خط قرمز خاصى نداریم

* خط قرمز هاى دولت جدید در مواجهه با نشریات چیست؟
** خط قرمز خاصى نداریم. تاکید ما در حال حاضر بیشتر روى چارچوب قانون مطبوعات است. اصول کلى نظام، وحدت ملى و بحث هایى کلى که ملت ما نیاز دارند و رسانه ها جایگاه نزولشان با توجه به این اصول است. کار رسانه ها روشنگرى و توجه دادن ها است. خداى نکرده اگر کاستى و جود دارد مى توان به طریق سازنده مطرح کرد. مى توان به مشکلات با نگاه مثبت و سازنده پرداخت. باید با طرح مسائل نتیجه اى گرفته شود و به سوى اصلاح برویم. نباید از دید تشدید ضعف ها به مشکلات نگاه کرد. خط قرمز هایى که شما مى گویید هیچ چیز نیست به جز قانون مطبوعات.
* روزنامه ها و نشریات در حال حاضر به برخى از موضوعات مهم کشور نمى توانند به صورت دلخواه بپردازند و دست آنها در پوشش برخى از موضوعات مانند بحث انرژى هسته اى بسته است. علت را توضیح دهید.
** طبق قانون مطبوعات و بعد از اینکه چارچوب هاى کلى مشخص شده است تنها مرجعى که مى تواند بنا بر مصلحت نظام صحبتى را براى مطبوعات داشته باشد شوراى امنیت ملى است. اگر مواردى وجود دارد مصلحت هایى است که از سوى این شورا مطرح مى شود که این جزء قانون مطبوعات است و رسانه ها هم باید توجه لازم را داشته باشند.
* به نظر مى رسد که از زمان دولت جدید کمى خط قرمز ها بسته تر شده است. در دولت گذشته خط قرمز مطبوعات تنها در مسائل سیاسى کشور بود. اما حالا این خط قرمز ها به مسائل اجتماعى مانند پوشش ماجرایى مثل آنفلوآنزاى مرغى هم کشیده شده است. علت چیست؟
** این چیزى نیست که جدید با آن برخورد کرده باشیم. این جایگاهى است که در قانون مطبوعات براى شوراى عالى امنیت ملى گذاشته شده است. اگر هم در گذشته نبوده و یا آن زمان شوراى عالى امنیت ملى تذکر نمى داده به خاطر این بوده که این مصلحت وجود نداشته است. شرایط کشور در هر دوره به لحاظ سیاستى که باید به آن توجه شود متفاوت مى شود. شرایط امروز ایجاب مى کند وحدت و یکپارچگى بیشتر در بین مردم حفظ شود.
* به نظر شما وضعیت مطبوعات کشور چگونه است؟
** بر این اعتقاد هستیم که مطبوعات به یک نگاه جدید نیاز دارند. در حوزه اقتصادى مطبوعات باید به یک مجموعه تولیدى تبدیل شوند. محصولشان اقتصادى شود و باید وابستگى آنها کمتر شود. در حوزه معیشتى هم باید بتوانند کار خود را بهتر و در یک بستر آرام تر انجام دهند. وزارت ارشاد هم خود را مسئول مى داند تا با همکارى خود مطبوعات تلاش کند. به طور کلى معتقدم مطبوعات مشکلات زیادى دارند که بخشى از آن ادارى است و بخشى اقتصادى که باید ساماندهى شود.
* نظر شما در مورد محتواى مطبوعات چیست؟
** مطبوعات ایران باید خیلى علمى تر و فنى تر به موضوعات بپردازند. تصور مى کنم که مطبوعات نه اینکه وضعیت خوبى ندارند اما تا رسیدن به یک تراز قابل قبول تر راه زیادى را دارند.
* مشکل اصلى کجا است؟
** بخشى از این ساماندهى ها براى ارتفاع کیفیت بحث آموزشى است. فکر مى کنم باید توجه بیشترى روى سطح فنى همکاران خبرنگار که بدنه مطبوعات است داشته باشیم. اگر سطح علمى بالا برود نگاه خبرنگارها از زاویه و دریچه بهترى خواهد بود و ورودشان به مسائل و موضوعات از این که ایجاد چالش و نگرانى بشود و به ماجرا ها سیاسى نگاه شود خارج مى شود. در بسیارى از کشورها که در حوزه رسانه از ما جلوتر هستند سعى مى شود که مسائل به هم گره نخورند و این خود نیازمند یک دانش است.
