رییس سابق سازمان حفاظت محیط زیست در مراسم دریافت جایزه "قهرمان زمین" با اشاره به این که معادلات و روابط در دنیای امروز از منشا مادی قدرت و خودخواهی سرچشمه گرفته و زیادهخواهیهای متکبرانه، دنیا را به وضعیت ناآرام کنونی کشانده است، تاکید کرد: قهرمان واقعی کسی است که بر نفس خود غلبه کند و ما هنوز برای نجات جهان به قهرمان واقعی نیاز داریم.
دکتر معصومه ابتکار، معاون رییسجمهوری سابق ایران در این مراسم که توسط برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (یونپ) در سنگاپور بعدازظهر جمعه به وقت تهران برگزار شد، به عنوان برنده ویژه جایزه قهرمان زمین سال 2006 در سخنرانی خود با اشاره به این که قدردانی از افرادی که در زمینه حفاظت از محیط زیست تلاش کردهاند، انگیزه نوینی به کسانی میبخشد که برای حفاظت از حیات بر روی کره خاک تلاش میکنند، افزود: یونپ به عنوان قطبنمایی قوی در پیشبرد آگاهی زیست محیطی جامعه جهانی و همکاری بینالمللی برای بهبود وضع محیط زیست، موفق عمل کرده است.
وی افزود: تلاشهایی که برای حفاظت از زمین، این مهد پربرکت حیات، انجام میگیرد، لزوما باید از ماهیت جمعی و مشارکتی برخوردار باشد، همانگونه که تلاشهای ما در ایران اینگونه بود. ابتکار تصریح کرد: در حقیقت من این جایزه را به نمایندگی از ملت بزرگ ایران و همه همکارانم در طول هشت سال مسئولیتم در سازمان حفاظت محیط زیست ایران شامل محیطبانان متعهد، کارکنان، مدیران تلاشگری و تمامی همراهانم در سایر بخشهای دولتی و غیردولتی و رسانهها که تحقق این دستاوردها را ممکن کردند، میپذیرم.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در دوران دولت صلاحات ریاست جمهوری سیدمحمد خاتمی دوره اعجابانگیزی از آگاهی زیست محیطی را تجربه کرد و در این دوران گامهای موثری برای بهبود کیفیت هوا، آب و خاک و حفاظت از گنجینههای طبیعی کشور برداشته شد. ابتکار افزود: دولت، جامعه مدنی و بخشهای اقتصادی با تشریک مساعی در یک حرکت جمعی بیسابقه برای بهبود شاخصهای زیست محیطی در شرایطی اقدام کردند که کشور دوره درخشانی از رشد اقتصادی و سرمایهگذاری داخلی را تجربه میکرد.
وی افزود: ما نشان دادیم که عملا برای کشوری در حال توسعه سریع با ثروتهای بیکران نفتی و صنایع سنگین امکان پیشبرد اقدامات و اهداف زیست محیطی وجود دارد، مشروط بر اینکه سیاستمداران افق دید صحیح و نگاه توسعه پایدار را جدی تلقی کنند. ابتکار گفت: طی آن سالها تعهد ایران به دستور کار بینالمللی زیست محیطی دستاوردهای ملموسی را به دنبال داشت و علاوه بر پیشبرد ایده گفتوگوی تمدنهای خاتمی، تلاش کردیم دیدگاههای کشورهای در حال توسعه و نیز نگرش عمیقتر معنوی و اخلاقی را در روند تصمیمسازی جهانی محیط زیست وارد کنیم. وی گفت: امروز نیز به توانمدی ایجاد و گسترش صلح مبتنی بر نگاه زیست محیطی معتقدیم، اگرچه تلاشی سیستماتیک برای به تصویر کشیدن ایران به عنوان منبع خشونت در جهان جریان دارد.
رییس سابق سازمان حفاظت محیط زیست افزود: ما به این درک مشترک دست یافتیم که تماشای جهان از منظری متفاوت با شستن چشمها و درک زندگی در چشماندازی روشنتر میتواند به ما سیاستگزاران و تصمیمگیران قدرت تغییر روشها و سیاستها را اعطا کند؛ همانگونه که در جستجوی حقیقت، اسرار زندگی را مرور میکنیم، میتوانیم با حرکت در مسیر زمان، قدر زندگی و حیات را در هم اشکال درک کنیم.
وی افزود: روشها و دیدگاههای تغییریافته میتواند نشانگر جنبههای تاریک تصمیمگیریهای ما باشد و امکان اتخاد تصمیمات بلندمدت را فراهم کند. از این منظر میتوان مقابل روندهای ناپایدار ایستاد و اشتباهات متعدد را قبل از غیرقابل برگشتشدن شرایط، اصلاح کرد.
