
اشاره:
امروزه تخریب نمادها و اماکن ارزشی که بخشی از چارچوب هویت بخش ادیان را قوام میدهند، در درگیریها و منازعات در پهنه گیتی کاملا قابل مشاهده است.
در مناقشه اسرائیل – فلسطین که سالهای متمادی از آن میگذرد، هماره تهاجم و تخریب آثار تاریخی – اسلامی که نماد فلسطین و جهان اسلام بوده در صدر سیاستهای تقابل دینی و مذهبی قرار داشته است. حمله اخیر اسرائیل به محیطهای مجاور مسجدالاقصی نشان میدهد که این رژیم در جهت یهودیسازی بیتالمقدس تلاش دارد تا تغییرات عمیق و ماهیتی در این حوزه جغرافیایی ایجاد کند تا نشانی از حضور اسلام به صورت نماد و مردمی وجود نداشته باشد.
مهدی شکیبایی، کارشناس مسائل فلسطین در گفت و گو با «تهران امروز» بر این باور است که از بین بردن نمادها و آثار تاریخی اسلامی در بیتالمقدس از جمله تخریب مسجدالاقصی در راستای یهودیسازی این منطقه به شمار میرود که منبعث از ایدئولوژی جنبش صهیونیسم است.
* در تبیین اهداف اسرائیل از تخریب مسجدالاقصی به چه نکاتی میتوان اشاره داشت؟
** اولین هدف رژیم صهیونیستی از تخریب مسجدالاقصی در چارچوب ایدئولوژی آنان یعنی تقویت و گسترش جنبش صهیونیسم جای میگیرد که مخالف وجود هر گونه آثار اسلامی در بیتالمقدس است و بر این اساس سعی میکنند در این منطقه تمامی آثار و نمادهای تعریف شده در حوزه دین اسلام را از بین ببرند تا به تدریج زمینههای تبدیل آن به پایتخت دائمی اسرائیل را فراهم کنند.
از سوی دیگر باید توجه داشت هنگامی که اسرائیل میخواهد دست به اتخاذ یک تصمیم بزرگ بزند، تلاش میکند تا از تمام ابزارها و اهرمهای فشار خود علیه طرف فلسطینی استفاده کند که البته در این رهگذر سعی دارد تا به آمریکا نیز فشارهایی را وارد نماید تا از هر دو طرف فلسطین و آمریکا امتیازات لازم را اخذ کند. هماکنون اسرائیل در معرض یک تصمیم بزرگ قرار گرفته و آن هم پذیرش تشکیل یک دولت فلسطینی در پرتو یک کشور مستقل است که البته در پی تعریف آنها محدوده جغرافیایی تشکیل کشور مستقل فلسطینی در نظر گرفته نشده است که ضرورتهای این تصمیم پس از جنگ با لبنان و شکست تلآویو پدیدار شده است.
از جنبه ایدئولوژیک نیز باید به این نکته اشاره داشت که اسرائیل در دو سال اخیر و در پی دو رویداد، خروج از نوار غزه و شکست در جنگ لبنان خود را در برابر شکست بنیانهای ایدئولوژیک یافته است که لذا دولت اسرائیل در فضای کنونی به دنبال آن است تا به تقویت این بنیانها پرداخته تا روحیه ملی را در درون جامعه خود تقویت کند و این امر با تهاجم به پایهها و مبناهای ارزشی طرف مناقشه یعنی فلسطین صورت میگیرد.
* عدهای بر این باورند که اختلافات درون فلسطین به تشدید سیاستهای ضد فلسطینی از سوی اسرائیل منجر میشود. با این وصف آیا اختلاف نظرهای فتح و حماس در سیاست اخیر اسرائیل در تخریب مسجدالاقصی موثر بوده است؟
** اصل موضوع این است که همزمان با اوجگیری اختلافات میان گروههای فلسطینی، اسرائیل از این فضا بیشترین استفادهها را به عمل میآورد، اما در خصوص سیاست تخریب مسجدالاقصی توسط اسرائیل باید گفت که جهان اسلام مانند آتش زیر خاکستر عمل میکند و در واقع اگر فلسطینیها به دلیل اختلافات داخلی به این موضوع توجه کافی نداشته باشند، اسرائیل با جهان اسلام رو به رو خواهد شد.
ذکر این نکته ضروری است که فرصت یابی اسرائیل از میان اختلافات فلسطین همانند یک شمشیر دو لبه است به صورتی که در اقدام اخیر تلآویو، شاهد هستیم که همبستگی فلسطینیها افزایش پیدا کرده است. بنابراین اگر چه شدت بخشیدن به سیاستهای ضد فلسطینی در داخل جامعه اسرائیل میتواند یک فضای مساعد برای دولت اسرائیل باشد اما بیشک در محیط فلسطین به یک مولفه وحدت بخش بدل میشود.
* به نظر جنابعالی، علت اصلی عدم واکنش نهادهای بینالمللی از جمله شورای امنیت نسبت به تخریب مسجدالاقصی چیست؟
** در تحلیل این موضوع باید به دو سطح غربی و منطقهای اشاره کرد. در سطح غربی قطعا با فشارهای آمریکا بر سازمان ملل، سازمان حقوق بشر و شورای امنیت، امکان واکنش مناسب آنان در خصوص اقدامات اسرائیل وجود ندارد و واشنگتن اجازه هر گونه موضعگیری علیه اسرائیل را در فضای بینالمللی نمیدهد. تاکنون نزدیک به 50 قطعنامه علیه اقدامات اسرائیل صادر شده که این رژیم به هیچ کدام از آنها توجه نکرده و هیچ فشار بینالمللی نیز برای وادار کردن اسرائیل تبلور نیافته است. در سطح منطقهای نیز به دلیل درگیریهای متعدد و بحرانهای فزاینده در کشورهای منطقه امکان ایجاد یک همگرایی علیه سیاستهای ضد اسلامی – عربی اسرائیل وجود ندارد اما به نظر می رسد که ملتهای منطقه در صدد یک قدرتنمایی جدی برابر این کارکردهای ضد اسلامی اسرائیل هستند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