* فکر مى کنید که در حال حاضر نگاه سیاسى در مطبوعات ایران غالب است؟
** به هر موضوعى مى شود نگاه سیاسى کرد و این بدترین شکل برخورد براى رفع مشکل است. نباید همه مسائل حتى اقتصادى و اجتماعى را سیاسى ببینیم و به آن سیاسى بپردازیم. باید به آن چیزى که هست رسیدگى کنیم اما سیاسى با آن برخورد نکنیم. باید صنف همکاران خبرنگار را به صورت یک صنف ببینیم. ممکن است که ابزار کارشان سیاسى باشد ولى باید به مشکلات معیشتى، فنى و آموزشى آنها هم رسیدگى شود.
* روزنامه ها در حال حاضر به خاطر نگرانى از بسته شدن به بیمارى خودسانسورى مبتلا شده اند. آیا شما این را قبول دارید؟
** بر طبق آمارها این را عرض مى کنم. اینجا یک مشکل وجود دارد و این است که واقعاً نیاز کشور به لحاظ وجود مطبوعات که باید وجود داشته باشد چه تعداد است؟ در حال حاضر سه هزار و 313نشریه در کشور مجوز دارند و بیش از دو هزار و200درخواست هم براى گرفتن مجوز جدید در هیات نظارت بر مطبوعات وجود دارد. طى ماه هاى گذشته هم هیات نظارت بر مطبوعات براى 200نشریه مجوز صادر کرده است. بنابراین این بحثى که مطبوعات در حال بسته شدن هستند واقعیت ندارد.
توصیه ما به همکارانمان در نشریات این است که به کار رسانه اى تعریف شده خود بپردازند و از سیاسى پرداختن پرهیز کنند. باید از دوره گذار عبور کنیم و اگر مشکلاتى وجود دارد در خودمان حل کنیم. من معتقدم در حال حاضر هم مجوز هاى صادر شده براى نشریات در کشور زیاد است و هم تعداد درخواست ها براى محورهاى جدید کاذب است. یکى از علت هاى این درخواست کاذب هم بحث هاى حمایتى است که در کشور وجود دارد.
* چرا خبرنگاران ترس از زندانى شدن و بیکار شدن دارند؟
** فکر مى کنم این فضا کاذب باشد. مسیر را نگاه کنید. طى مدتى که دولت جدید سر کار آمده درخواست وزارت ارشاد از قوه قضائیه این بوده که اجازه بدهند خود وزارت ارشاد مواجهه لازم را با مطبوعات داشته باشد. این اقدام براى این است که این نگرانى وجود نداشته باشد. فضایى هم که بر هیات نظارت بر مطبوعات وجود دارد مناسب است. من فکر نمى کنم در حال حاضر این نگرانى جایى براى طرح شدن داشته باشد.
* وزیر ارشاد در مصاحبه ها و یا سخنرانى هاى خود بارها به چاپ مطالب نامناسب در نشریات اشاره کرده است. مى توانید کمى در مورد این مطالب نامناسب توضیح دهید؟
** خود آقاى وزیر باید مصداق ها را بگوید. اما خیلى از نشریاتى که در حال حاضر در کشور منتشر مى شوند مثل نشریات عامه پسند، سیاه نمایى هایى را انجام مى دهند که از جایگاه اطلاع رسانى دور است. یکسرى الفاظ ناپسند، شیوه پرداختن به موضوعات و یا موضوعاتى که جز ایجاد نگرانى در جامعه هیچ سودى ندارند. در جامعه ما هم ممکن است برخى مشکلات اخلاقى وجود داشته باشد اما اینکه ما به گونه اى به آنها بپردازیم که کسى که از بیرون مى بیند یک جامعه سیاه ببیند به دور از اتصاف است.
* آقاى وزیر همچنین در مصاحبه هاى خود به سخت گیرى هایى در صدور مجوزهاى جدید به نشریات اشاره کرده اند، آیا این سخت گیرى ها شروع شده است و شامل چه چیزهایى مى شود؟
** بله سخت گیرى ها بیشتر شده است. به دلیل مصالح کشور و بر پایه تعداد نشریات مورد نیاز کشور این سخت گیرى ها به وجود آمده است. متقاضیان براى گرفتن مجوز نشریه باید به لحاظ مالى و اجرایى صلاحیت هاى لازم را داشته باشند. نمى شود نشریه اى را فقط به امید کمک هاى دولتى و حمایت هاى دولتى راه اندازى کرد. البته به لحاظ محتوایى هیچ بحثى نداریم و ملاک ما این است که افراد در حوزه کار خود صاحب نظر باشند.