ابتکار با اشاره به این که فرزندان آدم از بهشت رانده شدند و قهرمانان در تلاش برای بازگشت به بهشت هستند، افزود: قهرمانان کسانی هستند که آگاهانه با شناخت همه چالشها، موانع و تغییرات فراروی خود برای تغییر شرایط موجود اقدام میکنند. آنها ذاتا تحمل شرایط موجود را نداشته و در پی سفری درونی برای غلبه بر مشکلات هستند و در گذر زمان این مسافران با طرحی نو برای جهان باز میگردند؛ طرح جهانی سرشار از زیبایی، امید، عشق و صلح. وی افزود: خشونت و نظامیگری در قلبها و ذهنهایی که صلح را انکار میکنند شکل میگیرد و تخریب طبیعت و نابودی محیط زیست نیز جلوه دیگری از همین خشونت و خودخواهی است. رییس سابق سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ما همانطور که در تلاش پیگیر به منظور یافتن راهحلهای موثر برای چالش های جهانی هستیم باید این احتمال را بدهیم راهحلهایی که در جهان بیرونی به دنبال آنها هستیم میتواند در درون ما باشد. به همین دلیل شاید عاقلانهترین تلاش، انجام سفر درونی برای صلح درون و یا سفر درونی برای تغییر افکار، رفتار و الگوهایی که دنیا را به سمت نابودی و تخریب میبرد، باشد.
وی گفت: معادلات و روابط در دنیای امروز از منشا مادی قدرت و خودخواهی سرچشمه گرفته و زیادهخواهیهای متکبرانه، دنیا را به وضعیت ناآرام کنونی کشانده است.
وی با اشاره به این که برای اصلاح امور جهان ابتدا باید خود را اصلاح کنیم، افزود: در کلمات تابناک امام بزرگوار شیعیان حضرت علی بن ابیطالب(ع) است که در مشاهده مسابقات کشتی فرمودند: قهرمان واقعی کسی است که بر نفس خود غلبه کند لذا به نظر میرسد با توجه به وضع جهان امروز ما هنوز برای نجات جهان به قهرمان واقعی نیاز داریم.
گفتنی است در مراسم اعطای جایزه غیرنقدی "قهرمان زمین سال 2006" هفت رهبر زیست محیطی سبز جهان انتخاب شدند. جایزه قهرمان زمین، معتبرترین جایزه جهانی محیط زیست است که از سال 2004 توسط برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد به افراد و سازمانهایی که اقدامات چشمگیر برای حقاظت و بهبود وصعیت محیط زیست انجام دادهاند اعظا میشود.
داشتن نوآوری، افق دید وسیع، توان راهبری و قابلیت تکرار تجربهها از ویژگیهای موردنظر سازمان ملل در زمینه اعطای این جایزه است. یونپ اعتقاد دارد افرادی که در این فرآیند انتخاب میشوند الگوهای جهانی هستند.
معرفی دستاوردهای زیست محیطی افرادی که دستاوردهای قابل رویت و راهبردی الهام بخش در جهان و یا در منطقه خود داشتهاند، تشویق دیگران برای ارتقای سطح فعالیتهای زیست محیطی، افزایش آگاهیهای زیست محیطی و ارایه راهکارهای اجرایی موثر برای حل و فصل مشکلات زیست محیطی از اهداف اهدای این جایزه است. افراد توسط یک نفر پیشنهاد میشوند و سه معرف در سطح بینالمللی آنها را تایید میکنند و در نهایت هیات داوران سازمان ملل پیشنهادات را بررسی کرده که از بین آنها 7 نفر برتر انتخاب میشوند. براساس اعلام یونپ دولت سنگاپور میزبانی مراسم اعطای جایزه قهرمان زمین در سال 2006 را برعهده گرفته است. مراسم امسال از پوشش خبری گستردهای برخوردار خواهد بود. شبکه ماهواری CNN پخش مستقیم آن را عهدهدار شده و مجلات تایمز و فورچون نیز حداقل یک شماره خود را به این امر اختصاص خواهند داد. همچنین شبکههای خبری منطقهای و بینالمللی BBC، CNBC، بلومبرگ، گاردین، الاهرام و... نیز به طور اختصاصی با دکتر معصومه ابتکار در حاشیه برگزاری این مراسم در خصوص مباحث زیست محیطی و تحولات اخیر هستهای ایران مصاحبه کردند.
این جایزه پراعتبار، جنبه نقدی ندارد و صرفا یک تندیس کره زمین است.