تفاهم یا اجماع؛ ائتلاف یا رقابت

امیر محبیان، عضو موسس حزب نواندیشان ایران اسلامی، در این‌باره می‌گوید: مسئله آماده نبودن احزاب اصلاح‌طلب برای ائتلاف به بحث تجمیع انتخابات خبرگان و شوراها و نداشتن فرصت برای این کار، به مسئله تجمیع برنمی‌گردد، بلکه به این نکته برمی‌گردد که این احزاب هنوز قادر نیستند برای خود موتلفان با ثباتی پیدا کنند و بر اساس یک پروسه کنار هم قرار بگیرند. آنها ائتلاف را به عنوان امری پروژه‌ای و محدود نگاه می‌کنند، بنابراین از این ائتلاف نیز نتایج مطلوبی نخواهند گرفت. در واقع این مسائل به خود اشکالات موجود در احزاب دوم خردادی برمی‌گردد و این خود باعث شده است که یک گروه برای آنها در یک انتخاب دوست تلقی و در انتخاباتی دیگر در همان زمان، رقیب محسوب شود.
اما قائم مقام دبیر کل حزب اعتماد ملی احتمال رقابت‌های درون جناحی در بین اصلاح‌طلبان را منتفی دانسته و می‌گوید: ممکن است که اصلاح‌طلبان در نهایت به ائتلاف و ارائه یک فهرست مشترک نرسند، اما این به معنای رقابت بین آنها نیست.
حجت‌الاسلام والمسلمین رسول منتجب‌نیا، ائتلاف به این معنا که چند گروه لیست مشترکی ارائه داده و بر روی یک کاندیدا به جمع‌بندی برسند را در شرایط فعلی بین اصلاح‌طلبان منتفی می‌داند و می‌گوید: چنین مسئله‌ای فعلا در بین اصلاح‌طلبان مطرح نیست، اما اصلاح‌طلبان از باب همفکر و هم جهت بودن هم‌اکنون در یک راستا قرار دارند و چه بر سر انتخابات خبرگان و چه شوراها از جهت فکری شبیه هم هستند. وی با بیان اینکه از این جهت فاصله زیادی بین اصلاح‌طلبان وجود ندارد، می‌افزاید: در انتخابات خبرگان که تعداد محدودی کاندیدا وجود دارد، احتمالا اکثر گروه‌ها بر سر یکسری اشخاص شاخص بدون اجماع و ائتلاف رسمی نظر واحد خواهند داشت. این فعال سیاسی با اعتقاد به اینکه در انتخابات شوراها نیز بر سر بسیاری نیروها و کاندیداها اتفاق نظر به وجود خواهد آمد، ادامه می‌دهد: اتفاق نظر غیر از اجماع و ائتلاف است و به این معناست که اصلاح‌طلبان از یکسری چهره‌های شاخص که کاندیدا می‌شوند حمایت کنند و در واقع ناخواسته جهت‌گیری واحدی داشته باشند. منتجب‌نیا احتمال رقابت‌های درون جناحی در بین اصلاح‌طلبان را کاملا منتفی می‌داند و معتقد است: اگر گروه‌های اصلاح‌طلب نتوانند روی صددرصد کاندیداها ائتلاف کنند، به معنی رقابت درونی نیست. رقابت اصلی بین گروه‌های اصلاح‌طلب و اصولگراست، نه بین گروه‌های اصلاح‌طلب.
منتجب‌نیا با تاکید بر اینکه در بین اصولگرایان فرمانبری و فرمانبرداری حاکم است، ابراز عقیده می‌کند: در بین آنها بحث آزادی اندیشه و فکر آزاد نیست و آزادی اندیشه تا زمانی که در بین آنها معنا دارد که بحث عمل و اجرا به میان نیاید، اما پس از اینکه پای عمل به میان آید، همه آنها باید از یک فرمان که از مرکزیت آن جناح صادر می‌شود، اطاعت کنند. در حالی که در بین اصلاح‌طلبان فضای آزاد تبادل‌نظر و اندیشه وجود دارد و قطعا در آینده نیز در دو انتخابات خبرگان و شوراها این قضیه صادق خواهد بود، اما اصولگرایان به رغم اختلاف‌نظر، یک فرماندهی بر آنها حاکم است که در نهایت آنها را به وحدت نظر می‌رساند.
