ایران آتش‌بس بی‌قید و شرط را پیشنهاد کند

* پس از شروع درگیری های میان رژیم اسرائیل و حزب الله لبنان اکنون دامنه بحران خاورمیانه و برخی کشورهای عربی از جمله سوریه را هم تهدید می کند. شما ریشه های این بحران را در چه می دانید؟
** به نظر من این ماجرا از قبل تنظیم شده بود و اسرائیل از مدت ها پیش خود را آماده می کرد که به فلسطین و لبنان حمله کند، چرا که رژیم "تلاویو" در وضعیتی نیست که صلح را تحمل کند. مقام های این رژیم به خوبی می دانند که در صورت شکل گیری یک صلح درازمدت در فلسطین دچار زوال تدریجی خواهند شد. ساختارهای اسرائیل به گونه ای است که اگر صلح حاکم شود و دولت مستقل فلسطینی تشکیل شود به استیصال خواهند رسید. دولت و رژیم اسرائیل با یک سری پیش فرض عهد عتیق و غیر قابل قبول در این زمانه و همچنین با استناد به مبنای یهودیت اصولگرا می کوشند تا مانع شکل گیری صلح در منطقه شوند. از این منظر است که آنها می دانند در صورت ایجاد صلح در منطقه به وجود آمدن یک حکومت دموکراتیک بدون اولویت دینی فلسفه وجودی این رژیم زیر سوال خواهد رفت. آنها می خواهند رژیمی با مبنای یهودیت تاسیس کنند و اهداف خویش را در این مسیر دنبال کنند و چنین چیزی تنها در سایه تداوم جنگ در منطقه میسر است.
* در صورتی که بنا به نظر شما اسرائیل چنین هدفی را دنبال کند، قدرت های منطقه خاورمیانه چگونه می توانند در مهار این بحران بکوشند؟
** واقعیت این است که مسئله فلسطین و لبنان ارتباط تنگاتنگی با سایر اتفاقاتی دارد که در خاورمیانه رخ می دهد. مسئله لبنان با عراق پیوند خورده است در حالی که اسرائیل به قدس و لبنان حمله کرده است ما شاهد هستیم که همچنان در عراق عده ای از مسلمانان دیگر مسلمانان را می کشند. شواهدی در دست است که اسرائیل در ناآرامی های عراق نقش دارد. اسرائیل نمی خواهد این منطقه آرام شود چرا که در آن صورت با چالش های یاد شده درگیر خواهد شد. امروز کشورهای منطقه می توانند افکار عمومی را تحت تاثیر آنچه که در لبنان و فلسطین می گذرد قرار دهند و دنیا را علیه اسرائیل بسیج کنند.
* نقش دستگاه دیپلماسی ایران در این زمینه چیست؟
** دیپلماسی ایران باید قبل از هر چیز تعیین کند که چه می خواهد و چگونه می تواند متناسب با امنیت ملی و منافع کلی کشور در این زمینه وارد عمل شود. ما قبل از هر اقدامی باید امکانات خود را برای ایفای نقش در منطقه ارزیابی کنیم. مثلاً ما با عراق یک مرز مشترک طولانی داریم. ریشه های مشترک فرهنگی بین دو ملت ایران و عراق وجود دارد. کردهای شمال عراق هیچگاه خود را ترک یا عرب ندانسته اند اما ایران هم یک استان بزرگ کردنشین دارد. پس ایران نمی تواند نسبت به آنچه در عراق می گذرد بی تفاوت باشد. ایران باید در متن تحولات عراق ایفای نقش کند چرا امنیت کنونی عراق با منافع ملی ما ارتباط مستقیم دارد. دولت نمی تواند با دسترسی کامل و همه جانبه ای که به اطلاعات منطقه دارد تاکتیک های درستی را برای دستگاه دیپلماسی در زمینه حل بحران پیدا کند.
* اما اکنون که هیچ خبری از مذاکره نیست، آینده بحران را چگونه پیش‌بینی می کنید؟
** به نظر من آینده بحران همان تجربه گذشته است. اسرائیل به زودی می‌فهمد که هیچ راهی جز آنکه صلح را بپذیرد ندارد. در تجارب گذشته هم دیده شد که اسرائیل با خشونت پیروز نمی‌شود بلکه شاید این به نوعی طوفان قبل از آرامش است به شرطی که کنشگران و بازیگران صحنه به درستی عمل کنند. شاید اسرائیل این جنگ را به قصد خلع سلاح حزب‌الله در لبنان ادامه می‌دهد و یا اینکه می‌کوشد این بار حزب‌الله را تحت فشار افکار عمومی خلع سلاح کند اما واقعیت این است که نه مردم لبنان و نه دولت لبنان نمی‌خواهند حزب‌الله خلع سلاح شود چرا که آنها هم به درستی می‌دانند حزب‌الله تنها نیرویی است که می‌تواند مقابل اقدامات تجاوزکارانه رژیم تل‌آویو ایستادگی کند. دولت لبنان در شرایط کنونی به حزب‌الله نیازمند است پس تنها آلترنتیو این است که افکار عمومی علیه رفتار خشونت‌آمیز اسرائیل بسیج شود و به جای فشار بر لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله رژیم اسرائیل را مجبور به توقف حملات و آتش‌بس کنند.
* اسرائیل به سوریه اولتیماتوم داده است. آیا "تل‌آویو" به سوریه حمله خواهد کرد؟
** اگر فشار جهانی نباشد و اسرائیل همچنان به این رفتار خود ادامه دهد بعید است اسرائیل از فرط استیصال به سوریه و ایران نیز حمله کند در اینجا باید گفت که چین هم مقصر است چون آن موشک‌ها را چین ساخته است پس اسرائیل باید به چین هم حمله کند. افکار عمومی در جهان طوری است که ممکن است تحت تاثیر تبلیغات قرار بگیرد اما ایران باید سریعاً خواستار آتش‌بس شود. این حرفی است که جهان هم آن را می‌فهمد و می‌پسندد. ایران باید اعلام کند که در صورت آتش‌بس حاضر است از همه امکانات خود برای حل بحران استفاده نماید.