دیپلماسی عنان برای صلح لبنان

کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد در آغاز سفر دوره‌ای خود به کشورهای خاورمیانه روز دوشنبه این هفته وارد بیروت، پایتخت لبنان شد. عنان پس از بیروت قرار است به مصر، اردن، اسرائیل، فلسطین، عربستان، سوریه، قطر، ترکیه و ایران سفر کند و در هر یک از مقصدهای سفر خود مسایل منطقه‌ای و بین‌المللی مربوط به آن حوزه را مورد بررسی قرر دهد. هدف از سفر عنان به لبنان بررسی نحوه استقرار 7000 نیروی جدید پاسدار صلح و لغو تحریم‌های دریایی، هوایی و زمینی اسرائیل علیه لبنان و تبادل اسرا و تعیین زمان عقب‌نشینی کامل نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی عنوان شده است. عنان مشارکت تمام نیروهای بین‌المللی حافظ صلح را در جنوب لبنان امری واجب دانست و خاطرنشان کرده که باید قانون "یک دولت یک صلاح واحد" وجود داشته باشد. دبیر کل سازمان ملل متحد قبل از برگزاری دور دوم مذاکراتش با فواد سینیوره نخست وزیر لبنان با نبیه بری رئیس پارلمان این کشور دیدار کرد. وی همچنین در حضور سینیوره با وزرای کشور و دفاع لبنان در خصوص آخرین تحولات این کشور به ویژه شرایط پس از استقرار نیروهای بین‌الملی در لبنان گفت‌وگو کرد. کوفی عنان در جمع خبرنگاران با اعلام آمادگی سازمان ملل برای کمک به تبادل اسرا گفت: ما در حال تلاش برای لغو محاصره لبنان از سوی اسرائیل هستیم. عنان تاکید کرد که موضوع لغو محاصره لبنان یکی از اولین موضوعات مورد بحث در جریان سفر وی به اسرائیل خواهد بود. وی در دیدار با مقامات لبنانی یک از اولین موضعات مورد بحث در جریان سفر وی به اسرائیل خواهد بود. وی در دیدار با مقامات لبنانی در خصوص ترسیم مزارع شبعا گفت: طرح ترسیم این مزارع از سوی سازمان ملل متحد کاملا جدی است اما این امر نیاز به بررسی و تلاش بیشتر دارد تا با شکست روبه‌رو نشود. عنان خاطرنشان کرد که در سفر به سوریه و اسرائیل با مقامات آنها در خصوص مزارع شبعا گفت‌وگو خواهد کرد. کوفی عنان در سفر دوره‌ای‌اش به خاورمیانه پنجشنبه هفته جاری به دمشق می‌رود. وی ظاهرا قرار است در دیدار با مسئولان سوریه اوضاع لبنان و اجرای قطعنامه 1701 را مورد بررسی قرار دهد. تریه رودلارسن نماینده سازمان ملل در امور اجرای قطعنامه 1559 درباره لبنان نیز جزو هیات همراهی کننده عنان در این سفر خواهد بود. به دنبال شروع درگیری‌ها میان لبنان و اسرائیل سوریه از پذیرش لارسن که در حال سفر به کشورهای خاورمیانه بود خودداری کرد. عنان در پی مخالفت شدید سوریه با استقرار نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در امتدار مرزهایش با لبنان چند روز پیش اظهار داشت که قطعنامه 1701 شورای امنیت سازمان ملل خواهان استقرار نیروهای بین‌المللی در مرز سوریه و لبنان نیست مگر آن که به درخواست دولت لبنان باشد.