* آیا سخت گیرى ها در دادن مجوزها شامل حزب ها و گروه هاى خاص هم مى شود؟
** چندى پیش وزیر ارشاد وعده دادند که براى احزابى که مجوز داشته باشند مجوز نشریه صادر مى شود. براساس این وعده وزارت ارشاد پرونده هاى لازم را آماده کرد و در هیات نظارت بر مطبوعات تلاش شد تا به احزاب مجوز داشتن نشریه داده شود. تا امروز به تعدادى از حزب ها هم مجوز چاپ نشریه داده شده است. اما هیات نظارت بر مطبوعات براى دادن مجوز به برخى از حزب ها مثل سازمان مجاهدین و حزب مشارکت هنوز قانع نشده است.
* وضعیت خبرگزارى ها در کشور چگونه است؟
** در حال حاضر ما تعداد 9خبرگزارى غیردولتى در کشور داریم که از هیات نظارت بر خبرگزارى هاى غیردولتى مجوز دریافت کرده اند. فارس، ایسنا، مهر، موج، ایلنا، ایکنا، قدس و خبرگزارى میراث ? خبرگزارى هستند که مجوز دریافت کرده اند و ما به سایر خبرگزارى هایى که مجوز دریافت نکرده اند تذکر داده ایم و اعلام کرده ایم تا قبل از دریافت مجوز استفاده از نام خبرگزارى ممنوع است.
* طى چند سال گذشته شاهد بوده ایم که موجى در کشور براى راه اندازى خبرگزارى هاى جدید به وجود آمده است و هر روز شاهد یک خبرگزارى جدید هستیم. فکر مى کنید در حال حاضر تعریف درستى از خبرگزارى در کشور وجود دارد؟
** نگرانى هایى که در بحث مطبوعات وجود دارد در حوزه خبرگزارى ها هم هست. باید تعریفمان را از خبرگزارى ها مشخص کنیم. خبرگزارى ها در چه سطح کمى و کیفى باید قرار بگیرند تا به عنوان خبرگزارى تثبیت شوند؟ ضرورت ها در مورد راه اندازى خبرگزارى ها چیست؟ تعریفى که از خبرگزارى داریم چیست؟ تفاوت خبرگزارى با سایر رسانه هاى الکترونیک مثل سایت ها و وبلاگ ها کجا است؟ پاسخ برخى از این پرسش ها روشن است و براى پاسخ به برخى نیز نیاز به کار کارشناسى است.
* در حال حاضر برخى از سایت ها و خبرگزارى ها مسائل را خیلى تند تر از روزنامه ها چاپ مى کنند و حتى در موارد بسیارى شاهد این هستیم که برخى از خبر ها که در روزنامه ها امکان چاپ ندارند در این رسانه ها منتشر مى شوند. آیا برخوردى از سوى وزارت ارشاد با این رسانه ها صورت مى گیرد؟
** وزارت ارشاد از سایت ها و خبرگزارى ها انتظار دارد که این رسانه ها اخلاق حرفه اى را رعایت کنند. اگر اخلاق حرفه اى رعایت نشود وزارتخانه تذکرات لازم را مى دهد اما کمیته اى که بر کار سایت ها در کشور نظارت مستقیم دارد در وزارت ارشاد نیست و ارشاد تنها مى تواند تذکر بدهد.
* در سال هاى گذشته شاهد بودیم که فراخوان شرکت در جشنواره مطبوعات در این روزها و همزمان با برگزارى نمایشگاه صادر و امور اجرایى آن به انجمن صنفى روزنامه نگاران واگذار مى شود؟ امسال هم به شیوه سال هاى قبل عمل خواهد شد؟
** به خاطر اینکه در روزهاى پایانى سال تصمیم به برپایى یکپارچه نمایشگاه کتاب در محل برگزارى نمایشگاه ها گرفته شد زمان براى تدارک جشنواره و اعلام فراخوان آن در زمان نمایشگاه به وجود نیامد. بنابراین امسال جزء سال هایى است که فراخوان جشنواره و نمایشگاه همزمان نخواهد بود و ما بعد از اتمام نمایشگاه فراخوان را اعلام مى کنیم. همچنین در برگزارى این جشنواره قصد داریم از مدل مشارکتى که در نمایشگاه امسال هم وجود دارد استفاده کنیم و از حضور انجمن هاى صنفى مختلف در برگزارى جشنواره استفاده کنیم.