همچنین یک عضو جبهه مشارکت ایران اسلامی معتقد است اصلاح‌طلبان ظرفیت‌های لازم را برای رقابت در هر دو جبهه انتخابات خبرگان و شوراها به صورت همزمان دارند و تنه مشکل، شرایط برگزاری انتخابات از منظر سالم و رقابتی بودن آن است.
محمد کیانوش‌راد در گفت‌وگو با ایسنا اظهار می‌دارد: نظر اصلاح‌طلبان و برخی محافظه‌کاران این است که برگزاری همزمان انتخابات خبرگان و شوراها به دلیل اینکه نوع انتخابات و هدف از برگزاری آن، دو موضوع متفاوت است، نمی‌تواند مثب ارزیابی شود، از این رو، موضع مجموعه نیروهای اصلاح‌طلب در قبال برگزاری همزمان انتخابات منفی بوده است و مهمتر اینکه ضمانتی برای سالم و رقابتی برگزار شدن انتخابات و ممانعت از عواملی که در انتخاب قبلی یعنی دور نهم ریاست جمهوری شاهد آن بودیم، وجود ندارد.
وی با بیان اینکه مشکلی برای ستادهای انتخاباتی اصلاح‌طلبان در هر دو جهبه انتخابات خبرگان و شوراها وجود ندارد، اضافه می‌کند: به هر حال اصلاح‌طلبان که پذیرفته‌اند در چارچوب قانون اساسی فعلی فعالیت کنند، ناگزیر از شرکت در انتخابات هستند، نکته مهم دیگر، هماهنگی بین نیروهای اصلاح طلب است که اگر این هماهنگی و ائتلاف به وجود نیامد، باز هم باید آن را جزء تجربیات جریان اصلاح‌طلب در جامعه ایران منظور داشت و باز هم به آسیب‌شناسی پیرامون چنین رفتارهایی پرداخت. رمضان‌علی صادق‌زاده، عضو فراکسیون اقلیت مجلس شورای اسلامی نیز با مثبت ارزیابی کردن تاخیر در برگزاری انتخابات شوراها و خبرگان گفت: تاخیر در انتخابات فرصت لازم و کافی برای بیان دیدگاه‌ها و رقابت میان احزاب و گروه‌ها به وجود خواهد آورد.
اما حجت‌الاسلام سیدناصر موسوی، نماینده مردم رامهرمز، هم زمانی انتخابات خبرگان و شوراها بر رقابت احزاب را بی‌تاثیر دانست و گفت: از نظر رقابت احزاب در هر دو انتخابات شوراها و خبرگان مشکل و مانعی وجود ندارد و احزاب در هر دو جبهه می‌توانند رقابت داشته باشند. یک عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز گفت: امکان رقابت احزاب در انتخابات خبرگان و شوراها وجود دارد و همزمانی انتخابات هیچ تداخل و مزاحمتی برای رقابت احزاب ایجاد نمی‌کند. سیدمحسن یحیوی در گفت‌وگو با ایسنا تصریح کرد:‌کاهش هزینه تبلیغات گروه‌های سیاسی و صرفه جویی در انرژی نیز از مزایا و تاثیرات همزمانی انتخابات است.
وی در پاسخ به اینکه اصلاح طلبان چطور می‌توانند از این فرصت استفاده بهینه را داشته باشند، افزود: گروه‌های سیاسی از هر جریانی می‌توانند حسن نیت خود را نشان دهند، چون مردم به عملکردها و برنامه‌ها نگاه می‌کنند. عملکرد 8 ساله اصلاح‌طلبان در مردم وازدگی ایجاد کرد، لذا باید از هر فرصتی برای مطمئن کردن مردم و اینکه دیدگاه‌یشان عضو شده و می‌خواهند در جهت حفظ ارزش‌ها حرکت کنند، استفاده کرد. با توجه به شرایط حاضر، اصولگرایان در انتخابات خبرگان و شوراها، قطعا موفق خواهند بود و ان شاء الله حضور مردم نیز در صحنه چشمگیر است.