عنان 6 سپتامبر در سفر خود به چند کشور خاورمیانه از ترکیه نیز بازدید می‌کند. وی در این سفر با رجب طیب اردوغان نخست وزیر و عبدالله گل وزیر خارجه ترکیه دیدار و گفت‌و گو می‌کند. عنان هفته گذشته نیز در گفتگویی تلفنی از اردوغان تقاضا کرد برای اجرای عملیات حفظ صلح به جنوب لبنان نیرو اعزام کند. با وجودی که اکثر مردم ترکیه با استقرار نیروهای نظامی کشورشان در لبنان مخالفند حزب توسعه و عدالت که حزب حاکم ترکیه است در حال برنامه‌ریزی‌های اولیه برای اعزام نیروی نظامی به لبنان است. دولت ترکیه اعلام کرده در صورتی که به لبنان نیروی نظامی اعزام کند این نیروها وارد درگیری و جنگ نخواهند شد و یا برای خلع سلاح‌حزب‌الله تلاش نخواهند کرد. کوفی‌ عنان دبیرکل سازمان ملل متحد در چارچوب سفر دروه‌ای خود به خاورمیانه درباره لبنان از تهران نیز دیدار خواهد داشت. استفن دوجاریک سخنگوی عنان روز چهارشنبه گذشته گفت: سفر عنان به منظور اجرای قطعنامه 1701 شورای امنیت که خواستار آتش بس میان اسرائیل و حزب‌الله و استقرار حدود 150 هزار نیرو و به منظور تقویت این قطعنامه شده است انجام می‌شود. یک دیپلمات اروپایی نیز گفت: عنان پیش از این نیز می‌خواست برای بحث درباره مساله هسته‌ای به تهران سفر کند و بحران لبنان این بهانه را به وی داد. سفر شنبه آینده عنان به تهران برای گفتگو با مقامات کشورمان در حالی صورت خواهد گرفت که آمریکا مخالف سفر وی به سوریه و ایران است. یک مقام مسئول آمریکا ادعا کرد: عنان بعد از سخنرانی محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران در خصوص محو کردن اسرائیل از صحنه جهان مجبور به لغو سفرش به تهران که قرار بود نوامبر 2005 صورت گیرد شد. کوفی عنان پیش از از آغاز سفر دوره‌ای خود به کشورهای خاورمیانه برای رایزنی با مقامات اتحادیه اروپا در کمک به استقرار نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان از این نیروها طی چند روز و نه چند هفته در جنوب لبنان مستقر شوند. این نیروها تا فوریه سال آینده میلادی تحت فرماندهی فرانسه خون و پشتیبانی از این نیروها قاره اروپا سفر کرده بود. کشورهای عضو اتحادیه اروپا با تامین تا 7000 نیرو برای نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان موافقت کرده‌اند. این نیروها نظارت بر آتش بسی را بر عهده خواهند داشت که میان اسرائیل و شبه نظامیان حزب الله برقرار شده است. عنان در این سفر گفت اروپایی‌ها با تعهد حمایت هوایی و دریایی بدنه اصلی نیروهای حافظ صلح را تامین می‌کنند. وی اظهار امیدواری کرد که اولین گروه‌ که اولین گزوه از این نیروها طی چند روز و نه چند هفته در جنوب لبنان مستقر شوند. این نیروها تا فوریه سال آینده میلادی تحت عنوان فرماندهی فرانسه خواهند بود و پس از آن ایتالیا فرماندهی آنها را بر عهده خواهد گرفت. ژاک شیراک رئیس جمهوری فرانسه پیشتر طرح مربوط به اعزام یک نیروی 15 هزار نفری سازمان ملل را بیش از اندازه خوانده و گفته بود خود لبنان هم قرار است 15 هزار نیرو در این منطقه که منطقه کوچکی است مستقر کند. کوفی عنان روز جمعه 25 اوت در جلسه‌ای فوق‌العاده با وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا مذاکره و آنان را ترغیب کرد تا تعداد لازم نفرات و تجهیزات نظامی را به منظور تکمیل نیروی حافظ صلح مورد نظر سازمان ملل به جنوب لبنان اعزام کنند. براساس قطعنامه 1701 شورای امنیت ناظر بر برقرار آتش بس در جنگ اخیر لبنان قرار است نیرویی متشکل از حدود پانزده هزار نفر به واحد حفظ صلح سازمان ملل مستقر در جنوب لبنان ملحق شود. کشورهای ترکیه، مالزی و اندونزی برای اعزام نیرو به جنوب لبنان ابراز آمادگی کرده‌اند و سازمان ملل انتظار دارد کشورهای اروپایی بقیه نیروی لازم را تأمین کنند. اسرائیل از تصمیم مالزی و اندونزی استقبال نکرده‌ است زیرا این دو کشور با اسرائیل روابط سیاسی ندارند.